(B2/3 Fire Protection and Fire Fighting, B2/4 Damage Control, B2/5 Grounding)

Bu bölüm, gemi içinde en yoğun komut trafiğinin yaşandığı üç acil durumu kapsar: yangın, su alma (hasar kontrol) ve karaya oturma. Üçü de aynı düzende ilerler: önce donanımın hazırlığı kontrol edilir, olay bildirilir, ekipler hazır olduğunu rapor eder, mücadele emirleri verilir ve sonunda alarm iptal edilir. Bölüm 14’te öğrenilen “emir – rapor” ve “operational / not operational (yet) / will be operational in … minutes” kalıpları burada da kullanılır. Bu acil durumlarda gemi dışıyla yapılacak telsiz haberleşmesi Bölüm 5’te verilmiştir.

15.1 Yangından Korunma: Donanım Kontrolü

(B2/3.1 Fire protection – Checking status of equipment)

İngilizce Türkçe karşılığı
Have fire patrols (every … hour(s) / … time(s) every watch). (Her … saatte bir / her vardiyada … kez) yangın devriyesi yapın.
   Have fire patrols in all spaces. Tüm mahallerde yangın devriyesi yapın.
   Have fire patrols in the engine room / cargo hold(s) / superstructures / accommodation / … . Makine dairesinde / ambar(lar)da / üst yapıda / yaşam mahallinde / …’da yangın devriyesi yapın.
   Have fire patrols on deck. Güvertede yangın devriyesi yapın.
   Have a permanent fire watch. Sürekli yangın nöbeti tutun.
Is everything in order? Her şey yolunda mı?
   Yes, everything is in order. Evet, her şey yolunda.
   No, following is not in order: … . Hayır, şunlar yolunda değil: … .
Check the fire / smoke alarm(s) and report. Yangın / duman alarm(lar)ını kontrol edin ve rapor verin.
   All fire / smoke alarms are operational. Tüm yangın / duman alarmları çalışıyor.
   Fire / smoke alarm(s) in … is / are not operational (yet). …’daki yangın / duman alarm(lar)ı (henüz) çalışmıyor.
   Fire / smoke alarm(s) in … will be operational in … minutes. …’daki alarm(lar) … dakika içinde çalışır olacak.
Check the portable extinguishers and report. Portatif söndürücüleri kontrol edin ve rapor verin.
   All portable extinguishers are in position and operational. Tüm portatif söndürücüler yerinde ve çalışır durumda.
   The portable extinguishers in … are not in position (yet). …’daki portatif söndürücüler (henüz) yerinde değil.
   The portable extinguishers in … will be in position in … minutes. …’daki söndürücüler … dakika içinde yerinde olacak.
   The portable extinguishers in … are not accessible (yet). …’daki söndürücülere (henüz) ulaşılamıyor.
   The portable extinguishers in … will be accessible in … minutes. …’daki söndürücülere … dakika içinde ulaşılabilecek.
   The portable extinguishers in … are missing. …’daki söndürücüler eksik.
      Replace the missing portable extinguisher(s). Eksik söndürücü(ler)i yerine koyun.
   The inspection tag(s) of the portable extinguisher(s) in … is / are broken / expired. …’daki söndürücü(ler)in muayene etiketi kırık / süresi dolmuş.
      Replace the portable extinguisher(s) with broken / expired inspection tag(s). Etiketi kırık / süresi dolmuş söndürücü(ler)i değiştirin.
Check the fire mains and report. Yangın devresini kontrol edin ve rapor verin.
   All fire mains are operational. Yangın devresi tamamen çalışıyor.
   The hydrant(s) in … is / are not operational (yet). …’daki yangın musluk(lar)ı (henüz) çalışmıyor.
      The hydrant(s) will be operational in … minutes. Yangın musluk(lar)ı … dakika içinde çalışır olacak.
   The hose(s) to hydrant(s) in … is / are worn / cut. …’daki yangın musluk(lar)ının hortum(lar)u aşınmış / kesik.
      Replace the worn / cut hose(s). Aşınmış / kesik hortum(lar)u değiştirin.
   The hose(s) / spanner(s) / nozzle(s) to hydrant(s) in … is / are missing. …’daki yangın musluk(lar)ının hortum(lar)u / anahtar(lar)ı / lans(lar)ı eksik.
      Replace the missing hose(s) / spanner(s) / nozzle(s). Eksik hortum(lar)u / anahtar(lar)ı / lans(lar)ı yerine koyun.
   The fire pump(s) in … is / are not operational (yet). …’daki yangın pompa(lar)ı (henüz) çalışmıyor.
      Fire pump(s) in … will be operational in … minutes. …’daki yangın pompa(lar)ı … dakika içinde çalışır olacak.
   The water pipe(s) in … is / are leaking. …’daki su boru(lar)ı sızdırıyor.
      Repair the leaking water pipe(s) in … . …’daki sızdıran boru(lar)ı onarın.
   The water pipe(s) in … is / are blocked. …’daki su boru(lar)ı tıkalı.
      Free the blocked water pipe(s) in … . …’daki tıkalı boru(lar)ı açın.
   Pressure in the water pipe(s) in … is too high / low. …’daki su boru(lar)ında basınç çok yüksek / düşük.
      Reduce / increase pressure in the water pipe(s) in … . …’daki boru(lar)da basıncı düşürün / artırın.
Check the fixed foam / gas fire extinguishing system and report. Sabit köpüklü / gazlı yangın söndürme sistemini kontrol edin ve rapor verin.
   The fixed foam / gas system is operational. Sabit köpük / gaz sistemi çalışıyor.
   The fixed foam / gas system is not operational (yet). Sabit köpük / gaz sistemi (henüz) çalışmıyor.
      The fixed foam / gas system will be operational in … minutes. Sistem … dakika içinde çalışır olacak.
Check the sprinkler system and report. Yağmurlama (sprinkler) sistemini kontrol edin ve rapor verin.
   The sprinkler system is operational. Sprinkler sistemi çalışıyor.
   The sprinkler system in … is not operational (yet). …’daki sprinkler sistemi (henüz) çalışmıyor.
      The sprinkler system in … will be operational in … minutes. …’daki sprinkler sistemi … dakika içinde çalışır olacak.
Check the ventilation system and report. Havalandırma sistemini kontrol edin ve rapor verin.
   The ventilation system is operational. Havalandırma sistemi çalışıyor.
   The ventilation system is not operational (yet). Havalandırma sistemi (henüz) çalışmıyor.
      The ventilation system will be operational in … minutes. Havalandırma sistemi … dakika içinde çalışır olacak.
   The remote control is not operational (yet). Uzaktan kumanda (henüz) çalışmıyor.
      The remote control will be operational in … minutes. Uzaktan kumanda … dakika içinde çalışır olacak.
   The indicators are not operational (yet). Göstergeler (henüz) çalışmıyor.
      The indicators will be operational in … minutes. Göstergeler … dakika içinde çalışır olacak.
   The fire dampers in … are not operational (yet). …’daki yangın damperleri (henüz) çalışmıyor.
      The fire dampers in … will be operational in … minutes. …’daki yangın damperleri … dakika içinde çalışır olacak.
   The fire dampers in … are painted stuck. …’daki yangın damperleri boyadan sıkışmış.
      Clear the fire dampers. Yangın damperlerini açın (serbest bırakın).
Check the skylights / windows / … and report. Kaporta camlarını / pencereleri / …’yı kontrol edin ve rapor verin.
   The skylights / windows / … in / to … are open. …’daki kaporta camları / pencereler / … açık.
      Close the skylights / windows / … in / to … . …’daki kaporta camlarını / pencereleri / …’yı kapatın.
Check the watertight door control and report. Su geçirmez kapı kumandasını kontrol edin ve rapor verin.
   The watertight door control is operational. Su geçirmez kapı kumandası çalışıyor.
   The watertight door control in … is not operational (yet). …’daki su geçirmez kapı kumandası (henüz) çalışmıyor.
   The watertight door control in … will be operational in … minutes. …’daki kumanda … dakika içinde çalışır olacak.
Check the electrical lighting and report. Elektrik aydınlatmasını kontrol edin ve rapor verin.
   The electrical lighting is operational. Elektrik aydınlatması çalışıyor.
   The electrical lighting in … is not operational (yet). …’daki aydınlatma (henüz) çalışmıyor.
   The electrical lighting in … will be operational in … minutes. …’daki aydınlatma … dakika içinde çalışır olacak.
   Switch on / off the electrical lighting in … . …’daki elektrik aydınlatmasını açın / kapatın.
Check the emergency power supply and report. Acil güç kaynağını kontrol edin ve rapor verin.
   The emergency power supply is operational. Acil güç kaynağı çalışıyor.
   The emergency power supply is not operational (yet). Acil güç kaynağı (henüz) çalışmıyor.
   The emergency power supply will be operational in … minutes. Acil güç kaynağı … dakika içinde çalışır olacak.
Check the firemen’s outfits and report. İtfaiyeci donanımlarını kontrol edin ve rapor verin.
   All firemen’s outfits are complete and available. Tüm itfaiyeci donanımları tam ve kullanılabilir.
   The firemen’s outfits are not complete. İtfaiyeci donanımları eksik.
      Complete the firemen’s outfits. İtfaiyeci donanımlarını tamamlayın.

“Fire main” (yangın devresi), yangın pompalarından yangın musluklarına su taşıyan ana boru sistemidir. “Fire damper” (yangın damperi), havalandırma kanalını kapatarak yangının ve dumanın yayılmasını önleyen kapaktır; boyanırken sıkışması yaygın bir eksikliktir. “Fire patrol” (yangın devriyesi), yangının erken fark edilmesi için gemide belirli aralıklarla dolaşan vardiya personelidir; 36’dan fazla yolcu taşıyan gemilerde zorunludur.

15.2 Yangınla Mücadele ve Tatbikatlar

(B2/3.2 Fire fighting and drills)

15.2.1 Yangını Bildirme (Reporting Fire)

İngilizce Türkçe karşılığı
Fire on board! Gemide yangın var!
   Smoke / fumes / fire / explosion in engine room. Makine dairesinde duman / zararlı gaz / yangın / patlama.
   Smoke / fumes / fire / explosion in no. … hold(s) / tank(s). … numaralı ambar(lar)da / tank(lar)da duman / gaz / yangın / patlama.
   Smoke / fumes / fire / explosion in superstructure / accommodation. Üst yapıda / yaşam mahallinde duman / gaz / yangın / patlama.
   Smoke / fumes / fire / explosion in … space. … mahallinde duman / gaz / yangın / patlama.
   Smoke / fumes / fire / explosion on deck / … . Güvertede / …’da duman / gaz / yangın / patlama.
   Smoke / fumes from ventilator(s). Vantilatör(ler)den duman / gaz geliyor.
   Burnt smell / fumes in … / from … . …’da / …’dan yanık kokusu / gaz.
Report injured persons / casualties: Yaralıları / ölüleri bildirin:
   No person injured. Yaralı yok.
   Number of injured persons / casualties is: … . Yaralı / ölü sayısı: … .
What is on fire? Ne yanıyor?
   Fuel / cargo / car(s) / truck(s) / wagon(s) / containers (with dangerous goods) / … on fire. Yakıt / yük / araba(lar) / kamyon(lar) / vagon(lar) / (tehlikeli yüklü) konteynerler / … yanıyor.
   No information (yet). (Henüz) bilgi yok.
Is smoke toxic? Duman zehirli mi?
   No, smoke not toxic. Hayır, duman zehirli değil.
   Yes, smoke toxic. Evet, duman zehirli.
Is fire under control? Yangın kontrol altında mı?
   Yes, fire (in …) under control. Evet, (…’daki) yangın kontrol altında.
   No, fire (in …) not under control (yet). Hayır, (…’daki) yangın (henüz) kontrol altında değil.
   Fire spreading (to …). Yangın (…’ya) yayılıyor.
   Fire (in …) not accessible. (…’daki) yangına ulaşılamıyor.
Report damage. Hasarı bildirin.
   No damage. Hasar yok.
   Minor / major damage in … / to … . …’da küçük / büyük hasar.
   No power supply (in …). (…’da) elektrik yok.
   Making water in … . …’dan su giriyor.
Pressure on fire mains! Yangın devresine basınç verin!
Shut down main engine(s) / auxiliary engine(s) / … and report. Ana makine(ler)i / yardımcı makine(ler)i / …’yı kapatın ve rapor verin.
   Main engine(s) / auxiliary engine(s) / … shut down. Ana makine(ler) / yardımcı makine(ler) / … kapatıldı.
Stop fuel and report. Yakıtı kesin ve rapor verin.
   Fuel stopped. Yakıt kesildi.
Close all openings (in … / in all rooms) and report. (…’daki / tüm odalardaki) tüm açıklıkları kapatın ve rapor verin.
   All openings (in … / in all rooms) closed. Tüm açıklıklar kapatıldı.
   Openings in … not accessible. …’daki açıklıklara ulaşılamıyor.
Switch off ventilator(s) (in …) and report. (…’daki) vantilatör(ler)i kapatın ve rapor verin.
   Ventilator(s) (in …) switched off. Vantilatör(ler) kapatıldı.
Turn bow / stern to windward. Başı / kıçı rüzgâra çevirin.
Turn port side / starboard side to windward. İskele / sancak bordayı rüzgâra çevirin.
Alter course to … . Rotacourseyı …’ya değiştirin.

“Fumes”, yangın, kimyasal veya yakıttan çıkan, çoğunlukla zararlı gazlardır. “Making water”, tekne hasarı veya iyi kapanmamış kapaklar nedeniyle gemiye su girmesidir.

Yangın sırasında geminin rüzgâra göre çevrilmesi, dumanın ve alevin yaşam mahallerinden ve mücadele ekiplerinden uzağa gitmesini sağlar. Örneğin baştaki bir yangında kıç rüzgâra çevrilir, böylece duman öne doğru taşınır.

15.2.2 Müdahaleye Hazır Olunduğunun Bildirilmesi

İngilizce Türkçe karşılığı
Stand by fire fighting team / rescue team / first aid team / support team and report. Yangınla mücadele ekibi / kurtarma ekibi / ilk yardım ekibi / destek ekibi hazır olsun ve rapor versin.
   Fire fighting team / rescue team / first aid team / support team standing by. Yangınla mücadele / kurtarma / ilk yardım / destek ekibi hazır.
Stand by main engine and report. Ana makine hazır olsun ve rapor verin.
   Main engine standing by. Ana makine hazır.
Stand by CO2 station / … station / emergency generator. CO2 istasyonu / … istasyonu / acil jeneratör hazır olsun.
   CO2 station / … station / emergency generator standing by. CO2 istasyonu / … istasyonu / acil jeneratör hazır.
Close all openings (in … / in all rooms) and report. Tüm açıklıkları kapatın ve rapor verin.
   All openings (in … / in all rooms) closed. Tüm açıklıklar kapatıldı.
   Openings in … not accessible. …’daki açıklıklara ulaşılamıyor.

15.2.3 Yangınla Mücadele Emirleri

İngilizce Türkçe karşılığı
Start fire fighting. Yangınla mücadeleye başlayın.
   Take one / two / … fire fighting teams / … team(s) to scene. Bir / iki / … yangınla mücadele ekibini / … ekibi olay yerine götürün.
Go following route: Şu yolu izleyin:
   Go through engine room / no. … hold(s) / tank(s) / superstructure / accommodation / … space / manhole(s) to … space / funnel / … . Makine dairesinden / … numaralı ambar(lar)dan / tank(lar)dan / üst yapıdan / yaşam mahallinden / … mahallinden / adam deliğinden … mahalline / bacaya / …’ya gidin.
   Go from outside / inside to … . Dışarıdan / içeriden …’ya gidin.
   Go from port side / starboard side to … . İskeleden / sancaktan …’ya gidin.
   Go from … to … . …’dan …’ya gidin.
Take following (additional) safety measures and report. Şu (ek) güvenlik önlemlerini alın ve rapor verin.
   Have two / … members in one team. Bir ekipte iki / … kişi bulunsun.
      Number of members in fire fighting team / … team is: … . Yangınla mücadele / … ekibindeki kişi sayısı: … .
   Have lifeline between each other / to outside. Birbirinize / dışarıya can halatıyla bağlı olun.
      … team members have lifelines to each other. … ekip üyeleri birbirine can halatıyla bağlı.
      … team has lifelines to outside. … ekibi dışarıya can halatıyla bağlı.
   Have rescue team on stand-by. Kurtarma ekibini hazırda tutun.
   Maintain visual contact / radio contact on walkie-talkie. Görsel teması / el telsiziyle telsiz temasını sürdürün.
Fire fighting team must have following outfit: Yangınla mücadele ekibi şu donanıma sahip olmalı:
   Fire fighting team must have protective clothing / smoke helmets / breathing apparatus / … . Yangınla mücadele ekibinde koruyucu giysi / duman başlığı / solunum cihazı / … bulunmalı.
Manning of fire fighting team / … team(s) as follows: Yangınla mücadele / … ekibinin personeli şöyledir:
   Chief Officer / Chief Engineer / … in command of fire fighting team / … team (no. …). (… numaralı) yangınla mücadele / … ekibinin komutanı birinci zabit / başmühendis / … .
   Following officer(s) / crew member(s) in fire fighting team / … team: … . Yangınla mücadele / … ekibindeki zabit(ler) / mürettebat: … .
Restrict action (in … / on …) to … minutes. (…’daki) müdahaleyi … dakikayla sınırlayın.
   Agree on retreat signal and report. Geri çekilme işaretinde anlaşın ve rapor verin.
      Retreat signal for fire fighting team / … team … is … . Yangınla mücadele / … ekibinin geri çekilme işareti … .
Use water / foam / powder / CO2 / sand / … in … . …’da su / köpük / kuru toz / CO2 / kum / … kullanın.
Run out fire hoses and report. Yangın hortumlarını açın (serin) ve rapor verin.
   Fire hoses run out. Yangın hortumları serildi.
Water on! Su ver!
   Water is on. Su verildi.
Cool down … with water and report. …’yı suyla soğutun ve rapor verin.
   … cooled down. … soğutuldu.

“Retreat signal” (geri çekilme işareti), bir ekibe üssüne dönmesini emreden ses, ışık veya başka bir işarettir. Solunum cihazının hava süresi sınırlı olduğu için müdahale süresi (“Restrict action to … minutes”) önceden belirlenir.

15.2.4 Alarmın İptali

İngilizce Türkçe karşılığı
Is the fire extinguished? Yangın söndü mü?
   Yes, fire (in …) extinguished. Evet, (…’daki) yangın söndürüldü.
   No, fire (in …) not extinguished (yet). Hayır, (…’daki) yangın (henüz) söndürülmedi.
   Fire restricted to … space / area. Yangın … mahalliyle / bölgesiyle sınırlı.
Post a fire watch and report. Yangın nöbetçisi koyun ve rapor verin.
   Fire watch posted (in … space / area). (… mahalline / bölgesine) yangın nöbetçisi kondu.
Fire extinguishing systems / means remain on stand-by. Yangın söndürme sistemleri / araçları hazırda kalsın.
Fire fighting team / … team remain on stand-by. Yangınla mücadele / … ekibi hazırda kalsın.
Rope off the fire area and report. Yangın bölgesini iple çevirin ve rapor verin.
   Fire area roped off. Yangın bölgesi iple çevrildi.
Check the fire area every … minutes / hour(s) for re-ignition and report. Yangın bölgesini her … dakikada / saatte bir yeniden tutuşmaya karşı kontrol edin ve rapor verin.
   Fire area checked, no re-ignition. Yangın bölgesi kontrol edildi, yeniden tutuşma yok.
   Fire area checked, re-ignition in … space / area. Yangın bölgesi kontrol edildi, …’da yeniden tutuşma var.
      Re-ignition extinguished. Yeniden tutuşma söndürüldü.
The fire alarm is cancelled (with following restrictions: … ). Yangın alarmı (şu kısıtlamalarla: …) iptal edildi.

15.3 Hasar Kontrol (Damage Control)

(B2/4) Genel acil durum faaliyetleri için Bölüm 14’e bakınız.

15.3.1 Donanım Kontrolü ve Tatbikatlar

İngilizce Türkçe karşılığı
Check the openings in all spaces / in … and report. Tüm mahallerdeki / …’daki açıklıkları kontrol edin ve rapor verin.
   All openings in … are closed. …’daki tüm açıklıklar kapalı.
   Openings in … are not closed (yet). …’daki açıklıklar (henüz) kapalı değil.
   Openings in … are not accessible. …’daki açıklıklara ulaşılamıyor.
Check the watertight door control and report. Su geçirmez kapı kumandasını kontrol edin ve rapor verin.
   Watertight door control is operational. Su geçirmez kapı kumandası çalışıyor.
   Watertight door control (in …) is not operational (yet). (…’daki) kumanda (henüz) çalışmıyor.
   Watertight door control (in …) will be operational in … minutes. (…’daki) kumanda … dakika içinde çalışır olacak.
   Watertight door(s) (in …) is / are not accessible. (…’daki) su geçirmez kapı(lar)a ulaşılamıyor.
Check the pumps / emergency generator and report. Pompaları / acil jeneratörü kontrol edin ve rapor verin.
   (Bilge) pump(s) in … / emergency generator is / are operational. …’daki (sintine) pompa(lar)ı / acil jeneratör çalışıyor.
   (Bilge) pump(s) in … / emergency generator is / are not operational (yet). … (henüz) çalışmıyor.
   (Bilge) pump(s) in … / emergency generator will be operational in … minutes. … dakika içinde çalışır olacak.
Check the power supply and report. Elektrik beslemesini kontrol edin ve rapor verin.
   Power (in / at …) is available. (…’da) elektrik var.
   Power (in / at …) is not available (yet). (…’da) elektrik (henüz) yok.
   Power (in / at …) will be available in … minutes. (…’da) … dakika içinde elektrik olacak.
Check the damage control equipment and report. Hasar kontrol donanımını kontrol edin ve rapor verin.
   All damage control equipment is complete and available. Tüm hasar kontrol donanımı tam ve kullanılabilir.
   Damage control equipment is not complete. Hasar kontrol donanımı eksik.
      Complete the damage control equipment. Hasar kontrol donanımını tamamlayın.

15.3.2 Su Almayı Bildirme

İngilizce Türkçe karşılığı
We have collided (with …). (… ile) çatıştık.
We have flooding in … . …’da su alıyoruz.
Is flooding under control? Su alma kontrol altında mı?
   Yes, flooding under control. Evet, su alma kontrol altında.
   No, flooding (in …) not under control (yet). Hayır, (…’daki) su alma (henüz) kontrol altında değil.
Is danger imminent? Tehlike yakın mı (an meselesi mi)?
   No, danger not imminent. Hayır, tehlike yakın değil.
   Yes, danger of (total) blackout (in …). Evet, (…’da) (tam) elektrik kesintisi tehlikesi var.
   Yes, danger of heavy listing / capsizing / sinking / … . Evet, ağır meyil / alabora / batma / … tehlikesi var.

15.3.3 Müdahaleye Hazır Olunduğunun Bildirilmesi

İngilizce Türkçe karşılığı
Muster damage control team and report. Hasar kontrol ekibini toplayın ve rapor verin.
   Damage control team complete and mustered. Hasar kontrol ekibi tam ve toplandı.
Is damage control material available? Hasar kontrol malzemesi var mı?
   Yes, damage control material available. Evet, malzeme var.
   No, damage control material not available (yet). Hayır, malzeme (henüz) yok.
   Damage control material will be available in … minutes. Malzeme … dakika içinde hazır olacak.
Stand by engine room / … station and report. Makine dairesi / … istasyonu hazır olsun ve rapor verin.
   Engine room / … station standing by. Makine dairesi / … istasyonu hazır.
   Engine room / … station flooded. Makine dairesi / … istasyonu su altında kaldı.
   Engine room / … station will be standing by in … minutes. Makine dairesi / … istasyonu … dakika içinde hazır olacak.

15.3.4 Hasar Kontrol Emirleri

İngilizce Türkçe karşılığı
Close all openings / outlets / valves (in …) and report. (…’daki) tüm açıklıkları / çıkışları / valfleri kapatın ve rapor verin.
   All openings / outlets / valves (in …) closed. Tüm açıklıklar / çıkışlar / valfler kapatıldı.
   Openings / outlets / valves in … not accessible / not operational. …’daki açıklıklara / çıkışlara / valflere ulaşılamıyor / çalışmıyor.
Switch on / off power (at / on / in …) and report. (…’da) elektriği açın / kesin ve rapor verin.
   Power (at / on / in …) switched on / off. (…’da) elektrik açıldı / kesildi.
   Power supply (at / on / in …) not operational. (…’da) elektrik beslemesi çalışmıyor.
Close watertight door(s) (in …) (by hand) and report. (…’daki) su geçirmez kapı(lar)ı (elle) kapatın ve rapor verin.
   Watertight door(s) (in …) closed. Su geçirmez kapı(lar) kapatıldı.
   Watertight door(s) (in …) not accessible / not operational. Su geçirmez kapı(lar)a ulaşılamıyor / çalışmıyor.
Switch on (bilge) pump(s) (in …) and report. (…’daki) (sintine) pompa(lar)ı çalıştırın ve rapor verin.
   (Bilge) pump(s) (in …) switched on. (Sintine) pompa(lar)ı çalıştırıldı.
   (Bilge) pump(s) (in …) not operational. (Sintine) pompa(lar)ı çalışmıyor.
Switch over (bilge) pump(s) from … to … . (Sintine) pompa(lar)ını …’dan …’ya aktarın (çevirin).
   (Bilge) pump(s) switched over. Pompa(lar) çevrildi.
   Switching over (bilge) pump(s) not possible. Pompaları çevirmek mümkün değil.
Start damage control. Hasar kontrole başlayın.
   Take one / two / … damage control team(s) to scene. Bir / iki / … hasar kontrol ekibini olay yerine götürün.
Go following route: … . Şu yolu izleyin: … .
   Go through engine room / no. … hold(s) / tank(s) / superstructure / manhole / … space / … deck / … . Makine dairesinden / … numaralı ambar(lar)dan / tank(lar)dan / üst yapıdan / adam deliğinden / … geçin.
Go from outside / inside / port side / starboard side / … to … . Dışarıdan / içeriden / iskeleden / sancaktan / …’dan …’ya gidin.
Take following (additional) safety measures and report. Şu (ek) güvenlik önlemlerini alın ve rapor verin.
   Have two / … members in one damage control team. Bir hasar kontrol ekibinde iki / … kişi bulunsun.
   Have lifeline to each other / to outside. Birbirinize / dışarıya can halatıyla bağlı olun.
   Have rescue team on stand by and report. Kurtarma ekibini hazırda tutun ve rapor verin.
      Rescue team standing by. Kurtarma ekibi hazır.
   Maintain visual contact / radio contact on walkie-talkie. Görsel teması / el telsiziyle teması sürdürün.
Damage control team must have following outfit(s): Hasar kontrol ekibi şu donanıma sahip olmalı:
   Damage control team must have protective clothing / safety helmets / lifejackets / diving equipment / … . Hasar kontrol ekibinde koruyucu giysi / baret / can yeleği / dalış donanımı / … bulunmalı.
Manning of damage control team as follows: … . Hasar kontrol ekibinin personeli şöyledir: … .
   Chief Officer / Chief Engineer / … in command of damage control team (no. …). (… numaralı) hasar kontrol ekibinin komutanı birinci zabit / başmühendis / … .
   Following officer(s) / crew member(s) in damage control team (no. …): … . (… numaralı) hasar kontrol ekibindeki zabit(ler) / mürettebat: … .
Restrict action (in …) to … minutes. (…’daki) müdahaleyi … dakikayla sınırlayın.
   Agree on retreat signal and report. Geri çekilme işaretinde anlaşın ve rapor verin.
      Retreat signal … . Geri çekilme işareti … .
Stop flooding from inside / outside (… space / area) and report. Su almayı içeriden / dışarıdan (… mahallinde / bölgesinde) durdurun ve rapor verin.
   Flooding stopped. Su alma durduruldu.
   Stopping flooding from inside / outside not possible. Su almayı içeriden / dışarıdan durdurmak mümkün değil.

15.3.5 Alarmın İptali

İngilizce Türkçe karşılığı
Has flooding stopped? Su alma durdu mu?
   Yes, flooding (in …) has stopped. Evet, (…’daki) su alma durdu.
   No, flooding (in …) has not (completely) stopped (yet). Hayır, (…’daki) su alma (henüz tamamen) durmadı.
Is flooding under control? Su alma kontrol altında mı?
   Yes, flooding (in …) under control. Evet, kontrol altında.
   Flooding (in …) below / above capacity of (bilge) pump(s). (…’daki) su alma (sintine) pompa(lar)ının kapasitesinin altında / üstünde.
   Flooding restricted to … space / area. Su alma … mahalliyle / bölgesiyle sınırlı.
Post damage control watch and report. Hasar kontrol nöbetçisi koyun ve rapor verin.
   Damage control watch posted (in …). (…’ya) hasar kontrol nöbetçisi kondu.
How much water is in the vessel? Gemide ne kadar su var?
   Quantity of water (in …) about … tonnes. (…’da) su miktarı yaklaşık … ton.
   Quantity of water (in …) not dangerous. (…’daki) su miktarı tehlikeli değil.
(Bilge) pump(s) remain on stand-by. (Sintine) pompa(lar)ı hazırda kalsın.
Engine room remains on stand-by. Makine dairesi hazırda kalsın.
Additional emergency generator remains on stand-by. Ek acil jeneratör hazırda kalsın.
Damage control team remains on stand-by. Hasar kontrol ekibi hazırda kalsın.
Rope off flooded area. Su basan bölgeyi iple çevirin.
Check leak every … minutes / hour(s) and report. Sızıntıyı her … dakikada / saatte bir kontrol edin ve rapor verin.
   Leak checked – no flooding. Sızıntı kontrol edildi – su girişi yok.
   Leak checked – minor / major flooding (in …). Sızıntı kontrol edildi – (…’da) küçük / büyük su girişi.
   Flooding has stopped. Su alma durdu.
The alarm is cancelled (with following restrictions: …). Alarm (şu kısıtlamalarla: …) iptal edildi.

“Imminent” (yakın, an meselesi), tehlikenin hemen gerçekleşebileceğini anlatır. “Damage control team” (hasar kontrol ekibi), gemide su almayla mücadele için eğitilmiş mürettebat grubudur.

15.4 Karaya Oturma (Grounding)

(B2/5)

15.4.1 Karaya Oturmayı Bildirme ve Emirler

İngilizce Türkçe karşılığı
We are aground. Karaya oturduk.
Stop engine(s). Makine(ler)i durdurun.
Close watertight doors and report. Su geçirmez kapıları kapatın ve rapor verin.
   Watertight doors closed. Su geçirmez kapılar kapatıldı.
Is vessel (still) making way? Gemi (hâlâ) yol yapıyor (hareket ediyor) mu?
   Yes, vessel making way ahead / astern. Evet, gemi ileri / geri yol yapıyor.
   No, vessel not making way. Hayır, gemi yol yapmıyor.
Give “vessel aground” signals. “Karaya oturmuş gemi” işaretlerini verin.
Inform engine room. Makine dairesini bilgilendirin.
What part is aground? Hangi kısım oturdu?
   Vessel aground forward / amidships / aft / full length. Gemi baştan / ortadan / kıçtan / boydan boya oturdu.
Stand by forward station and aft station and report. Baş ve kıç istasyonlar hazır olsun ve rapor versin.
   Forward station / aft station standing by. Baş istasyon / kıç istasyon hazır.
Stand by port anchor / starboard anchor. İskele demiri / sancak demiri hazır olsun.
What is position? Mevkiposition nedir?
   Position … . Mevki … .

“Making way”, geminin su içinde hareket etmesidir. “Vessel aground signals”, COLREG’e göre karaya oturmuş geminin gösterdiği işaretlerdir (gündüz üç top, gece demir fenerlightleri ve iki kırmızı fener).

15.4.2 Hasarı Bildirme

İngilizce Türkçe karşılığı
Report damage. Hasarı bildirin.
   No damage. Hasar yok.
   Crack(s) in plating / no. … double bottom / no. … hold(s) / tank(s) / main / auxiliary engine(s) foundation / … . Sacda / … numaralı çift dipte / … numaralı ambar(lar)da / tank(lar)da / ana / yardımcı makine(ler)in temelinde / …’da çatlak(lar).
   Deformation(s) / indentation(s) to plating / to … . Sacda / …’da deformasyon(lar) / göçük(ler).
Check flooding and report. Su girişini kontrol edin ve rapor verin.
   No flooding. Su girişi yok.
   Flooding in … . …’da su girişi var.
Is danger imminent? Tehlike yakın mı?
   No, danger not imminent. Hayır, tehlike yakın değil.
   Yes, danger of heavy listing (to port / starboard). Evet, (iskeleye / sancağa) ağır meyil tehlikesi var.
   Yes, danger of decreasing stability. Evet, stabilitenin azalması tehlikesi var.
   Yes, danger of damage by sea. Evet, denizden hasar görme tehlikesi var.
   Yes, danger of breaking apart. Evet, gövdenin parçalanma tehlikesi var.
   Yes, danger of environmental pollution / … . Evet, çevre kirliliği / … tehlikesi var.
What is nature of sea bottom? Deniz tabanının yapısı nedir?
   Sea bottom rocky. Deniz tabanı kayalık.
   Sea bottom soft. Deniz tabanı yumuşak.
What is state of tide? Gel-git durumu nedir?
   No tide. Gel-git yok.
   Tide … metres / rising / falling / turning at … UTC / within … hours. Gel-git … metre / yükseliyor / alçalıyor / … UTC’de / … saat içinde dönüyor.
What is wind force and direction? Rüzgârın kuvveti ve yönü nedir?
   Wind force Beaufort … from … (cardinal points). Rüzgâr …’dan, bofor … .
   Wind expected to decrease / increase (within the next … hours). Rüzgârın (önümüzdeki … saat içinde) azalması / artması bekleniyor.
   Wind expected to back / veer (within the next … hours). Rüzgârın (önümüzdeki … saat içinde) saat yönü tersine / saat yönünde dönmesi bekleniyor.
   No change expected (within the next … hours). (Önümüzdeki … saat içinde) değişiklik beklenmiyor.
What is sea state? Deniz durumu nedir?
   Sea smooth / moderate / rough / high; swell slight / moderate / heavy … metres from … (cardinal points). Deniz sakin / orta / dalgalı / çok dalgalı; …’dan … metre hafif / orta / ağır soluğan.
   Sea … / swell … expected to decrease / increase (within the next … hours). Deniz / soluğanın (önümüzdeki … saat içinde) azalması / artması bekleniyor.
   No change expected (within the next … hours). Değişiklik beklenmiyor.
What is draft? Draft nedir?
   Draft … metres (port side / starboard side) forward / aft / amidships. (İskele / sancak) baş / kıç / orta draft … metre.
What is depth of water? Su derinliği nedir?
   Greatest depth … metres (port side / starboard side) forward / aft / amidships. (İskele / sancak) baş / kıç / ortada en büyük derinlik … metre.

15.4.3 Yüzdürme Emirleri (Orders for Refloating)

İngilizce Türkçe karşılığı
Are (bilge) pumps operational? (Sintine) pompaları çalışıyor mu?
   Yes, (bilge) pumps operational. Evet, pompalar çalışıyor.
   No, (bilge) pumps not operational (yet). Hayır, pompalar (henüz) çalışmıyor.
   (Bilge) pumps will be operational in … minutes. Pompalar … dakika içinde çalışır olacak.
Is damage control material available? Hasar kontrol malzemesi var mı?
   Yes, damage control material available. Evet, var.
   No, damage control material not available (yet). Hayır, (henüz) yok.
   Damage control material will be available in … minutes. … dakika içinde hazır olacak.
Stand by engine room and report. Makine dairesi hazır olsun ve rapor versin.
   Engine room standing by. Makine dairesi hazır.
Stand by all anchors for letting go. Tüm demirleri fundaya hazırlayın.
Report distribution of cargo. Yükün dağılımını bildirin.
   No. … hold(s) / tank(s) … tonnes (of … cargo). … numaralı ambar(lar) / tank(lar): … ton (… yükü).
   Deck cargo forward / aft / amidships … tonnes (of …). Baş / kıç / orta güverte yükü … ton (…).
   Forepeak / afterpeak … tonnes. Baş pik / kıç pik … ton.
   No. … double bottom tank(s) … tonnes (of ballast / …). … numaralı çift dip tank(lar)ı … ton (balast / …).
Transfer cargo from no. … hold(s) / tank(s) to no. … hold(s) / tank(s) and report. Yükü … numaralı ambar(lar)dan / tank(lar)dan … numaralı ambar(lar)a / tank(lar)a aktarın ve rapor verin.
   Cargo from no. … hold(s) / tank(s) transferred to no. … hold(s) / tank(s). Yük aktarıldı.
Transfer deck cargo from … to … and report. Güverte yükünü …’dan …’ya aktarın ve rapor verin.
   Deck cargo from … transferred to … . Güverte yükü aktarıldı.
Pump out forepeak / afterpeak and report. Baş piki / kıç piki boşaltın ve rapor verin.
   Forepeak / afterpeak pumped out. Baş pik / kıç pik boşaltıldı.
Transfer ballast / … from no. … double bottom tank(s) to no. … double bottom tank(s) and report. Balastı / …’yı … numaralı çift dip tank(lar)ından … numaralı çift dip tank(lar)ına aktarın ve rapor verin.
   Ballast / … from no. … double bottom tanks transferred to no. … double bottom tank(s). Balast / … aktarıldı.
Fill forepeak / afterpeak. Baş piki / kıç piki doldurun.
Jettison cargo from … and report. …’dan yük atın ve rapor verin.
   Cargo from … jettisoned. …’dan yük atıldı.
Engine(s) full / … astern / ahead. Makine(ler) tam / … yol tornistan / ileri.
Has vessel refloated? Gemi yüzdü mü?
   Yes, vessel refloated. Evet, gemi yüzdü.
   No, vessel not refloated (yet). Hayır, gemi (henüz) yüzmedi.

15.4.4 Denize Elverişliliğin Kontrolü (Checking Seaworthiness)

İngilizce Türkçe karşılığı
Request a (diving) survey. (Dalgıçlı) sörvey isteyin.
Report the result of the (diving) survey. (Dalgıçlı) sörveyin sonucunu bildirin.
   No damage. Hasar yok.
   Following damage to the plating: Saclarda şu hasar var:
      Crack(s) in area of … . … bölgesinde çatlak(lar).
      Deformation(s) / indentation(s) in area of … . … bölgesinde deformasyon(lar) / göçük(ler).
   Following damage to the engine(s) / pipe(s): Makine(ler)de / boru(lar)da şu hasar var:
      Crack(s) in the main engine(s) / auxiliary engine(s) foundation. Ana / yardımcı makine(ler)in temelinde çatlak(lar).
      Deformations / fracture(s) to the pipe(s) in / out … . …’nın giriş / çıkış boru(lar)ında deformasyon / kırık.
      Fractures / bending of the bolt(s) of … . …’nın cıvata(lar)ında kırılma / bükülme.
   Following damage to the underwater hull: Tekne su altı kısmında şu hasar var:
      Deformation(s) / indentation(s) to the sea water inlet(s) / outlet(s). Deniz suyu giriş(ler)inde / çıkış(lar)ında deformasyon / göçük.
      Deformation(s) / indentation(s) to the stem / bulb. Baş bodoslamada / baş topukta (bulb) deformasyon / göçük.
      Deformation(s) to the propeller(s). Pervane(ler)de deformasyon.
      (Port / starboard) propeller(s) missing. (İskele / sancak) pervane(ler) kopmuş (yok).
      Deformation to the rudder / to … . Dümende / …’da deformasyon.
   Dry-docking is recommended / necessary. Kuru havuzlama tavsiye ediliyor / gerekli.
Is the vessel seaworthy? Gemi denize elverişli mi?
   Yes, the vessel is seaworthy. Evet, gemi denize elverişli.
   No, the vessel is not seaworthy (yet). Hayır, gemi (henüz) denize elverişli değil.
      The vessel must be repaired and re-inspected. Gemi onarılmalı ve yeniden muayene edilmeli.
   Request … tug(s). … römorkör isteyin.

“Seaworthy” (denize elverişli), geminin yapısı, donanımı ve personeliyle sefere çıkabilecek durumda olmasıdır.

15.5 Telaffuz

Kelime Yaklaşık okunuş Dikkat edilecek nokta
fire patrols FAY-ır pı-TROLZ
portable extinguishers POR-tı-bıl iks-TİN-gui-şırz
fire mains FAY-ır MEYNZ
hydrant HAY-drınt
hose HOZ
spanner SPE-nır
nozzle NO-zıl
sprinkler SPRİNK-lır
ventilation ven-ti-LEY-şın
dampers DEM-pırz
painted stuck PEYN-tid STAK
skylights SKAY-layts
watertight UO-tır-tayt
firemen’s outfits FAYR-mınz AUT-fits
fumes FYUUMZ
ventilators VEN-ti-ley-tırz
burnt smell BÖRNT smel
spreading SPRE-ding
windward UİND-uırd
walkie-talkie UO-ki TO-ki “l” okunmaz.
helmets HEL-mits
retreat signal ri-TRİİT SİG-nıl
powder PAU-dır
extinguished iks-TİN-guişt
re-ignition rii-ig-Nİ-şın
roped off ROPT of
imminent İ-mi-nınt
mustered MAS-tırd
outlets / valves AUT-lets / VELVZ
switch over SUİÇ O-vır
plating PLEY-ting
indentation in-den-TEY-şın
foundation faun-DEY-şın
distribution dis-tri-BYUU-şın
survey SÖR-vey
fracture FREK-çır
bolts BOLTS
stem / bulb STEM / BALB
seaworthy Sİİ-uör-di
dry-docking DRAY-do-king

15.6 Karşılıklı Konuşmalar

15.6.1 Yangın Tatbikatı

Konuşan İngilizce Türkçe karşılığı
Gözcülookout (telsizle) Bridge, this is lookout. Fire on board! Smoke in number two hold. Köprüüstü, burası gözcü. Gemide yangın var! 2 numaralı ambarda duman.
Vardiya zabitiofficer of the watch (OOW) Lookout, this is bridge. Fire in number two hold. Report injured persons. Gözcü, burası köprüüstü. 2 numaralı ambarda yangın. Yaralıları bildirin.
Gözcü No person injured. Yaralı yok.
Kaptan Operate the general emergency alarm. Stand by fire fighting team and report. Close all openings in number two hold. Switch off ventilators in number two hold. Genel alarmı çalıştırın. Yangın ekibi hazır olsun ve rapor versin. 2 numaralı ambardaki açıklıkları kapatın. Vantilatörleri kapatın.
Birinci zabit Fire fighting team standing by. All openings in number two hold closed. Ventilators in number two hold switched off. Yangın ekibi hazır. Açıklıklar kapatıldı. Vantilatörler kapatıldı.
Kaptan Start fire fighting. Fire fighting team must have breathing apparatus. Have lifeline to outside. Restrict action to two zero minutes. Agree on retreat signal and report. Yangınla mücadeleye başlayın. Ekipte solunum cihazı olsun. Dışarıya can halatı bağlı olsun. Müdahaleyi 20 dakikayla sınırlayın. Geri çekilme işaretinde anlaşın ve rapor verin.
Birinci zabit Retreat signal for fire fighting team is three long blasts on whistle. Geri çekilme işareti düdükle üç uzun ses.
Kaptan Run out fire hoses. Water on! Hortumları serin. Su ver!
Birinci zabit Water is on. … Fire in number two hold under control. … Fire extinguished. Su verildi. … Yangın kontrol altında. … Yangın söndürüldü.
Kaptan Post a fire watch. Check the fire area every one five minutes for re-ignition and report. Yangın nöbetçisi koyun. Her 15 dakikada bir yeniden tutuşma kontrolü yapın ve rapor verin.

15.6.2 Karaya Oturma

Konuşan İngilizce Türkçe karşılığı
Kaptan We are aground. Stop engine. Close watertight doors and report. Inform engine room. Karaya oturduk. Makineyi durdurun. Su geçirmez kapıları kapatın ve rapor verin. Makine dairesini bilgilendirin.
Vardiya zabiti Watertight doors closed. Vessel not making way. Su geçirmez kapılar kapatıldı. Gemi yol yapmıyor.
Kaptan Give “vessel aground” signals. What part is aground? “Karaya oturmuş gemi” işaretlerini verin. Hangi kısım oturdu?
Birinci zabit Vessel aground forward. Gemi baştan oturdu.
Kaptan Report damage. Check flooding and report. Hasarı bildirin. Su girişini kontrol edin ve rapor verin.
Birinci zabit Crack in plating in number one double bottom. Flooding in number one double bottom. Danger not imminent. 1 numaralı çift dipte sacda çatlak. 1 numaralı çift dipte su girişi. Tehlike yakın değil.
Kaptan What is nature of sea bottom? Deniz tabanının yapısı nedir?
Birinci zabit Sea bottom soft. Deniz tabanı yumuşak.

15.7 Konuşma Alıştırması

  1. Yaşam mahallindeki duman alarmlarının 10 dakika içinde çalışır olacağını bildirin.
  2. Yangın musluğu hortumunun kesik olduğunu bildirin; değiştirilmesini emredin.
  3. Yangın damperlerinin boyadan sıkıştığını bildirin.
  4. Makine dairesinde duman olduğunu bildirin; duman zehirli.
  5. Kıçı rüzgâra çevirme emri verin.
  6. Ekipte iki kişi olmasını ve el telsiziyle temas sürdürülmesini emredin.
  7. Su almanın sintine pompalarının kapasitesinin üstünde olduğunu bildirin.
  8. Su geçirmez kapıları elle kapatma emri verin.
  9. Deniz tabanının kayalık olduğunu ve gel-gitin yükseldiğini bildirin.
  10. Dalgıç sörveyi sonucunda pervanede deformasyon olduğunu ve kuru havuzlamanın gerekli olduğunu bildirin.

Cevap anahtarı:

  1. Smoke alarms in accommodation will be operational in one zero minutes.
  2. The hose to hydrant in … is cut. … Replace the cut hose.
  3. The fire dampers in … are painted stuck.
  4. Smoke in engine room. Smoke toxic.
  5. Turn stern to windward.
  6. Have two members in one team. Maintain radio contact on walkie-talkie.
  7. Flooding above capacity of bilge pumps.
  8. Close watertight doors by hand and report.
  9. Sea bottom rocky. Tide rising.
  10. Following damage to the underwater hull: deformation to the propeller. Dry-docking is necessary.

15.8 Bölüm Terimleri

İngilizce Türkçe
Fire protection / fire fighting Yangından korunma / yangınla mücadele
Fire patrol / fire watch Yangın devriyesi / yangın nöbeti
Fire / smoke alarm Yangın / duman alarmı
Portable extinguisher Portatif yangın söndürücü
Fire mains Yangın devresi
Hydrant Yangın musluğu, hidrant
Hose / spanner / nozzle Hortum / anahtar / lans
Fire pump Yangın pompası
Fixed foam / gas system Sabit köpüklü / gazlı sistem
Sprinkler system Yağmurlama (sprinkler) sistemi
Ventilation system Havalandırma sistemi
Fire damper Yangın damperi
Skylight Kaporta camı (tavan penceresi)
Watertight door Su geçirmez kapı
Emergency power supply Acil güç kaynağı
Fireman’s outfit İtfaiyeci donanımı
Fumes Zararlı gaz, duman
Ventilator Vantilatör
Toxic Zehirli
Making water Su almak
To shut down Kapatmak (makineyi)
Windward Rüzgâr yönü, rüzgârüstü
Fire fighting team / rescue team / first aid team / support team Yangınla mücadele / kurtarma / ilk yardım / destek ekibi
CO2 station CO2 istasyonu
Emergency generator Acil jeneratör
Manhole Adam deliği
Funnel Baca
Lifeline Can halatı
Walkie-talkie El telsizi
Protective clothing / smoke helmet Koruyucu giysi / duman başlığı
Retreat signal Geri çekilme işareti
Water / foam / powder / CO2 / sand Su / köpük / kuru toz / CO2 / kum
To run out (hoses) (Hortumları) sermek
To cool down Soğutmak
Re-ignition Yeniden tutuşma
To rope off İple çevirmek
Damage control Hasar kontrol
Openings / outlets / valves Açıklıklar / çıkışlar / valfler
Bilge pump Sintine pompası
Imminent danger Yakın tehlike
Damage control material Hasar kontrol malzemesi
Leak Sızıntı
Making way Yol yapmak (hareket etmek)
Vessel aground signals Karaya oturmuş gemi işaretleri
Crack / deformation / indentation Çatlak / deformasyon / göçük
Plating Sac kaplama
Engine foundation Makine temeli
Nature of sea bottom Deniz tabanının yapısı
Refloating Yüzdürme
Distribution of cargo Yük dağılımı
(Diving) survey (Dalgıçlı) sörvey, muayene
Fracture Kırık
Underwater hull Teknenin su altı kısmı
Sea water inlet / outlet Deniz suyu girişi / çıkışı
Stem / bulb Baş bodoslama / baş topuk (bulb)
Dry-docking Kuru havuzlama
Seaworthy Denize elverişli

Kaynak: International Maritime Organization (IMO). Resolution A.918(22), IMO Standard Marine Communication Phrases. London: IMO, 2001.