gemi stabilitesi ve denge
2
Bölüm 2 Centroids and the Centre of Gravity (Geometrik Merkezler ve Ağırlık Merkezi)
Bölüm 2 Centroids and the Centre of Gravity (Geometrik Merkezler ve Ağırlık Merkezi) Ağırlık merkezi (G), geminin tüm ağırlığının tek bir noktada toplandığı kabul edilen noktadır; geometrik merkez (centroid) ise bir alanın veya hacmin denge noktasıdır. Stabilite hesaplarında karşımıza iki farklı merkez noktası çıkar: su hattı alanı veya enine kesit gibi iki boyutlu yüzeylerin geometrik […]
5 Eylül 2026
3
Bölüm 3 Density and Specific Gravity (Yoğunluk ve Bağıl Yoğunluk)
Bölüm 3 Density and Specific Gravity (Yoğunluk ve Bağıl Yoğunluk) Yoğunluk bir maddenin birim hacminin kütlesidir; bağıl yoğunluk (specific gravity) ise bu yoğunluğun tatlı suyun yoğunluğuna oranıdır. Yoğunluk, gemi stabilitesi ve yük hesaplarında hacmi kütleye bağlayan en temel fiziksel büyüklüktür: geminin yüzdüğü suyun yoğunluğu batma derinliğini (draftını) belirlerken, tanklardaki sıvıların yoğunluğu geminin ağırlığını ve ağırlık […]
6 Eylül 2026
4
Bölüm 4 Laws of Flotation (Yüzme Kanunları ve Arşimet Prensibi)
Bölüm 4 Laws of Flotation (Yüzme Kanunları ve Arşimet Prensibi) Arşimet prensibine göre suya batırılan bir cisim, yerini değiştirdiği suyun ağırlığı kadar bir kaldırma kuvvetiyle yukarı itilir; gemiler de bu ilkeyle yüzer. Bir geminin suda yüzmesi, dengede durması ve yük taşıyabilmesi, temelde hidrostatik kaldırma kuvveti ile kütle dengesi kanunlarına dayanır. Arşimet Prensibi ve Yüzme Koşulları […]
6 Eylül 2026
5
Bölüm 5 Group Weights, Water Draft, Air Draft and Density (Grup Ağırlıkları, Su Çekimi, Hava Çekimi ve Yoğunluk)
Bölüm 5 Group Weights, Water Draft, Air Draft and Density (Grup Ağırlıkları, Su Çekimi, Hava Çekimi ve Yoğunluk) Su çekimi (draft) geminin su altındaki derinliğini, hava çekimi (air draft) ise su hattından en yüksek noktasına kadar olan yüksekliği gösterir. Yük planlaması yapılırken gemi ağırlıkları gruplar halinde ele alınır; geminin düşey sınırlarını su çekimi (draft) ve […]
6 Eylül 2026
6
Bölüm 6 Transverse Statical Stability (Enine Statik Stabilite)
Bölüm 6 Transverse Statical Stability (Enine Statik Stabilite) Enine statik stabilite, yana yatırılan bir geminin G ve B noktaları arasında oluşan doğrultucu kol (GZ) sayesinde yeniden dik konuma dönme yeteneğidir. Enine stabilite, geminin rüzgar veya dalga gibi dış kuvvetlerle ya da yük kayması gibi iç etkenlerle yana yattığında gösterdiği doğrultucu direnci ve denge halini konu […]
6 Eylül 2026
7
Bölüm 7 Effect of Free Surface of Liquids on Stability (Sıvıların Serbest Yüzeyinin Stabiliteye Etkisi)
Bölüm 7 Effect of Free Surface of Liquids on Stability (Sıvıların Serbest Yüzeyinin Stabiliteye Etkisi) Gemi stabilitesinde serbest yüzey etkisi (free surface effect, FSE), kısmen dolu tanklardaki sıvının gemiyle birlikte yer değiştirmesi sonucu metasantrik yüksekliğin (GM) sanal olarak azalmasıdır. Ambar ve çift dip (double bottom) tanklarındaki yakıt, tatlı su veya balast gibi sıvıların tankı tam […]
6 Eylül 2026
8
Bölüm 8 TPC and Displacement Curves (TPC ve Deplasman Eğrileri)
Bölüm 8 TPC and Displacement Curves (TPC ve Deplasman Eğrileri) TPC (tonnes per centimetre), geminin ortalama draftını bir santimetre değiştirmek için yüklenmesi veya boşaltılması gereken ağırlıktır. Yükleme, tahliye ve yakıt ikmali sırasında geminin ne kadar batacağını veya yükseleceğini, belirli bir draftta toplam ağırlığını ve taşıma kapasitesini kestirmek için hidrostatik eğrilere başvurulur; bunların başında TPC Eğrisi […]
6 Eylül 2026
9
Bölüm 9 Form Coefficients (Gemi Form Katsayıları)
Bölüm 9 Form Coefficients (Gemi Form Katsayıları) Gemi form katsayıları, gövdenin dolgunluğunu ve narinliğini basit dikdörtgen prizmalarla karşılaştırarak ifade eden boyutsuz oranlardır. Geminin gövdesi karmaşık üç boyutlu eğrilerden oluştuğu için, narinliğini, dolgunluğunu ve geometrik özelliklerini basit prizmalarla karşılaştırmak amacıyla boyutsuz form katsayılarına başvurulur; bu katsayılar mukavemet, hız-direnç, deplasman ve stabilite hesaplarının temelini oluşturur. Tüm form […]
6 Eylül 2026
10
Bölüm 10 Simpson’s Rules for Areas and Centroids (Alan ve Merkezler İçin Simpson Kuralları)
Bölüm 10 Simpson’s Rules for Areas and Centroids (Alan ve Merkezler İçin Simpson Kuralları) Simpson kuralları, gemi gövdesinin eğri hatlarla sınırlanan alan ve hacimlerini eşit aralıklı ordinatlarla yaklaşık olarak hesaplamaya yarayan sayısal yöntemlerdir. Gemi gövdesi eğrileri (su hatları, posta kesitleri vb.) tek bir analitik fonksiyonla ifade edilemediğinden alan, hacim ve bunların merkezleri sayısal integral yöntemleriyle […]
6 Eylül 2026
11
Bölüm 11 Second Moments of Area Moments of Inertia (Alanın İkinci Momentleri Atalet Momentleri)
Bölüm 11 Second Moments of Area Moments of Inertia (Alanın İkinci Momentleri Atalet Momentleri) Alanın ikinci momenti, yani atalet momenti, su hattı alanının bir eksene göre dağılımını ölçer ve metasantr yarıçapını (BM) doğrudan belirler. Gemi stabilitesinde metasantr yarıçapını ($BM$) ve batma/meyil/trim dirençlerini belirleyen temel geometrik büyüklük, su hattı alanının seçilen eksenlere göre atalet momentidir (alanın […]
6 Eylül 2026