(B2/1 General Activities, B2/2 Occupational Safety)
Gemide bir acil durum başladığında yapılacak işlerin büyük kısmı, durumun türü ne olursa olsun aynıdır: alarm verilir, kaptan bilgilendirilir, mürettebat ve yolcular duyuru ile yönlendirilir, kaçış yolları ve can kurtarma araçları kontrol edilir, toplanma yerinde yoklama yapılır ve gerekirse gemi terk edilir. Bu bölüm, SMCP’nin bu ortak faaliyetler için verdiği ifadeleri ve iş güvenliği (occupational safety) ifadelerini kapsar. Yangına, su almaya ve karaya oturmaya özgü ifadeler Bölüm 15’tedir.
14.1 Emir – Rapor Kalıbı
Bu bölümdeki ifadelerin çoğu iki parçalı bir kalıba uyar:
- Emir: “Check the escape routes and report.” (Kaçış yollarını kontrol edin ve rapor verin.)
- Rapor: “All escape routes are clear.” (Tüm kaçış yolları açık.)
Emri alan kişi işi bitirdiğinde aynı anahtar kelimeyle rapor verir. Bir işin henüz bitmediği “not … (yet)” ile, ne zaman biteceği “will be … in … minutes” ile bildirilir:
| Durum | Kalıp | Türkçe karşılığı |
|---|---|---|
| Tamam | … is / are operational. | … çalışır durumda. |
| Henüz değil | … is / are not operational (yet). | … (henüz) çalışır durumda değil. |
| Ne zaman | … will be operational in … minutes. | … dakika içinde çalışır durumda olacak. |
Bu üçlü kalıp Bölüm 15’te de aynen kullanılır. Bir kez öğrenildiğinde pek çok ifade kolayca kurulabilir.
14.2 Alarm Verme (Raising Alarm)
(B2/1.1)
| İngilizce | Türkçe karşılığı |
|---|---|
| Operate the general emergency alarm. | Genel acil durum alarmını çalıştırın. |
| Inform the Master / Chief Engineer / … . | Kaptanı / başmühendisi / …’yı bilgilendirin. |
| Inform the … coast radio station / vessels in vicinity (on radio). | … kıyı telsiz istasyonunu / civardaki gemileri (telsizle) bilgilendirin. |
| Request assistance (on radio) from … and report. | (Telsizle) …’dan yardım isteyin ve rapor verin. |
| Assistance was requested from … . | …’dan yardım istendi. |
| Assistance was offered by … . | … yardım teklif etti. |
| Assistance was accepted from … . | …’nın yardımı kabul edildi. |
| Transmit a SÉCURITÉ / PAN-PAN / distress alert / MAYDAY and report. | SÉCURITÉ / PAN-PAN / tehlike alarmı / MAYDAY gönderin ve rapor verin. |
| A SÉCURITÉ / PAN-PAN / distress alert / MAYDAY was transmitted. | SÉCURITÉ / PAN-PAN / tehlike alarmı / MAYDAY gönderildi. |
| Was the distress alert / MAYDAY acknowledged? | Tehlike alarmı / MAYDAY’in alındısı geldi mi? |
| Yes, the distress alert / MAYDAY was acknowledged by … coast radio station / MRCC / vessel(s) in vicinity. | Evet, … kıyı istasyonu / MRCC / civardaki gemi(ler) tarafından alındı onayı verildi. |
| No, the distress alert was not acknowledged (yet). | Hayır, tehlike alarmına (henüz) alındı onayı gelmedi. |
| Repeat the distress alert. | Tehlike alarmını tekrarlayın. |
“General emergency alarm” (genel acil durum alarmı), geminin ses sistemiyle verilen yedi kısa ve bir uzun düdük sesidir.
14.3 Mürettebat ve Yolculara Bilgi Verme (Briefing Crew and Passengers)
(B2/1.2) Yolculara yönelik daha ayrıntılı duyurular Bölüm 18’dedir.
| İngilizce | Türkçe karşılığı |
|---|---|
| Make the following announcement (on the PA-system): | (Anons sisteminden) şu duyuruyu yapın: |
| This is your Captain speaking. | Kaptanınız konuşuyor. |
| We have grounded / a minor flooding / a minor fire in … . | Karaya oturduk / …’da küçük bir su alma / küçük bir yangın var. |
| There is no immediate danger to crew, passengers or vessel, and there is no reason to be alarmed. | Mürettebat, yolcular veya gemi için yakın bir tehlike yok, endişelenmeye gerek yok. |
| For safety reasons I request all crew members to go to their assembly stations. | Emniyet nedeniyle tüm mürettebatın toplanma istasyonlarına gitmesini istiyorum. |
| All officers to report to the bridge. | Tüm zabitler köprüüstüne gelsin. |
| Watchkeepers remain at stations until further order. | Vardiyadakiler yeni bir emre kadar görev yerlerinde kalsın. |
| As soon as I have further information I will make another announcement – there is no danger at this time. | Yeni bilgi alır almaz başka bir duyuru yapacağım – şu anda tehlike yok. |
| Fire fighting teams / damage control teams are fighting the fire / flooding. | Yangınla mücadele ekipleri / hasar kontrol ekipleri yangınla / su almayla mücadele ediyor. |
| We also have radio contact with other vessels / coast radio stations. | Diğer gemilerle / kıyı telsiz istasyonlarıyla da telsiz temasımız var. |
| The fire / flooding is under control. | Yangın / su alma kontrol altında. |
| This is your Captain speaking. I have another announcement: | Kaptanınız konuşuyor. Bir duyurum daha var: |
| The fire / flooding is not under control yet. | Yangın / su alma henüz kontrol altında değil. |
| Leave the engine room / superstructure / your stations / your cabins / … immediately. Close all openings. | Makine dairesini / üst yapıyı / görev yerlerinizi / kamaralarınızı / …’yı hemen terk edin. Tüm açıklıkları kapatın. |
| Take lifejackets with you. | Can yeleklerinizi yanınıza alın. |
| Take your emergency equipment with you according to the muster list. | Toplanma listesine göre acil durum donanımınızı yanınıza alın. |
| Stand by fire fighting stations / damage control stations and report. | Yangınla mücadele / hasar kontrol istasyonlarında hazır olun ve rapor verin. |
| Fire fighting stations / damage control stations are standing by. | Yangınla mücadele / hasar kontrol istasyonları hazır. |
| All crew members to assembly stations. | Tüm mürettebat toplanma istasyonlarına. |
| Follow the escape routes shown. | Gösterilen kaçış yollarını izleyin. |
| The route to the assembly station is … not clear. | Toplanma istasyonuna giden … yolu açık değil. |
| The route to the assembly station will be via … . | Toplanma istasyonuna gidiş … üzerinden olacak. |
| Assemble on deck. | Güvertede toplanın. |
| Assemble on the foredeck / afterdeck. | Baş güvertede / kıç güvertede toplanın. |
| Assemble on the … deck on port side / starboard side. | … güvertesinde iskele / sancak tarafta toplanın. |
| Assemble on the … deck forward of … / aft of … . | … güvertesinde …’nın önünde / arkasında toplanın. |
| Do not go to the lifeboat / liferaft stations before ordered. | Emir verilmeden can filikası / can salı istasyonlarına gitmeyin. |
| Do not enter the lifeboats / liferafts – the order to enter will be given from the bridge / by the officers. | Can filikalarına / can sallarına binmeyin – binme emri köprüüstünden / zabitler tarafından verilecek. |
| The following department(s) / crew members will (temporarily) disembark for safety reasons. | Şu bölüm(ler) / mürettebat emniyet nedeniyle (geçici olarak) gemiden inecek. |
“Assembly station” (toplanma istasyonu), toplanma listesine göre mürettebat ve yolcuların alarm verildiğinde toplanması gereken güverte, yemek salonu gibi yerlerdir. “Muster list” (toplanma listesi) gemideki herkesin acil durumda ve tatbikatta nerede olacağını ve ne yapacağını gösterir.
14.4 Kaçış Yollarının Kontrolü (Checking Status of Escape Routes)
(B2/1.3)
| İngilizce | Türkçe karşılığı |
|---|---|
| Check the escape routes and report. | Kaçış yollarını kontrol edin ve rapor verin. |
| All escape routes are clear. | Tüm kaçış yolları açık. |
| The escape route(s) from … (to …) / via … is / are blocked / not clear (yet). | …’dan (…’ya) / … üzerinden kaçış yolu (henüz) kapalı / açık değil. |
| The escape route(s) from … (to …) / via … will be clear in … minutes. | …’dan (…’ya) / … üzerinden kaçış yolu … dakika içinde açılacak. |
14.5 Can Filikalarının ve Can Sallarının Kontrolü
(B2/1.4 Checking status of lifeboats / liferafts)
| İngilizce | Türkçe karşılığı |
|---|---|
| Check the launching tracks and report. | İndirme yollarını kontrol edin ve rapor verin. |
| All launching tracks are clear. | Tüm indirme yolları açık. |
| The launching track(s) of no. … lifeboat / liferaft is / are not clear (yet). | … numaralı filikanın / salın indirme yolu (henüz) açık değil. |
| The launching track(s) of no. … lifeboat / liferaft will be clear in … minutes. | … numaralı filikanın / salın indirme yolu … dakika içinde açılacak. |
| Check the working parts and report. | Hareketli parçaları kontrol edin ve rapor verin. |
| All working parts are free. | Tüm hareketli parçalar serbest. |
| The roll(s) / block(s) / rigging / … of no. … lifeboat is / are not free (yet). | … numaralı filikanın makara(lar)ı / palanga(lar)ı / donanımı (henüz) serbest değil. |
| The roll(s) / block(s) / rigging / … of no. … lifeboat will be free in … minutes. | … numaralı filikanın makaraları / palangaları / donanımı … dakika içinde serbest olacak. |
| Check the securings of the launching appliances and report. | İndirme düzeneklerinin bağlantılarını (emniyet bağlarını) kontrol edin ve rapor verin. |
| All securings are in the correct position. | Tüm bağlantılar doğru konumda. |
| The securing of no. … lifeboat / liferaft is not in the correct position. | … numaralı filikanın / salın bağlantısı doğru konumda değil. |
| Correct the position of the securing. | Bağlantının konumunu düzeltin. |
| The securing of no. … lifeboat / liferaft is damaged. | … numaralı filikanın / salın bağlantısı hasarlı. |
| Replace / repair the securing. | Bağlantıyı değiştirin / onarın. |
| The harbour pin(s) of no. … lifeboat is / are missing. | … numaralı filikanın liman pimi (pimleri) eksik. |
| Replace the harbour pin(s). | Liman pim(ler)ini yerine takın. |
| Check the fuel / oil of the lifeboat engine(s) and report. | Filika motor(lar)ının yakıtını / yağını kontrol edin ve rapor verin. |
| The fuel tank of no. … lifeboat engine is full / not full. | … numaralı filika motorunun yakıt tankı dolu / dolu değil. |
| Fill up fuel. | Yakıt doldurun. |
| The oil level of no. … lifeboat engine is normal / below normal. | … numaralı filika motorunun yağ seviyesi normal / normalin altında. |
| Fill up oil. | Yağ doldurun. |
| Operate the lifeboat engine(s) and report. | Filika motor(lar)ını çalıştırın ve rapor verin. |
| All lifeboat engines are operational. | Tüm filika motorları çalışır durumda. |
| No. … lifeboat engine is not operational (yet). | … numaralı filika motoru (henüz) çalışır durumda değil. |
| No. … lifeboat engine will be operational in … minutes. | … numaralı filika motoru … dakika içinde çalışır durumda olacak. |
| Check the bilge pumps of the lifeboats and report. | Filikaların sintine pompalarını kontrol edin ve rapor verin. |
| All bilge pumps are operational. | Tüm sintine pompaları çalışır durumda. |
| The bilge pumps of no. … lifeboat are not operational (yet). | … numaralı filikanın sintine pompaları (henüz) çalışır durumda değil. |
| The bilge pumps of no. … lifeboat will be operational in … minutes. | … numaralı filikanın sintine pompaları … dakika içinde çalışır durumda olacak. |
| Check the drain plugs and report. | Tahliye tapalarını kontrol edin ve rapor verin. |
| All drain plugs are available. | Tüm tahliye tapaları yerinde. |
| The drain plug(s) in no. … lifeboat is / are missing. | … numaralı filikanın tahliye tapası (tapaları) eksik. |
| Replace the drain plug(s). | Tahliye tapa(lar)ını yerine takın. |
| Check the slip gear in the lifeboats and report. | Filikalardaki kanca bırakma düzeneğini (slip gear) kontrol edin ve rapor verin. |
| All slip gear is in the correct position and secured. | Tüm bırakma düzenekleri doğru konumda ve emniyette. |
| The slip gear of no. … lifeboat is not in the correct position. | … numaralı filikanın bırakma düzeneği doğru konumda değil. |
| Correct the position of the slip gear. | Bırakma düzeneğinin konumunu düzeltin. |
| The slip gear of no. … lifeboat is not secured. | … numaralı filikanın bırakma düzeneği emniyette değil. |
| Secure the slip gear. | Bırakma düzeneğini emniyete alın. |
| Check the lifeboat equipment and report. | Filika donanımını kontrol edin ve rapor verin. |
| All lifeboat equipment is complete and operational. | Tüm filika donanımı tam ve çalışır durumda. |
| The lifeboat equipment is not complete. | Filika donanımı eksik. |
| Complete the lifeboat equipment. | Filika donanımını tamamlayın. |
| Launch / hoist no. … lifeboat(s) and report. | … numaralı filika(lar)yı indirin / kaldırın ve rapor verin. |
| The launching appliances are operational. | İndirme düzenekleri çalışır durumda. |
| The launching appliances are not operational. | İndirme düzenekleri çalışır durumda değil. |
| No. … winch / davit is not operational (yet). | … numaralı vinç / matafora (henüz) çalışır durumda değil. |
| No. … winch / davit will be operational in … minutes. | … numaralı vinç / matafora … dakika içinde çalışır durumda olacak. |
| Hoist no. … lifeboat(s). | … numaralı filika(lar)yı kaldırın. |
| Secure the lifeboat(s) and report. | Filika(lar)yı emniyete alın ve rapor verin. |
| Lifeboat(s) is / are secured. | Filika(lar) emniyete alındı. |
| Check the liferafts and report. | Can sallarını kontrol edin ve rapor verin. |
| All liferafts are in position and operational. | Tüm can salları yerinde ve çalışır durumda. |
| No. … liferaft(s) is / are not operational. | … numaralı can sal(lar)ı çalışır durumda değil. |
| The inflation cord of no. … liferaft is not secured on board. | … numaralı can salının şişirme halatı gemiye bağlı değil. |
| Secure the inflation cord. | Şişirme halatını bağlayın. |
| No. … liferaft container is damaged. | … numaralı can salı kabı hasarlı. |
| Replace the liferaft container in the next port. | Can salı kabını bir sonraki limanda değiştirin. |
| The inspection tag of no. … liferaft is expired. | … numaralı can salının muayene etiketinin süresi dolmuş. |
| Replace the liferaft in the next port. | Can salını bir sonraki limanda değiştirin. |
“Davit” (matafora), filikayı bordadan denize indiren kaldırma düzeneğidir. “Harbour pin” (liman pimi), limanda veya bakım sırasında filikanın kazara inmesini önleyen emniyet pimidir; denizde ve tatbikattan önce çıkarılmış olması gerekir. “Inflation cord” (şişirme halatı), çekildiğinde salı şişiren ve aynı zamanda salı gemiye bağlı tutan halattır.
14.6 Tahliye Emri (Ordering Evacuation)
(B2/1.5)
| İngilizce | Türkçe karşılığı |
|---|---|
| Evacuate all rooms / spaces / decks / … and report. | Tüm odaları / mahalleri / güverteleri / …’yı boşaltın ve rapor verin. |
| All rooms / spaces / decks / … evacuated. | Tüm odalar / mahaller / güverteler / … boşaltıldı. |
| Evacuate engine room and report. | Makine dairesini boşaltın ve rapor verin. |
| Engine room evacuated. | Makine dairesi boşaltıldı. |
| Evacuate no. … hold(s) / tank(s) and report. | … numaralı ambar(lar)ı / tank(lar)ı boşaltın ve rapor verin. |
| No. … hold(s) / tank(s) evacuated. | … numaralı ambar(lar) / tank(lar) boşaltıldı. |
| Evacuate superstructure and report. | Üst yapıyı boşaltın ve rapor verin. |
| Superstructure evacuated. | Üst yapı boşaltıldı. |
| Evacuate accommodation and report. | Yaşam mahallini boşaltın ve rapor verin. |
| Accommodation evacuated. | Yaşam mahalli boşaltıldı. |
| Do not enter … deck / space / area. | … güvertesine / mahalline / bölgesine girmeyin. |
| Report missing persons / injured persons / casualties. | Kayıpları / yaralıları / ölüleri bildirin. |
| No persons missing / injured. | Kayıp / yaralı yok. |
| Number of missing persons / injured persons / casualties is: … . | Kayıp / yaralı / ölü sayısı: … . |
| … deck / space / area not accessible (yet). | … güvertesine / mahalline / bölgesine (henüz) ulaşılamıyor. |
| Provide first aid (in the vessel’s hospital / at a safe place). | (Gemi revirinde / emniyetli bir yerde) ilk yardım yapın. |
| Request medical assistance from … (on radio). | (Telsizle) …’dan tıbbi yardım isteyin. |
| All persons are outside the danger area. | Herkes tehlike bölgesinin dışında. |
“Evacuate” burada bir mahaldeki insanları dışarı çıkarmak, yani mahalli boşaltmak anlamındadır. Tank veya ambar için de aynı kelime kullanılır, ama anlam “içindeki insanları çıkarmak”tır, yükü boşaltmak değil.
14.7 Yoklama (Roll Call)
(B2/1.6)
| İngilizce | Türkçe karşılığı |
|---|---|
| Report number of all persons / passengers / crew members at assembly stations. | Toplanma istasyonlarındaki tüm kişilerin / yolcuların / mürettebatın sayısını bildirin. |
| Number of all persons / passengers / crew members at assembly station … is … . | … toplanma istasyonundaki kişi / yolcu / mürettebat sayısı … . |
| Number of persons / passengers / crew members at assembly station … is complete. | … toplanma istasyonundaki kişi / yolcu / mürettebat sayısı tam. |
| Number of persons / passengers / crew members at assembly station … is not complete (yet). | … toplanma istasyonundaki sayı (henüz) tam değil. |
| … passenger(s) / crew member(s) is / are missing. | … yolcu / mürettebat kayıp. |
| Search for missing passenger(s) / crew member(s) and report. | Kayıp yolcu(lar)ı / mürettebatı arayın ve rapor verin. |
| Missing passenger(s) / crew member(s) recovered. | Kayıp yolcu(lar) / mürettebat bulundu. |
| Missing passenger(s) / crew member(s) not recovered (yet) – (search is continuing). | Kayıp yolcu(lar) / mürettebat (henüz) bulunamadı – (arama sürüyor). |
| Watchkeepers to assembly stations. | Vardiyadakiler toplanma istasyonlarına. |
| Lifeboatmen! Check the equipment of the crew at assembly stations and report. | Filikacılar! Toplanma istasyonlarındaki mürettebatın donanımını kontrol edin ve rapor verin. |
| Equipment of the crew at assembly station … is complete. | … toplanma istasyonundaki mürettebatın donanımı tam. |
| Equipment of the crew at assembly station … is not complete (yet). | … toplanma istasyonundaki mürettebatın donanımı (henüz) tam değil. |
| Complete the equipment and report. | Donanımı tamamlayın ve rapor verin. |
| Go for blanket / stretcher / … and report. | Battaniye / sedye / … getirin ve rapor verin. |
| Lifeboatmen! Check the outfit of the passengers at assembly stations and report. | Filikacılar! Toplanma istasyonlarındaki yolcuların kıyafetini kontrol edin ve rapor verin. |
| Outfit of the passengers at assembly station … is correct. | … toplanma istasyonundaki yolcuların kıyafeti uygun. |
| Outfit of the passengers at assembly station … is not correct (yet). | … toplanma istasyonundaki yolcuların kıyafeti (henüz) uygun değil. |
| Correct the outfit and report. | Kıyafeti düzeltin ve rapor verin. |
| Put on warm clothing / long sleeved shirt / long trousers / strong shoes / head covering / … and report. | Sıcak giysi / uzun kollu gömlek / uzun pantolon / sağlam ayakkabı / başlık / … giyin ve rapor verin. |
| Passengers and crew! Follow the lifeboatmen to the lifeboat stations / liferaft stations on the embarkation deck. | Yolcular ve mürettebat! Filikacıları, biniş güvertesindeki can filikası / can salı istasyonlarına kadar izleyin. |
“Roll call” (yoklama), toplanma yerinde isimlerin yüksek sesle okunarak kimin mevcut olduğunun kontrol edilmesidir. “Lifeboatman” (filikacı), can kurtarma araçlarını kullanma yetkisi olan mürettebattır.
14.8 Gemiyi Terk Emri (Ordering Abandon Vessel)
(B2/1.7)
| İngilizce | Türkçe karşılığı |
|---|---|
| Swing out no. … lifeboat(s) and report. | … numaralı filika(lar)yı bordaya dışarı çevirin (mataforayı dışarı alın) ve rapor verin. |
| No. … lifeboat(s) swung out. | … numaralı filika(lar) dışarı alındı. |
| Lower no. … lifeboat(s) alongside the embarkation deck and report. | … numaralı filika(lar)yı biniş güvertesinin bordasına indirin ve rapor verin. |
| No. … lifeboat(s) is / are alongside the embarkation deck. | … numaralı filika(lar) biniş güvertesinin bordasında. |
| Enter the lifeboat(s) (no. …) and report. | (… numaralı) filika(lar)ya binin ve rapor verin. |
| Enter the lifeboat(s) / liferaft(s) over the … deck. | Filika(lar)ya / sal(lar)a … güvertesinden binin. |
| Enter the lifeboat(s) / liferaft(s) over the ladders / nets / manropes. | Filika(lar)ya / sal(lar)a merdivenlerden / ağlardan / tutunma halatlarından inerek binin. |
| Jump into the water and enter the lifeboat(s) / liferaft(s). | Suya atlayın ve filika(lar)ya / sal(lar)a binin. |
| Jump onto the liferaft(s) alongside the vessel. | Geminin bordasındaki sal(lar)ın üzerine atlayın. |
| Do not push each other when entering. | Binerken birbirinizi itmeyin. |
| Assist injured / helpless persons. | Yaralılara / kendine yardım edemeyenlere yardım edin. |
| Clear the entrance of the lifeboat / liferaft. | Filikanın / salın girişini açık tutun (girişte durmayın). |
| Sit down in the lifeboat / liferaft immediately. | Filikada / salda hemen oturun. |
| Hold on to the ropes or to your seat when launching. | İndirme sırasında halatlara veya koltuğunuza tutunun. |
| No. … lifeboat(s) / liferaft(s) entered. | … numaralı filika(lar)ya / sal(lar)a binildi. |
| Let go no. … lifeboat(s) / liferaft(s) and report. | … numaralı filika(lar)yı / sal(lar)ı bırakın (gemiden ayırın) ve rapor verin. |
| No. … lifeboat(s) / liferaft(s) is / are let go. | … numaralı filika(lar) / sal(lar) bırakıldı. |
| Throw overboard no. … liferaft and report. | … numaralı can salını denize atın ve rapor verin. |
| No. … liferaft thrown overboard. | … numaralı can salı denize atıldı. |
| Inform coast radio stations / vessels in vicinity about the number of lifeboats / liferafts launched and report. | Kıyı telsiz istasyonlarını / civardaki gemileri indirilen filika / sal sayısı hakkında bilgilendirin ve rapor verin. |
| Inform coast radio stations / vessels in vicinity about the number of persons in each lifeboat / liferaft and report. | … her filikadaki / saldaki kişi sayısı hakkında bilgilendirin ve rapor verin. |
| Inform coast radio stations / vessels in vicinity about the number of crew members remaining on board. | … gemide kalan mürettebat sayısı hakkında bilgilendirin. |
| Coast radio station … / vessels in vicinity informed. | … kıyı telsiz istasyonu / civardaki gemiler bilgilendirildi. |
| Stand clear of the vessel and report. | Gemiden açılın (uzak durun) ve rapor verin. |
| No. … lifeboat(s) / liferaft(s) standing clear. | … numaralı filika(lar) / sal(lar) gemiden açıldı. |
| No. … lifeboat(s) / liferaft(s) not standing clear. | … numaralı filika(lar) / sal(lar) gemiden açılamadı. |
| Rescue boat / no. … motor lifeboat! Assist no. … lifeboat(s) / liferaft(s) and report. | Kurtarma botu / … numaralı motorlu filika! … numaralı filika(lar)ya / sal(lar)a yardım edin ve rapor verin. |
| Rescue boat / no. … motor lifeboat is assisting. | Kurtarma botu / … numaralı motorlu filika yardım ediyor. |
| No. … lifeboat(s) / liferaft(s) standing clear of the vessel now. | … numaralı filika(lar) / sal(lar) şimdi gemiden açıldı. |
14.9 Filika İçi İşlemler (In-boat Procedures)
(B2/1.8) Yolcuların filika ve sallarda davranışına ilişkin ifadeler Bölüm 18’dedir.
| İngilizce | Türkçe karşılığı |
|---|---|
| Stand by engine / pumps / lookout / entrance and report. | Motor / pompalar / gözcülookout / giriş başında hazır olun ve rapor verin. |
| Engine / pumps / lookout / entrance is / are standing by. | Motor / pompalar / gözcü / giriş hazır. |
| Recover persons in water and report. | Sudaki kişileri alın ve rapor verin. |
| Number of persons recovered is: … . | Alınan kişi sayısı: … . |
| Keep lookout for further persons in water. | Suda başka kişiler için gözcülük yapın. |
| Report the total number of persons in lifeboat(s) / liferaft(s). | Filika(lar)daki / sal(lar)daki toplam kişi sayısını bildirin. |
| The total number of persons is now: … . | Toplam kişi sayısı şu anda: … . |
| Report the number of injured persons. | Yaralı sayısını bildirin. |
| No persons injured. | Yaralı yok. |
| The number of injured persons is: … . | Yaralı sayısı: … . |
| Provide first aid to injured persons. | Yaralılara ilk yardım yapın. |
| Secure injured / helpless persons. | Yaralıları / kendine yardım edemeyenleri emniyete alın. |
| Let go sea anchor and report. | Deniz demirini atın ve rapor verin. |
| Sea anchor is let go. | Deniz demiri atıldı. |
| Report the number of lifeboats / liferafts in sight. | Görünen filika / sal sayısını bildirin. |
| The number of lifeboats / liferafts in sight is: … . | Görünen filika / sal sayısı: … . |
| Contact the lifeboat(s) / liferaft(s) on radio and report. | Filika(lar) / sal(lar)la telsizle temas kurun ve rapor verin. |
| Lifeboat(s) / liferaft(s) contacted. | Filika(lar) / sal(lar)la temas kuruldu. |
| No contact possible. | Temas kurulamıyor. |
| Give distress signals for identification. | Tanınmak için tehlike işaretleri verin. |
| Fire rockets for identification. | Tanınmak için roket atın. |
| Use glasses / lamps / mirrors for identification. | Tanınmak için dürbün / lamba / ayna kullanın. |
| Give sound signals / … signals for identification. | Tanınmak için ses işaretleri / … işaretleri verin. |
| Start the engine and report. | Motoru çalıştırın ve rapor verin. |
| Set sail. | Yelken açın. |
| Use oars. | Kürek çekin. |
| Join the other lifeboat(s) / liferaft(s). | Diğer filika(lar)ya / sal(lar)a katılın. |
| Connect the lifeboats / liferafts with lines and report. | Filikaları / salları halatlarla birbirine bağlayın ve rapor verin. |
| … lifeboats / liferafts connected. | … filika / sal birbirine bağlandı. |
“Sea anchor” (deniz demiri), filikanın veya salın başını rüzgâra ve dalgaya karşı tutmak ve sürüklenmedriftyi azaltmak için suya atılan kumaş konidir. Deniz tabanına ulaşan bir demir değildir.
14.10 İş Güvenliği (Occupational Safety)
14.10.1 Eğitim (Instruction)
(B2/2.1)
| İngilizce | Türkçe karşılığı |
|---|---|
| Prepare a training plan for occupational safety. | İş güvenliği için bir eğitim planı hazırlayın. |
| When was the last training session on occupational safety? | İş güvenliği konusundaki son eğitim ne zamandı? |
| The last training session was on … (date). | Son eğitim … tarihindeydi. |
| When is the next training session on occupational safety? | İş güvenliği konusundaki bir sonraki eğitim ne zaman? |
| The next training session is on … (date). | Bir sonraki eğitim … tarihinde. |
| Are new crew members / passengers instructed on occupational safety? | Yeni mürettebat / yolcular iş güvenliği konusunda bilgilendirildi mi? |
| Yes, new crew members / passengers are instructed. | Evet, bilgilendirildiler. |
| No, new crew members / passengers are not instructed (yet). | Hayır, (henüz) bilgilendirilmediler. |
| Instruct new crew members / passengers by … (time) / on … (date). | Yeni mürettebatı / yolcuları …’ya kadar / … tarihinde bilgilendirin. |
| Participation in training sessions on occupational safety is mandatory. | İş güvenliği eğitimlerine katılım zorunludur. |
14.10.2 Uygulamada İş Güvenliği
(B2/2.2)
| İngilizce | Türkçe karşılığı |
|---|---|
| Instruct crew on occupational safety before departure. | Kalkıştan önce mürettebatı iş güvenliği konusunda bilgilendirin. |
| Have special instruction on dangerous goods / heavy lifts / cargo securing / illumination / ventilation / … . | Tehlikeli yükler / ağır yükler / yük bağlama / aydınlatma / havalandırma / … konusunda özel eğitim yapın. |
| Where are dangerous goods carried on board? | Tehlikeli yükler gemide nerede taşınıyor? |
| Dangerous goods of IMO Class … are carried on deck (in roped-off areas). | IMO … sınıfı tehlikeli yükler güvertede (iple çevrili alanlarda) taşınıyor. |
| Dangerous goods of IMO Class … are carried in no. … hold(s). | IMO … sınıfı tehlikeli yükler … numaralı ambar(lar)da taşınıyor. |
| Dangerous goods of IMO Class … are carried in … / on … . | IMO … sınıfı tehlikeli yükler …’da taşınıyor. |
| Prepare an emergency plan. | Bir acil durum planı hazırlayın. |
| Brief all crew members / passengers on the symptoms caused by dangerous substances. | Tüm mürettebatı / yolcuları tehlikeli maddelerin yol açtığı belirtiler konusunda bilgilendirin. |
| What signals / communications are used in case of emergency? | Acil durumda hangi işaretler / haberleşme araçları kullanılıyor? |
| The following signals / communications are used in case of emergency: … . | Acil durumda şu işaretler / haberleşme araçları kullanılır: … . |
| Brief all crew members / passengers about restricted areas. | Tüm mürettebatı / yolcuları kısıtlı alanlar hakkında bilgilendirin. |
| Brief all crew members / passengers how to report in / out (when entering / leaving bridge / engine room / …). | Tüm mürettebatı / yolcuları (köprüüstüne / makine dairesine / …’ya girerken / çıkarken) nasıl giriş / çıkış bildirimi yapacakları konusunda bilgilendirin. |
| Do not enter the unmanned (engine) room / … space without permission. | İzinsiz olarak personelsiz (makine) dairesine / … mahalline girmeyin. |
| Report on telephone / radio / … while in the (engine) room / … space every … minutes. | (Makine) dairesinde / … mahallinde bulunduğunuz sürece her … dakikada bir telefonla / telsizle / … rapor verin. |
| Brief all crew members / passengers on the storm. | Tüm mürettebatı / yolcuları fırtına hakkında bilgilendirin. |
| Attention! Entering the forecastle / main deck / weather side / … of the vessel is prohibited / dangerous (due to storm). | Dikkat! (Fırtına nedeniyle) başüstüne / ana güverteye / geminin rüzgâr alan tarafına / …’ya girmek yasak / tehlikeli. |
| Attention! Make use of hand rails and lifelines in corridors and on deck. | Dikkat! Koridorlarda ve güvertede trabzanları ve can halatlarını kullanın. |
| Attention! Close all dead lights and storm doors. | Dikkat! Tüm lomboz kapaklarını ve fırtına kapılarını kapatın. |
| Attention! Secure all loose objects in your cabins / on deck / in … . | Dikkat! Kamaralarınızdaki / güvertedeki / …’daki tüm serbest eşyaları bağlayın (emniyete alın). |
| Brief all crew members / passengers on winter conditions / tropical conditions. | Tüm mürettebatı / yolcuları kış koşulları / tropik koşullar hakkında bilgilendirin. |
| Check the completeness and availability of the occupational safety equipment and report. | İş güvenliği donanımının eksiksiz ve kullanılabilir olduğunu kontrol edin ve rapor verin. |
| Occupational safety equipment is complete and available. | İş güvenliği donanımı tam ve kullanılabilir. |
| Following occupational safety equipment is not complete / available: … . | Şu iş güvenliği donanımı eksik / kullanılamaz: … . |
| Occupational safety equipment will be complete and available in … hour(s). | İş güvenliği donanımı … saat içinde tam ve kullanılabilir olacak. |
| Appoint an officer / a crew member in charge of safety before working. | Çalışmaya başlamadan önce emniyetten sorumlu bir zabit / mürettebat görevlendirin. |
| Take additional safety measures for the work on masts. | Direklerde yapılacak iş için ek güvenlik önlemleri alın. |
| Take additional safety measures for the work outboard. | Borda dışında yapılacak iş için ek güvenlik önlemleri alın. |
| Take additional safety measures for the work in hold(s) / tank(s). | Ambar(lar)da / tank(lar)da yapılacak iş için ek güvenlik önlemleri alın. |
| Take additional safety measures for the work in extreme weather conditions / … . | Aşırı hava koşullarında / …’da yapılacak iş için ek güvenlik önlemleri alın. |
“Dead light” (lomboz kapağı), fırtınada lombozu (yuvarlak pencereyi) içeriden kapatan metal kapaktır. “Weather side” (rüzgâr alan taraf), rüzgârın ve dalganın geldiği taraftır.
14.10.3 İş Kazaları (Occupational Accidents)
(B2/2.3)
| İngilizce | Türkçe karşılığı |
|---|---|
| Accident in engine room / in no. … hold / in no. … tank / in superstructure / in accommodation / in … space / on deck / outboard / on pier / on … / in … . | Makine dairesinde / … numaralı ambarda / … numaralı tankta / üst yapıda / yaşam mahallinde / … mahallinde / güvertede / borda dışında / iskelede / …’da kaza. |
| Report injured persons / casualties: | Yaralıları / ölüleri bildirin: |
| No person injured. | Yaralı yok. |
| The number of injured persons / casualties is: … . | Yaralı / ölü sayısı: … . |
| What happened? | Ne oldu? |
| Explosion / fire in … . | …’da patlama / yangın. |
| Accident with cargo. | Yükle ilgili kaza. |
| Fall from … / into … . | …’dan düşme / …’ya düşme. |
| Electrical accident in … . | …’da elektrik kazası. |
| Leakage of gas / … . | Gaz / … sızıntısı. |
| Take immediate action to recover injured person(s) / casualties. | Yaralı(lar)ı / ölüleri kurtarmak için hemen harekete geçin. |
| Provide first aid. | İlk yardım yapın. |
| Take immediate action to control the danger area. | Tehlike bölgesini kontrol altına almak için hemen harekete geçin. |
| What kind of assistance is required? | Ne tür yardım gerekiyor? |
| No assistance is required. | Yardım gerekmiyor. |
| Medical / technical assistance is required. | Tıbbi / teknik yardım gerekiyor. |
| Shoreside assistance is required. | Karadan yardım gerekiyor. |
| Secure the danger area and report. | Tehlike bölgesini emniyete alın ve rapor verin. |
| The danger area is secured. | Tehlike bölgesi emniyete alındı. |
| Prepare an accident report. | Bir kaza raporu hazırlayın. |
14.11 Telaffuz
| Kelime | Yaklaşık okunuş | Dikkat edilecek nokta |
|---|---|---|
| general emergency alarm | CE-nı-rıl i-MÖR-cın-si ı-LAARM | |
| acknowledged | ık-NO-licd | “k” okunmaz. |
| announcement | ı-NAUNS-mınt | |
| PA-system | pii-EY SİS-tım | |
| assembly station | ı-SEM-bli STEY-şın | |
| watchkeepers | UOÇ-kii-pırz | |
| escape routes | is-KEYP RUUTS | “routes” “rauts” de okunabilir. |
| blocked | BLOKT | Son ses “t”. |
| launching | LOON-çing | |
| rigging | Rİ-ging | |
| harbour pin | HAAR-bır pin | |
| bilge pump | BİLC pamp | |
| drain plug | DREYN plag | |
| davit | DE-vit | |
| inflation cord | in-FLEY-şın kord | |
| inspection tag | in-SPEK-şın teg | |
| expired | iks-PAYIRD | |
| evacuate | i-VE-kyu-eyt | |
| accessible | ık-SE-sı-bıl | |
| roll call | ROL kool | |
| lifeboatmen | LAYF-bot-mın | |
| outfit | AUT-fit | |
| trousers | TRAU-zırz | |
| embarkation deck | em-baar-KEY-şın dek | |
| swing out / swung out | SUİNG aut / SUANG aut | |
| manropes | MEN-rops | |
| sea anchor | Sİİ EN-kır | |
| rockets | RO-kits | |
| oars | ORZ | |
| occupational | o-kyu-PEY-şı-nıl | |
| mandatory | MEN-dı-tı-ri | |
| symptoms | SİMP-tımz | |
| dead lights | DED layts | |
| loose | LUUS | “lose” (kaybetmek) ile karıştırılmamalı. |
| outboard | AUT-bord | |
| electrical | i-LEK-tri-kıl |
14.12 Karşılıklı Konuşmalar
14.12.1 Tatbikatta Filika Kontrolü
| Konuşan | İngilizce | Türkçe karşılığı |
|---|---|---|
| Birinci zabit | Bosun, check the launching tracks and report. | Lostromo, indirme yollarını kontrol edin ve rapor verin. |
| Lostromo | All launching tracks are clear. | Tüm indirme yolları açık. |
| Birinci zabit | Check the harbour pins. | Liman pimlerini kontrol edin. |
| Lostromo | The harbour pin of number one lifeboat is missing. | 1 numaralı filikanın liman pimi eksik. |
| Birinci zabit | Replace the harbour pin. Operate the lifeboat engine and report. | Liman pimini yerine takın. Filika motorunu çalıştırın ve rapor verin. |
| Lostromo | Number two lifeboat engine is not operational yet. Number two lifeboat engine will be operational in five minutes. | 2 numaralı filika motoru henüz çalışmıyor. 5 dakika içinde çalışır durumda olacak. |
14.12.2 Yoklama ve Terk
| Konuşan | İngilizce | Türkçe karşılığı |
|---|---|---|
| Kaptan | Report number of all crew members at assembly stations. | Toplanma istasyonlarındaki tüm mürettebatın sayısını bildirin. |
| Birinci zabit | Number of crew members at assembly station A is not complete. One crew member is missing. | A toplanma istasyonundaki mürettebat sayısı tam değil. Bir kişi kayıp. |
| Kaptan | Search for missing crew member and report. | Kayıp mürettebatı arayın ve rapor verin. |
| Birinci zabit | Missing crew member recovered. Number of crew members at assembly station A is complete. | Kayıp bulundu. A istasyonundaki sayı tam. |
| Kaptan | Swing out number one lifeboat and report. | 1 numaralı filikayı dışarı alın ve rapor verin. |
| Birinci zabit | Number one lifeboat swung out. | 1 numaralı filika dışarı alındı. |
| Kaptan | Enter the lifeboat. Sit down immediately. Hold on to your seat when launching. | Filikaya binin. Hemen oturun. İndirme sırasında koltuğunuza tutunun. |
14.13 Konuşma Alıştırması
- Genel acil durum alarmını çalıştırmalarını söyleyin.
- MAYDAY’in alındısının henüz gelmediğini bildirin; ardından tekrarlanmasını isteyin.
- Anons sisteminden: “Kaptanınız konuşuyor. Küçük bir yangın var. Yakın bir tehlike yok.”
- Makine dairesinden kaçış yolunun kapalı olduğunu bildirin.
- 2 numaralı can salının muayene etiketinin süresinin dolduğunu bildirin.
- Makine dairesini boşaltmalarını ve rapor vermelerini söyleyin.
- B toplanma istasyonunda iki yolcunun kayıp olduğunu bildirin.
- Salın deniz demirini attığınızı bildirin.
- Fırtına nedeniyle başüstüne girmenin yasak olduğunu duyurun.
- Ambarda düşme kazası olduğunu ve tıbbi yardım gerektiğini bildirin.
Cevap anahtarı:
- Operate the general emergency alarm.
- No, the MAYDAY was not acknowledged yet. … Repeat the distress alert.
- This is your Captain speaking. We have a minor fire in … . There is no immediate danger to crew, passengers or vessel, and there is no reason to be alarmed.
- The escape route from engine room is blocked.
- The inspection tag of number two liferaft is expired.
- Evacuate engine room and report.
- Two passengers are missing.
- Sea anchor is let go.
- Attention! Entering the forecastle is prohibited due to storm.
- Accident in number … hold. Fall into … . Medical assistance is required.
14.14 Bölüm Terimleri
| İngilizce | Türkçe |
|---|---|
| General emergency alarm | Genel acil durum alarmı |
| Coast radio station | Kıyı telsiz istasyonu |
| PA-system | Anons (genel duyuru) sistemi |
| Assembly station | Toplanma istasyonu |
| Muster list | Toplanma (acil durum) listesi |
| Watchkeepers | Vardiyadakiler |
| Escape route | Kaçış yolu |
| Launching track | İndirme yolu |
| Working parts | Hareketli parçalar |
| Roll / block / rigging | Makara / palanga / donanım |
| Securing | Emniyet bağı, bağlantı |
| Launching appliance | İndirme düzeneği |
| Harbour pin | Liman pimi |
| Bilge pump | Sintine pompası |
| Drain plug | Tahliye tapası |
| Slip gear | Kanca bırakma düzeneği |
| Winch / davit | Vinç / matafora |
| Inflation cord | Şişirme halatı |
| Liferaft container | Can salı kabı |
| Inspection tag | Muayene etiketi |
| Evacuate | Boşaltmak (insanları çıkarmak) |
| First aid | İlk yardım |
| Hospital (on board) | Revir |
| Danger area | Tehlike bölgesi |
| Roll call | Yoklama |
| Lifeboatman | Filikacı |
| Outfit | Kıyafet, donanım |
| Blanket / stretcher | Battaniye / sedye |
| Embarkation deck | Biniş güvertesi |
| To swing out | (Filikayı) dışarı almak |
| Rescue boat | Kurtarma botu |
| Motor lifeboat | Motorlu filika |
| To stand clear | Açılmak, uzak durmak |
| Sea anchor | Deniz demiri |
| Distress signals / rockets | Tehlike işaretleri / roketler |
| Oars / sail | Kürekler / yelken |
| Occupational safety | İş güvenliği |
| Training session | Eğitim oturumu |
| Heavy lifts | Ağır yükler |
| Restricted area | Kısıtlı alan |
| Unmanned space | Personelsiz mahal |
| Hand rails / lifelines | Trabzanlar / can halatları |
| Dead lights / storm doors | Lomboz kapakları / fırtına kapıları |
| Weather side | Rüzgâr alan taraf |
| Outboard | Borda dışı |
| Occupational accident | İş kazası |
| Accident report | Kaza raporu |
Kaynak: International Maritime Organization (IMO). Resolution A.918(22), IMO Standard Marine Communication Phrases. London: IMO, 2001.