(B2/6 Search and Rescue On-board Activities)
Bölüm 5 ve 6’da, arama-kurtarma sırasında telsizde gemi dışıyla yapılan haberleşme ele alınmıştı. Bu bölüm aynı olayların gemi içindeki tarafını kapsar: donanımın kontrolü, kendi gemisinden denize adam düştüğünde verilen emirler, başka bir geminin tehlike çağrısına yardıma hazırlanma, arama yürütme, kurtarma ve operasyonu bitirme. Ayrıntılı usuller IAMSAR El Kitabında yer alır.
16.1 Donanım Kontrolü (Checking Equipment Status)
(B2/6.1)
| İngilizce | Türkçe karşılığı |
|---|---|
| Check the lifebuoys and report. | Can simitlerini kontrol edin ve rapor verin. |
| All lifebuoys are complete. | Tüm can simitleri tam. |
| Lifebuoy(s) at … is / are damaged / missing. | …’daki can simid(ler)i hasarlı / eksik. |
| Replace the damaged / missing lifebuoy(s). | Hasarlı / eksik can simid(ler)ini değiştirin / yerine koyun. |
| When was the last man overboard drill? | Son denize adam düştü tatbikatı ne zamandı? |
| Last man overboard drill was on … (date). | Son denize adam düştü tatbikatı … tarihindeydi. |
| Prepare a plan for man overboard drill. | Denize adam düştü tatbikatı için plan hazırlayın. |
| Prepare a plan for an announced / not announced drill. | Duyurulu / duyurusuz bir tatbikat için plan hazırlayın. |
| Prepare a plan for a daytime / nighttime drill. | Gündüz / gece tatbikatı için plan hazırlayın. |
| Prepare a plan for a muster (at all stations). | (Tüm istasyonlarda) toplanma için plan hazırlayın. |
| Prepare a plan for a recovering manoeuvre (with dummy / buoy). | (Manken / şamandırabuoyyla) geri alma manevrası için plan hazırlayın. |
| Have a drill / manoeuvre / muster on … (date). | … tarihinde tatbikat / manevra / toplanma yapın. |
16.2 Denize Adam Düşmesi (Person-overboard Activities)
(B2/6.2)
Denize adam düştüğünde ilk saniyeler hayatidir. Aşağıdaki ilk dört emir neredeyse aynı anda verilir: alarm, can simidi, “O” bayrağı ve dümen.
| İngilizce | Türkçe karşılığı |
|---|---|
| Man overboard (on port side / starboard side / astern)! | (İskeleden / sancaktan / kıçtan) denize adam düştü! |
| Drop lifebuoy(s). | Can simid(ler)i atın. |
| Sound “man overboard” alarm. | “Denize adam düştü” alarmını çalın. |
| Hoist flag signal “Oscar”. | “Oscar” bayrak işaretini çekin. |
| Hard-a-port / hard-a-starboard the wheel. | Dümeni iskele / sancak alabanda yapın. |
| Is person in water / lifebuoy located? | Sudaki kişi / can simidi görüldü (yeri belirlendi) mi? |
| Yes, person in water / lifebuoy located. | Evet, sudaki kişi / can simidi görüldü. |
| Report direction and distance of person in water / lifebuoy. | Sudaki kişinin / can simidinin yönünü ve mesafesini bildirin. |
| Direction at … points port side / starboard side / … degrees, distance … metres. | Yön iskeleden / sancaktan … kerte / … derece, mesafe … metre. |
| Maintain visual contact to person in water / lifebuoy. | Sudaki kişiyle / can simidiyle görsel teması koruyun. |
| No, person in water / lifebuoy not located (yet). | Hayır, sudaki kişi / can simidi (henüz) görülmedi. |
| Look out for person in water / lifebuoy and report. | Sudaki kişiyi / can simidini gözetleyin ve rapor verin. |
| Passenger / crew member missing (for … hours / since … UTC) – search in vessel negative. | Bir yolcu / mürettebat (… saattir / … UTC’den beri) kayıp – gemi içi arama olumsuz. |
| Stop engine(s). | Makine(ler)i durdurun. |
| Transmit alarm signal – PAN-PAN / distress alert – MAYDAY to radio coast station / Maritime Rescue Co-ordination Centre / vessels in vicinity and report. | Kıyı telsiz istasyonuna / MRCC’ye / civardaki gemilere alarm işareti – PAN-PAN / tehlike alarmı – MAYDAY gönderin ve rapor verin. |
| Alarm signal – PAN-PAN / distress alert – MAYDAY transmitted / acknowledged by … / not acknowledged (yet). | Alarm işareti – PAN-PAN / MAYDAY gönderildi / … tarafından alındısı verildi / (henüz) alındısı verilmedi. |
| Return manoeuvre! Port / starboard, steer … degrees. | Geri dönüş manevrası! İskeleden / sancaktan … dereceye gel. |
| Report position. | Mevkipositioni bildirin. |
| Position … . | Mevki … . |
| Report traffic situation. | Trafik durumunu bildirin. |
| No vessel in vicinity. | Civarda gemi yok. |
| Following vessel(s) in vicinity … . | Civarda şu gemi(ler) var: … . |
| Report weather situation. | Hava durumunu bildirin. |
| Sea smooth / moderate / rough / high – swell slight / moderate / heavy from … (cardinal points). | Deniz sakin / orta / dalgalı / çok dalgalı – …’dan hafif / orta / ağır soluğan. |
| Winds force Beaufort … from … (cardinal points). | Rüzgâr …’dan, bofor … . |
| Visibility good / moderate / poor. | Görüş iyi / orta / kötü. |
| Current … knots to … (cardinal points). | Akıntı …’ya … knot. |
| Have man overboard stations / lookouts at … manned and report. | …’daki denize adam düştü istasyonlarına / gözcü yerlerine personel koyun ve rapor verin. |
| Man overboard stations / lookouts at … manned. | …’daki istasyonlara / gözcü yerlerine personel kondu. |
| Stand by for recovering from shipboard and report. | Gemiden (bordadan) geri almaya hazır olun ve rapor verin. |
| Standing by for recovering from shipboard. | Gemiden geri almaya hazırız. |
| Stand by boat / motor lifeboat no. … for letting go and report. | … numaralı botu / motorlu filikayı indirmeye hazırlayın ve rapor verin. |
| Rescue boat / motor lifeboat no. … standing by for letting go. | Kurtarma botu / … numaralı motorlu filika indirilmeye hazır. |
| Let go rescue boat / motor lifeboat. | Kurtarma botunu / motorlu filikayı indirin (bırakın). |
| Use VHF Channel … / frequency … for communication. | Haberleşme için VHF … kanalını / … frekansını kullanın. |
| Use light signals / flag signals / whistle for communication. | Haberleşme için ışık işaretleri / bayrak işaretleri / düdük kullanın. |
| What is retreat signal for rescue boat / motor lifeboat? | Kurtarma botu / motorlu filika için geri çekilme işareti nedir? |
| Retreat signal … . | Geri çekilme işareti … . |
| Stand by one / two crew member(s) for rescue in water and report. | Suda kurtarma için bir / iki mürettebat hazır olsun ve rapor verin. |
| One / two crew member(s) standing by for rescue in water. | Suda kurtarma için bir / iki mürettebat hazır. |
| Person overboard rescued / recovered. | Denize düşen kişi kurtarıldı / alındı. |
| Stand by boat / rescue litter / rescue net / rescue basket / rescue sling and report. | Botu / kurtarma sedyesini / ağını / sepetini / kemerini hazırlayın ve rapor verin. |
| Boat / rescue litter / rescue net / rescue basket / rescue sling standing by. | Bot / kurtarma sedyesi / ağı / sepeti / kemeri hazır. |
| Hoist person and report. | Kişiyi yukarı çekin ve rapor verin. |
| Report condition of survivor. | Kazazedenin durumunu bildirin. |
| Survivor is in good / bad condition. | Kazazedenin durumu iyi / kötü. |
| Survivor has hypothermia. | Kazazedede hipotermi var. |
| Survivor is injured. | Kazazede yaralı. |
| Survivor is suffering from shock. | Kazazede şokta. |
| Person is dead. | Kişi ölmüş. |
“Oscar” bayrağı, Uluslararası İşaret Kodunda “denize adam düştü” anlamındadır. Gemi düşen kişinin bulunduğu taraftan alabanda yapar, böylece kıç ve pervane kişiden uzaklaşır. “Return manoeuvre” (geri dönüş manevrası), Williamson dönüşü gibi gemiyi düşme noktasına geri getiren manevradır.
“Points” (kerte) eski bir yön ölçüsüdür: pusula 32 kerteye bölünür ve bir kerte 11¼ derecedir. Gözcüler bir nesnenin yönünü hâlâ “two points on the starboard bow” (sancak baş omuzluğunda iki kerte) gibi söyleyebilir.
“Hypothermia” (hipotermi), vücut sıcaklığının tehlikeli derecede düşmesidir; soğuk suya düşenlerde en büyük tehlikedir.
16.3 Kurtarma Operasyonu: Yardıma Hazır Olunduğunun Bildirilmesi
(B2/6.3 Rescue operation – reporting readiness for assistance) Telsizdeki karşılıkları Bölüm 6’dadır.
| İngilizce | Türkçe karşılığı |
|---|---|
| Received an alarm signal / PAN-PAN / distress alert – MAYDAY at … UTC on … (VHF Channel / frequency). | … UTC’de … (VHF kanalı / frekansı) üzerinden alarm işareti / PAN-PAN / tehlike alarmı – MAYDAY alındı. |
| Observed the following distress signal in … degrees. | … derecede şu tehlike işareti görüldü. |
| Report the distress position. | Tehlike mevkiini bildirin. |
| Distress position … . | Tehlike mevkii … . |
| Was the alarm signal / PAN-PAN / distress alert – MAYDAY acknowledged? | Alarm işaretine / PAN-PAN’e / MAYDAY’e alındı onayı verildi mi? |
| The alarm signal / PAN-PAN / distress alert – MAYDAY was acknowledged by … / not acknowledged (yet). | … tarafından alındı onayı verildi / (henüz) verilmedi. |
| Acknowledge the PAN-PAN / distress alert – MAYDAY – RELAY. | PAN-PAN’in / MAYDAY’in alındısını verin – AKTARIN (RELAY). |
| Transmit a MAYDAY – RELAY to … (radio station). | …’ya (telsiz istasyonu) MAYDAY RELAY gönderin. |
| Watch the radar. | Radarı izleyin. |
| Have the lookouts manned and report. | Gözcü yerlerine personel koyun ve rapor verin. |
| Lookouts are manned. | Gözcü yerlerinde personel var. |
| Contact vessels in vicinity of the distress and report. | Tehlike bölgesi civarındaki gemilerle temas kurun ve rapor verin. |
| We have contact to following vessel(s) in vicinity of the distress: … . | Tehlike bölgesi civarındaki şu gemi(ler)le temasımız var: … . |
| We have no contact (yet). | (Henüz) temasımız yok. |
| Request information from the vessel in distress and report. | Tehlikedeki gemiden bilgi isteyin ve rapor verin. |
| We have following information from the vessel in distress: … . | Tehlikedeki gemiden şu bilgiyi aldık: … . |
| We have no information (yet). | (Henüz) bilgimiz yok. |
| Stand by lines / lifebuoys / nets / derricks / cranes / … and report. | Halatları / can simitlerini / ağları / bumbaları / vinçleri / … hazırlayın ve rapor verin. |
| Lines / lifebuoys / nets / derricks / cranes / … standing by. | Halatlar / can simitleri / ağlar / bumbalar / vinçler / … hazır. |
| Stand by lifeboats / rescue boat and report. | Can filikalarını / kurtarma botunu hazırlayın ve rapor verin. |
| Lifeboats / rescue boat standing by. | Can filikaları / kurtarma botu hazır. |
| Stand by liferaft(s) as boarding station(s) and report. | Can sal(lar)ını biniş istasyonu olarak hazırlayın ve rapor verin. |
| Liferaft(s) standing by as boarding station(s). | Can sal(lar)ı biniş istasyonu olarak hazır. |
| Let go liferaft(s) as boarding station(s) with … crew members (each). | (Her birinde) … mürettebatla can sal(lar)ını biniş istasyonu olarak denize indirin. |
| Stand by … crew members for assisting survivors in water and report. | Sudaki kazazedelere yardım için … mürettebat hazır olsun ve rapor verin. |
| … crew members standing by for assisting survivors in water. | Sudaki kazazedelere yardım için … mürettebat hazır. |
| Switch on the deck lighting / outboard lighting / search lights. | Güverte aydınlatmasını / borda dışı aydınlatmayı / projektörleri yakın. |
| Stand by line throwing apparatus and report. | Halat atma cihazını hazırlayın ve rapor verin. |
| Line throwing apparatus standing by. | Halat atma cihazı hazır. |
“MAYDAY RELAY”, başka bir geminin tehlike mesajını, o mesajı duyamayan istasyonlara aktarmak için yapılan yayındır. “Line throwing apparatus” (halat atma cihazı), roketle uzak mesafeye halat atan donanımdır.
16.4 Aramanın Yürütülmesi (Conducting Search)
(B2/6.4)
| İngilizce | Türkçe karşılığı |
|---|---|
| We / MV … will act as On-scene Co-ordinator. | Biz / MV … sahne koordinatörü olarak görev yapacağız / yapacak. |
| Inform radio coast station(s) / MRCC / vessels in vicinity. | Kıyı telsiz istasyon(lar)ını / MRCC’yi / civardaki gemileri bilgilendirin. |
| Stand by bridge team / lookouts for information / signals of On-scene Co-ordinator. | Köprüüstü ekibi / gözcüler sahne koordinatörünün bilgi / işaretleri için hazır olsun. |
| Following information / signal received from On-scene Co-ordinator: … . | Sahne koordinatöründen şu bilgi / işaret alındı: … . |
| We carry out search pattern … / radar search. | … arama modelini / radarla aramayı uyguluyoruz. |
| We start search pattern … / radar search at … UTC. | … UTC’de … arama modeline / radarla aramaya başlıyoruz. |
| Inform the crew / lookouts / engine room. | Mürettebatı / gözcüleri / makine dairesini bilgilendirin. |
| Bridge team / lookouts! Keep sharp lookout for signals / sightings of the vessel in distress and report every … minutes. | Köprüüstü ekibi / gözcüler! Tehlikedeki gemiden gelecek işaretler / görüntüler için dikkatli gözcülük yapın ve her … dakikada bir rapor verin. |
| Light signals / smoke signals / sound signals / … signals in … degrees. | … derecede ışık / duman / ses / … işaretleri. |
| Objects / vessel in distress / lifeboat(s) / liferaft(s) / person(s) in water in … degrees. | … derecede nesneler / tehlikedeki gemi / filika(lar) / sal(lar) / sudaki kişi(ler). |
| Stand by rescue team / boat crews / engine room and report. | Kurtarma ekibi / bot mürettebatı / makine dairesi hazır olsun ve rapor verin. |
| Rescue team / boat crews / engine room standing by. | Kurtarma ekibi / bot mürettebatı / makine dairesi hazır. |
| Transmit the following information / signals to the searching vessel(s): … . | Arama yapan gemi(ler)e şu bilgi / işaretleri gönderin: … . |
16.5 Kurtarma Faaliyetleri (Rescue Activities)
(B2/6.5)
| İngilizce | Türkçe karşılığı |
|---|---|
| Rescue persons in following order: persons in water – injured / helpless persons – women and children – passengers – crew members. | Kişileri şu sırayla kurtarın: sudaki kişiler – yaralılar / kendine yardım edemeyenler – kadınlar ve çocuklar – yolcular – mürettebat. |
| Ask the survivor(s) the following information: | Kazazede(ler)e şu bilgileri sorun: |
| What was the total number of persons on board the vessel in distress? | Tehlikedeki gemide toplam kaç kişi vardı? |
| Total number of persons was: … . | Toplam kişi sayısı: … idi. |
| What was the number of casualties? | Kaç kişi öldü? |
| Number of casualties was: … . | Ölü sayısı: … idi. |
| What was the number of lifeboats / liferafts launched? | Kaç filika / sal indirildi? |
| Number of lifeboats / liferafts launched was: … . | İndirilen filika / sal sayısı: … idi. |
| What was the number of persons in lifeboats / liferafts? | Filikalarda / sallarda kaç kişi vardı? |
| Number of persons in lifeboats / liferafts was: … . | Filika / saldaki kişi sayısı: … idi. |
| What was the number of persons in water? | Suda kaç kişi vardı? |
| Number of persons in water was: … . | Sudaki kişi sayısı: … idi. |
| Inform … coast radio station about the name(s) / call sign(s) and destination of the vessel(s) with the survivors. | … kıyı telsiz istasyonunu, kazazedeleri taşıyan gemi(ler)in ad(lar)ı / çağrı işaret(ler)i ve varış yeri hakkında bilgilendirin. |
| Inform about the number of survivors on (each) vessel. | (Her) gemideki kazazede sayısı hakkında bilgi verin. |
| Inform about the condition of the survivors. | Kazazedelerin durumu hakkında bilgi verin. |
| Inform … coast radio station about the condition of the vessel in distress: | … kıyı telsiz istasyonunu tehlikedeki geminin durumu hakkında bilgilendirin: |
| The vessel in distress capsized / sunk / adrift (near position …) / drifting in … degrees. | Tehlikedeki gemi alabora oldu / battı / (… mevkii yakınında) sürükleniyor / … derece yönünde sürükleniyor. |
| The vessel in distress grounded (in position: …). | Tehlikedeki gemi (… mevkiinde) karaya oturdu. |
| The vessel in distress on fire. | Tehlikedeki gemi yanıyor. |
| The vessel in distress not under command. | Tehlikedeki gemi kumanda altında değil. |
| Transmit the following safety message / navigational warning: Vessel in distress (in position …) danger to navigation. | Şu emniyet mesajını / seyir uyarısını gönderin: (… mevkiindeki) tehlikedeki gemi seyir için tehlike oluşturuyor. |
16.6 Arama-Kurtarma Operasyonunun Bitirilmesi
(B2/6.6 Finishing with search and rescue operations)
| İngilizce | Türkçe karşılığı |
|---|---|
| Search and rescue finished at … UTC. | Arama-kurtarma … UTC’de bitti. |
| Inform the crew / lookouts / engine room. | Mürettebatı / gözcüleri / makine dairesini bilgilendirin. |
| We resume on-board routine at … UTC. | … UTC’de gemideki olağan düzene dönüyoruz. |
| Inform the coast radio station / searching vessels about the cancellation of search and rescue. | Kıyı telsiz istasyonunu / arayan gemileri arama-kurtarmanın iptali hakkında bilgilendirin. |
| We proceed with our voyage. | Seferimize devam ediyoruz. |
16.7 Telaffuz
| Kelime | Yaklaşık okunuş | Dikkat edilecek nokta |
|---|---|---|
| lifebuoy | LAYF-boy | |
| man overboard | MEN O-vır-bord | |
| drill | DRİL | |
| dummy | DA-mi | |
| hoist | HOYST | |
| Oscar | OS-kar | |
| located | lo-KEY-tid | |
| visual contact | Vİ-jıl KON-tekt | |
| points | POYNTS | |
| shipboard | ŞİP-bord | |
| rescue litter | RES-kyu Lİ-tır | |
| hypothermia | hay-po-TÖR-mi-ı | |
| suffering | SA-fı-ring | |
| shock | ŞOK | |
| observed | ıb-ZÖRVD | |
| derricks / cranes | DE-riks / KREYNZ | |
| boarding station | BOR-ding STEY-şın | |
| line throwing apparatus | LAYN TRO-ing e-pı-REY-tıs | |
| sightings | SAY-tingz | |
| helpless | HELP-lıs | |
| capsized | kep-SAYZD | |
| sunk | SANK | |
| resume | ri-ZYUUM | |
| routine | ruu-TİİN | |
| cancellation | ken-sı-LEY-şın | |
| voyage | VO-yic | “voy-aj” okunmaz. |
16.8 Karşılıklı Konuşma: Denize Adam Düştü
| Konuşan | İngilizce | Türkçe karşılığı |
|---|---|---|
| Gözcü | Man overboard on starboard side! | Sancaktan denize adam düştü! |
| Vardiya zabitiofficer of the watch (OOW) | Drop lifebuoy! Hard-a-starboard! Sound “man overboard” alarm. Hoist flag signal “Oscar”. | Can simidi at! Sancak alabanda! Alarmı çal. “Oscar” bayrağını çek. |
| Dümencihelmsman | Hard-a-starboard. … Wheel hard-a-starboard. | Sancak alabanda. … Dümen sancak alabanda. |
| Vardiya zabiti | Lookout, maintain visual contact to person in water. Report direction and distance. | Gözcü, sudaki kişiyle görsel teması koru. Yön ve mesafeyi bildir. |
| Gözcü | Person in water located. Direction three points starboard side, distance two hundred metres. | Sudaki kişi görüldü. Sancakta üç kerte, mesafe 200 metre. |
| Kaptan | Return manoeuvre! Report traffic situation. | Geri dönüş manevrası! Trafik durumunu bildir. |
| Vardiya zabiti | No vessel in vicinity. | Civarda gemi yok. |
| Kaptan | Stand by rescue boat for letting go and report. Use VHF Channel seven two for communication. | Kurtarma botunu indirmeye hazırlayın ve rapor verin. Haberleşme için VHF 72’yi kullanın. |
| Birinci zabit | Rescue boat standing by for letting go. | Kurtarma botu indirilmeye hazır. |
| Kaptan | Let go rescue boat. | Kurtarma botunu indirin. |
| Birinci zabit | … Person overboard recovered. Survivor has hypothermia. | … Denize düşen kişi alındı. Kazazedede hipotermi var. |
16.9 Konuşma Alıştırması
- Kıçtan denize adam düştüğünü bağırın.
- “Oscar” bayrağının çekilmesini emredin.
- Sudaki kişinin henüz görülmediğini bildirin.
- Bir mürettebatın 2 saattir kayıp olduğunu ve gemi içi aramanın olumsuz olduğunu bildirin.
- Geri dönüş manevrası için iskeleden 090°’ye gelme emri verin.
- Kurtarma botu için geri çekilme işaretini sorun.
- 21:40 UTC’de VHF 16’dan MAYDAY alındığını bildirin.
- Halat atma cihazını hazırlamalarını emredin.
- Kazazedeye, tehlikedeki gemide toplam kaç kişi olduğunu sorun.
- Arama-kurtarmanın 06:00 UTC’de bittiğini ve seferinize devam ettiğinizi bildirin.
Cevap anahtarı:
- Man overboard astern!
- Hoist flag signal “Oscar”.
- No, person in water not located yet.
- Crew member missing for two hours – search in vessel negative.
- Return manoeuvre! Port, steer zero niner zero degrees.
- What is retreat signal for rescue boat?
- Received distress alert – MAYDAY at two one four zero UTC on VHF Channel one six.
- Stand by line throwing apparatus and report.
- What was the total number of persons on board the vessel in distress?
- Search and rescue finished at zero six zero zero UTC. We proceed with our voyage.
16.10 Bölüm Terimleri
| İngilizce | Türkçe |
|---|---|
| Lifebuoy | Can simidi |
| Man overboard drill | Denize adam düştü tatbikatı |
| Announced / not announced drill | Duyurulu / duyurusuz tatbikat |
| Dummy | Manken |
| Recovering manoeuvre | Geri alma manevrası |
| Man overboard alarm | Denize adam düştü alarmı |
| Flag signal “Oscar” | “O” (Oscar) bayrak işareti |
| Visual contact | Görsel temas |
| Points (of the compass) | Kerte |
| Return manoeuvre | Geri dönüş manevrası |
| Recovering from shipboard | Gemiden (bordadan) geri alma |
| Rescue boat | Kurtarma botu |
| Rescue litter / net / basket / sling | Kurtarma sedyesi / ağı / sepeti / kemeri |
| Survivor | Kazazede |
| Hypothermia | Hipotermi |
| Shock | Şok |
| MAYDAY RELAY | Tehlike mesajının aktarılması |
| Lookouts manned | Gözcü yerlerinde personel var |
| Derrick / crane | Bumba / vinç |
| Boarding station | Biniş istasyonu |
| Outboard lighting | Borda dışı aydınlatma |
| Line throwing apparatus | Halat atma cihazı |
| Bridge team | Köprüüstü ekibi |
| Sighting | Görme, görülen şey |
| Helpless persons | Kendine yardım edemeyen kişiler |
| On-board routine | Gemideki olağan düzen |
| Cancellation | İptal |
| Voyage | Sefer |
Kaynak: International Maritime Organization (IMO). Resolution A.918(22), IMO Standard Marine Communication Phrases. London: IMO, 2001.