gemi stabilitesi ve denge

22 Bölüm 22 Bilging and Permeability (Yara Alma, Kompartıman Delinmesi ve Geçirgenlik) Bölüm 22 Bilging and Permeability (Yara Alma, Kompartıman Delinmesi ve Geçirgenlik) Yara alma (bilging), su hattının altındaki bir kompartımanın delinip deniz suyuyla dolmasıdır; geçirgenlik ise o hacmin suyla dolabilecek oranını gösterir. Bir gemi çatışma, karaya oturma ya da patlama gibi bir kaza sonucunda su hattının altından yara alırsa, ilgili kompartıman artık deniz suyuyla serbestçe dolup […] 6 Eylül 2026 23 Bölüm 23 Dynamical Stability (Dinamik Stabilite ve Moseley Formülü) Bölüm 23 Dynamical Stability (Dinamik Stabilite ve Moseley Formülü) Dinamik stabilite, gemiyi dik konumdan belirli bir meyil açısına yatırmak için yapılması gereken iştir ve GZ eğrisinin altındaki alanla orantılıdır. Statik stabilite bir geminin belirli bir meyil açısındaki anlık doğrultucu momentini ($W \times GZ$) verirken, dinamik stabilite (dynamical stability) kavramı bambaşka bir şeyi ölçer: gemiyi dik […] 6 Eylül 2026 24 Bölüm 24 Effect of Beam and Freeboard on Stability (Genişlik ve Fribordun Stabiliteye Etkisi) Bölüm 24 Effect of Beam and Freeboard on Stability (Genişlik ve Fribordun Stabiliteye Etkisi) Genişlik ve fribordun stabiliteye etkisi farklıdır: genişlik artışı başlangıç GM’sini büyütürken fribord artışı daha çok büyük açılardaki GZ değerlerini iyileştirir. Bir geminin tasarımı veya boyutsal değişikliği sırasında gövde genişliği ($B$) ile fribord yüksekliği ($f$) farklı yönlerde oynatılırsa, bu iki parametre geminin […] 6 Eylül 2026 25 Bölüm 25 Effects of Side Winds on Stability (Borda Rüzgarlarının Stabiliteye Etkisi) Bölüm 25 Effects of Side Winds on Stability (Borda Rüzgarlarının Stabiliteye Etkisi) Borda rüzgârı, geminin su üstündeki yanal yüzeyine sürekli bir kuvvet uygulayarak kalıcı bir yatırıcı moment ve meyil açısı oluşturur. Açık denizde ya da liman manevraları sırasında geminin bordasına dik esen rüzgar (beam wind), su üstünde kalan yanal yüzeye (windage area) sürekli bir kuvvet […] 7 Eylül 2026 26 Bölüm 26 Icing Allowances Plus Effects on Trim and Stability (Buzlanma Payları ve Trim, Stabiliteye Etkileri) Bölüm 26 Icing Allowances Plus Effects on Trim and Stability (Buzlanma Payları ve Trim, Stabiliteye Etkileri) Buzlanma, soğuk sularda deniz serpintisinin güverte ve üst yapıda donmasıyla oluşur; yüksekte biriken bu ağırlık KG’yi yükseltip GM’yi azaltır. Kutup bölgelerinde ya da denizde $-30^\circ\text{C}$‘ye, limanda $-40^\circ\text{C}$‘ye kadar inebilen sert kış koşullarında seyreden gemilerde kar, tipi, dondurucu sis ve […] 7 Eylül 2026 27 Bölüm 27 Type A, Type B and Type (B-60) Vessels plus FL and PL Curves (Tip A, Tip B, Tip B-60 Gemiler ile Batabilen ve Müsaade Edilen Boy Eğrileri) Bölüm 27 Type A, Type B and Type (B-60) Vessels plus FL and PL Curves (Tip A, Tip B, Tip B-60 Gemiler ile Batabilen ve Müsaade Edilen Boy Eğrileri) Tip A, Tip B ve B-60 gemi sınıflandırması fribord tahsisinde kullanılır; batabilen ve müsaade edilen boy eğrileri ise su geçirmez bölmeleme sınırlarını gösterir. Bir kompartımanın delinip […] 7 Eylül 2026 28 Bölüm 28 Load Lines and Freeboard Marks (Yükleme Hatları ve Fribord Markaları) Bölüm 28 Load Lines and Freeboard Marks (Yükleme Hatları ve Fribord Markaları) Yükleme hatları, bir geminin farklı mevsim ve su bölgelerinde güvenle yüklenebileceği en derin su çekimini gösteren fribord markalarıdır. Fribord (borda yüksekliği) ile gemi stabilitesi aslında birbirinden ayrılmaz iki kavramdır: fribord arttıkça doğrultucu kollar ($GZ$), başlangıç $GM$ değeri, dinamik stabilite ve stabilite aralığı büyür; […] 7 Eylül 2026 29 Bölüm 29 Timber Ship Freeboard Marks (Kereste Gemisi Fribord Markaları) Bölüm 29 Timber Ship Freeboard Marks (Kereste Gemisi Fribord Markaları) Kereste gemisi fribord markaları, güverte kereste yükünün ek yüzerlik sağlaması nedeniyle standart yükleme hatlarından daha derin yüklemeye izin veren özel markalardır. Güvertesinde açık kereste yükü taşıyan gemiler (timber deck cargo), standart kuru yük gemilerine göre daha az fribordla, yani daha derin bir su çekimiyle yüklenebilir. […] 7 Eylül 2026 30 Bölüm 30 IMO Grain Rules for the Safe Carriage of Grain in Bulk (Dökme Tahıl Taşıma Kuralları – IMO Uluslararası Tahıl Kodu) Bölüm 30 IMO Grain Rules for the Safe Carriage of Grain in Bulk (Dökme Tahıl Taşıma Kuralları – IMO Uluslararası Tahıl Kodu) Dökme tahıl taşımacılığında yük, yalpa sırasında sıvı gibi kayarak kalıcı meyil oluşturabilir; IMO Uluslararası Tahıl Kodu bu riski sınırlayan kriterleri belirler. Dökme tahıl (buğday, mısır, arpa, soya vb.) gemi yalpa yaptıkça neredeyse bir […] 7 Eylül 2026 31 Bölüm 31 Angle of Loll (Loll Açısı – Negatif GM ve Kararsız Denge) Bölüm 31 Angle of Loll (Loll Açısı – Negatif GM ve Kararsız Denge) Loll açısı (angle of loll), negatif GM nedeniyle dik konumda kararsız kalan geminin, doğrultucu kolun (GZ) yeniden oluştuğu bir açıda dengeye gelerek yatık kalmasıdır. Gemi dengesi konusunda en sık karıştırılan ve deniz kazalarına en sık yol açan iki durum Meyil (List) ile […] 7 Eylül 2026