Bu Bölümde
Bölüm V, devletlerin kıyıda kurduğu seyir altyapısını ve gemilerin taşıması gereken seyir donanımını, köprüüstü düzenini ve kaptanın planlama, bildirme ve yardım etme yükümlülüklerini düzenleyerek bütün gemilerin bütün seferlerde güvenle seyretmesini amaçlar.
Kısa Özet
- Bölüm V, SOLAS’ta istisnadır: aksi belirtilmedikçe bütün gemilere ve bütün seferlere uygulanır. Küçük bir yat da kapsamdadır.
- Kurallar iki tarafa yöneliktir: devlet (uyarılar, hava tahmini, haritalar, trafik düzenleri, arama-kurtarma) ve gemi (donanım, köprüüstü, kayıtlar, kaptanın görevleri).
- Seyir donanımı gemi büyüdükçe basamak basamak artar: 150, 300, 500, 3.000, 10.000 ve 50.000 GT.
- AIS geminin kendini çevresine tanıtmasıdır, LRIT devletlerin gemiyi uzaktan izlemesidir, VDR ise geminin “kara kutusu”dur.
- Köprüüstünden görüş, kılavuz kaptanpilot merdiveni ve dümen testleri için açık sayı sınırları vardır.
- Kaptan seferi önceden planlar, gördüğü tehlikeyi bildirir ve tehlikedeki kişilere, kim olurlarsa olsunlar, son süratle yardıma gider.
- Kaptanın emniyet ve çevre için verdiği mesleki kararı donatan, kiracı veya şirket engelleyemez.
Bölüm V’i karayolu trafik sistemi gibi düşünün. Devlet yolu yapar, tabelaları diker, hava ve trafik bilgisi yayınlar, kaza olursa ambulans gönderir. Sürücü ise aracında far, fren ve ayna bulundurur, yolculuktan önce rotacoursesını planlar, kurallara uyar ve kazada yardım eder. Bölüm V denizde bu iki tarafı birlikte düzenler.
Benzetme bir yerde daha da tutar: Bisiklet ile tır aynı donanımı taşımaz; gemide de donanım büyüklükle artar. Tutmadığı yer şudur: Karayolunda trafik polisi her yerde emir verebilir. Denizde ise trafiği yöneten VTS ancak kıyı devletinin karasularında zorunlu kılınabilir. Ayrıca denizde “kaptanın son sözü” kural olarak güvence altındadır.
Bölüm V Kimlere Uygulanır?
SOLAS normalde yalnızca uluslararası sefer yapan gemilere uygulanır. Bölüm V ise aksi belirtilmedikçe bütün gemilere ve bütün seferlere uygulanır. Kapsam dışında kalanlar iki gruptur: savaş gemileri ve ticari olmayan kamu hizmetindeki devlet gemileri; yalnızca Büyük Göllerde (St Lambert Kilidi’ne kadar) seyreden gemiler.
“Bütün gemiler” demek, küçük teknenin büyük gemi gibi donatılması demek değildir. Donanım ve işletme kurallarında (Kural 15–28) şu gemiler için İdare (bayrak devleti) karar verir:
| Kim? | Ne olur? |
|---|---|
| 150 GT altındaki bütün gemiler | Kural 15–28’in ne ölçüde uygulanacağına İdare karar verir |
| Uluslararası sefer yapmayan 500 GT altı gemiler | Aynı |
| Balıkçı gemileri | Aynı |
Ayrıca İdare, koşullar gerektiriyorsa tek tek gemilere muafiyet veya eşdeğer verebilir ve bunları her yıl IMO’ya raporlar.
İki küçük ayrıntı daha: Özel olarak entegre tasarlanmış, rijit bağlı itici römorkör ve mavna birleşimi bu bölümde tek bir gemi sayılır. Mekanik sevk gücü olmayan gemilere ise seyir donanımı ve işletme kurallarının bir kısmından genel muafiyet verilebilir.
Kolay hatırla: “Kural herkese, cihaz büyüğe.” Tehlike bildirme ve yardım etme herkesin işidir; radarın, AIS’in kime zorunlu olacağı ise büyüklüğe ve İdareye bağlıdır.
Devlet Kıyıda Gemiye Ne Sağlar?
Gemi yalnızca kendi cihazlarıyla değil, kıyıdan gelen bilgiyle de seyreder. Kural 4–13 bu “altyapıyı” devlete yükler:
| Hizmet | Kısaca |
|---|---|
| Seyir uyarıları | Tehlike bilgisi hızla duyurulur |
| Meteoroloji | Tahmin ve uyarılar günde en az 2 kez yayımlanır; seçilmiş gemiler günde en az 4 kez gözlem gönderir |
| Buzul gözetimi | Grand Banks’te; buz mevsimi 15 Şubat – 1 Temmuz; yönetim ABD’de |
| Arama-kurtarma | SAR Sözleşmesi ve IAMSAR çerçevesinde |
| Hidrografi | Haritalar, seyir kılavuzları, fenerlight listeleri, denizcilere ilanlarNotices to Mariners |
| Rota düzenleri (TSS vb.) | Gemi nereden geçecek? |
| Raporlama sistemleri | Gemi neyi bildirecek? |
| VTS | Kıyıdaki merkez trafiği izler ve yönlendirir; yalnızca karasularında zorunlu kılınabilir |
| Seyir yardımcıları | Fenerler, şamandırabuoylar (IALA sistemi) |
Rota düzenleri ve raporlama sistemlerinde tek uluslararası kuruluş IMO’dur. Meteorolojik gözlem iletimi ve raporlama sistemlerine katılım gemiler için ücretsizdir.
Meteoroloji hizmeti iki yönlüdür. Devlet gemileri fırtına, kasırga ve tropikal siklontropical cyclonelara karşı uyarır; hava, dalga ve buz bilgilerini karasal ve uydu haberleşmesiyle yayımlar. Gemiler de gözlem gönderir. Seçilmiş gemiler barometre, barograf, psikrometre ve deniz suyu sıcaklığı ölçüm düzeniyle donatılır. Tropikal siklon yakınındaki gemiler daha sık gözlem göndermeye teşvik edilir.
Zorunlu bir rota düzenini kullanmayan gemi, bunun zorlayıcı nedenlerini jurnale yazar.
Benzetme: Buzul gözetimi, Titanic faciasının (1912) bıraktığı bir “nöbet kulesi” gibidir. Buz mevsiminde gözetim bölgesinden geçen gemiler bu hizmetten yararlanmak zorundadır.
Gemi Hangi Seyir Donanımını Taşır?
Donanımı bir merdiven gibi düşünün. Her basamak öncekilerin üzerine eklenir. 3.000 GT’lik gemi, 150, 300 ve 500 GT basamaklarındaki her şeyi de taşır.
Bütün gemiler → Manyetik pusula, kerteriz düzeni, resmî harita/ECDIS (+ yedek), GNSS
↓
≥ 150 GT → + Yedek manyetik pusula, gündüz işaret lambası, BNWAS
↓
≥ 300 GT → + İskandil, 9 GHz radar, EPA, log, THD (+ AIS, uluslararası seferde)
↓
≥ 500 GT → + Cayro pusula ve tekrarlayıcılar, göstergeler, ATA
↓
≥ 3.000 GT → + 3 GHz radar (veya ikinci 9 GHz), ikinci ATA
↓
≥ 10.000 GT → + ARPA (en az 20 hedef), otomatik pilot
↓
≥ 50.000 GT → + Dönüş hızı göstergesi, yer üzeri hız ve mesafe ölçer
Birkaç kısa açıklama:
- En alttaki cihazlar elektriksiz çalışır. Her şey kararsa bile gemi yönünü bulabilir.
- BNWAS (köprüüstü vardiya alarmı), vardiya zabitiofficer of the watch (OOW) tepki vermezse önce köprüüstünde, sonra kaptanda alarm verir.
- Yolcu gemileri, boyutu ne olursa olsun, 300 GT basamağına kadar olan gereklilikleri karşılar.
- 500 GT ve üzerinde tek bir cihazın arızası, pusula, kerterizbearing ve harita işlevlerini azaltmamalıdır.
- VDR ve AIS her yıl test edilir.
- Bir cihaz arızalanırsa gemi hemen denize elverişsiz sayılmaz. Yeter ki kaptan arızayı, onarım yapılabilecek bir limana güvenli sefer planlarken ve yaparken hesaba katsın (Kural 16).
- Seyir sistemlerini etkileyebilecek taşınabilir elektronik cihazlar köprüüstünde kullanılamaz (Kural 17).
Örnek: Uluslararası sefer yapan 4.500 GT‘lik bir yük gemisi, 3.000 GT basamağına kadar her şeyi taşır: manyetik pusulamagnetic compass ve yedeği, kerteriz düzeni, harita/ECDIS ve yedeği, GNSS, gündüz işaret lambası, BNWAS, iskandilsounding, 9 GHz radar, EPA, log, THD, AIS, cayro pusulagyrocompass, göstergeler, ATA, 3 GHz radar ve ikinci ATA. ARPA ve otomatik pilot ise 10.000 GT’de başlar.
ECDIS (elektronik harita sistemi) uluslararası seferdeki bazı gemilere kademeli olarak zorunlu kılındı: yeni gemilerde 2012–2014, mevcut gemilerde 2014–2018 arasında. 3.000–10.000 GT arasındaki mevcut yük gemileri için zorunlu değildir.
Kolay hatırla: Basamaklar: “Bir buçuk, üç, beş — üç bin, on bin, elli bin.” Yani 150 · 300 · 500 · 3.000 · 10.000 · 50.000.
AIS, LRIT ve VDR Arasındaki Fark Nedir?
Üçü de geminin kimlik ve mevkiposition bilgisini işler. Farkı anlamak için şunu sorun: Bilgi kime gider?
| AIS | LRIT | VDR | |
|---|---|---|---|
| Ne işe yarar? | Çatışmadan kaçınma, trafik izleme | Devletlerin gemiyi uzaktan izlemesi | Kaza soruşturmasına yardım |
| Bilgi kime gider? | Herkese açık (gemiler, kıyı, uçaklar) | Yalnızca yetkili devletlere | Kimseye; gemide korumalı kapsülde |
| Menzil | Kısa | Uydu üzerinden, dünyanın her yeri | — |
| Kimlerde? | Uluslararası ≥ 300 GT; uluslararası olmayan ≥ 500 GT yük; bütün yolcu gemileri | Uluslararası seferde yolcu gemileri, ≥ 300 GT yük gemileri, hareketli açık deniz sondaj birimleri | Yolcu gemileri; yolcu gemisi dışında ≥ 3.000 GT gemiler (uluslararası) |
| Kapatılabilir mi? | Her zaman açık (uluslararası düzenlemeler dışında) | Kaptan istisnai durumda en kısa süre için kapatabilir; nedeni kaydedilir | — |
LRIT yalnızca üç bilgi gönderir: kimlik, mevki, tarih-saat. Bilgiyi kimler alabilir?
- Bayrak devleti: kendi gemisini her yerde.
- Liman devleti: limanına girme niyetini bildiren gemiyi.
- Kıyı devleti: kıyısından 1.000 deniz milinautical mile içindeki yabancı gemiyi.
- Arama-kurtarma servisleri: ücretsiz.
AIS’i olan ve yalnızca A1 deniz alanında çalışan gemiler LRIT’e tabi değildir. Gemilerden LRIT için ücret alınamaz.
VDR için tarih eşikleri gemi türüne göre değişir:
| Gemi (uluslararası sefer) | VDR gerekliliği |
|---|---|
| 1 Temmuz 2002 ve sonrası yolcu gemileri | VDR |
| 2002 öncesi ro-ro yolcu gemileri | 1 Temmuz 2002’den sonraki ilk sörveyde |
| 2002 öncesi diğer yolcu gemileri | 1 Ocak 2004’e kadar |
| 1 Temmuz 2002 ve sonrası, yolcu gemisi dışındaki ≥ 3.000 GT gemiler | VDR |
| 2002 öncesi ≥ 20.000 GT yük gemileri | VDR veya basitleştirilmiş VDR (S-VDR); en geç 1 Temmuz 2009 |
| 2002 öncesi 3.000–20.000 GT yük gemileri | VDR veya S-VDR; en geç 1 Temmuz 2010 |
Benzetme: AIS, geminin üzerindeki isim tabelası; herkes okur. LRIT, devlete giden GPS takip cihazı; yalnızca yetkili görür. VDR, uçaktaki kara kutu; kimseye yayın yapmaz, kazadan sonra açılır.
Köprüüstünden Ne Görülmeli?
Radar ne kadar gelişirse gelişsin, seyirde temel araç hâlâ gözdür. Bu kurallar 1 Temmuz 1998 ve sonrası inşa edilen, boyu 55 m ve üzeri gemiler içindir.
| Konu | Sınır |
|---|---|
| Pruva önündeki görülemeyen deniz | İki gemi boyu veya 500 m‘den (hangisi azsa) fazla olamaz |
| Kör sektörler | Her biri en fazla 10°, toplamı en fazla 20°, aralarındaki açık sektörler en az 5° |
| Dümen idare yerinden yatay görüş | En az 225° |
| Ana dümen yerinden görüş | Pruvadan her iki yana en az 60° |
| Göz yüksekliği | 1.800 mm (zorunlu hâllerde en az 1.600 mm) |
| Ön pencere eğimi | 10°–25° |
| Cam | Polarize ve renkli cam kullanılamaz |
| Açık görüş | Her havada en az iki ön pencereden |
Örnek: 150 m’lik gemide iki gemi boyu 300 m’dir; sınır 300 m olur. 300 m’lik gemide iki gemi boyu 600 m’dir; 500 m daha az olduğu için sınır 500 m’dir. Balast suyu değişimi sırasında bu şartlardan geçici olarak sapılabilir; başlangıç ve bitiş kayda geçer.
Kolay hatırla: “55 metrede kural başlar, 500 metrede kör alan biter, 225 derece göz görür.”
Kılavuz Kaptan Gemiye Nasıl Biner?
Hareket hâlindeki bir bottan ip merdivene geçmek, denizdeki en riskli rutin işlerden biridir. Kural 23 bu yüzden ayrıntılıdır.
Sudan erişim noktasına yükseklik?
├── 1,5 m – 9 m → Yalnızca kılavuz kaptan merdiveni
└── 9 m'den fazla → Kombine düzen: borda iskelesi + kılavuz kaptan merdiveni
(merdiven, iskelenin alt platformunun yaklaşık 1,5 m üzerinde)
Akılda tutulacaklar:
- Kılavuz kaptan her iki bordadan da binip inebilmelidir.
- Merdiven, gemiden yapılan boşaltmalardan uzakta, paralel gövdede ve mümkünse gemi ortasındaki yarım boy içinde kurulur.
- Merdiven üreticisi tarafından belgelendirilir (ISO 799-1); her merdiven etiketle tanınır, hizmete giriş tarihi ve onarımları kaydedilir.
- Merdiven, 15° ters meyilde bile suya ulaşacak uzunlukta tek parça olur.
- Biniş, köprüüstüyle haberleşen sorumlu bir zabitin gözetiminde yapılır; zabit kılavuz kaptana köprüüstüne kadar eşlik eder.
- Hazır bulunur: istenirse 28–32 mm çapında iki el halatı, ışıklı can simidi, atma halatı ve yeterli aydınlatma.
- Mekanik kılavuz kaptan asansörü kullanılamaz. Transfer için kullanılan borda kapıları dışarı açılmaz.
Dikkat: 1,5 m’nin altı botla gemi arasında ezilme riski taşır; 9 m’nin üstü ise sallanan ip merdivende yorucu ve tehlikeli bir tırmanıştır. İki sınırın da bir nedeni vardır.
Denize Çıkmadan Önce Neler Yapılır?
Seyir emniyeti limanda başlar. Sıra şöyledir:
Sefer planı → Resmî ve güncel harita/yayınlar → Kalkıştan önceki 12 saatte dümen testi → Seyir → Kayıt ve günlük rapor
- Sefer planıpassage plan (Kural 34): Rota düzenlerini, yeterli deniz alanını, bilinen tehlikeleri, kötü havayı ve çevre koruma önlemlerini hesaba katar.
- Harita (Kural 27): Yeterli ve güncel olmalı. Denizcilere ilanlarıyla düzeltilmemiş harita yetmez.
- Dümen (Kural 26): Kalkıştan önceki 12 saat içinde test edilir. Acil dümen tatbikatı en az 3 ayda bir yapılır. Kısa seferli gemilerde test en az haftada bir.
- Otomatik pilot (Kural 24): Yoğun trafikte ve kısıtlı görüşte elle dümene hemen geçilebilmeli; yetkin bir dümencihelmsman hazır olmalıdır.
- Kayıt ve rapor (Kural 28): Uluslararası seferde önemli olaylar jurnale yazılır. 500 GT ve üzeri, 48 saati aşan uluslararası seferdeki gemi şirkete günlük rapor gönderir (mevki, rota, hız, önemli koşullar).
Gemide ayrıca IAMSAR Cilt III (bütün gemilerde), Uluslararası İşaret Kodu (telsiz tesisatı taşıyanlarda) ve vardiya zabitinin elinin altında bir can kurtarma işaretleri tablosu bulunur.
Yolcu gemilerinde hizmete girmeden önce bütün işletme sınırlamalarının listesi hazırlanır: muafiyetler, bölge, hava ve deniz durumu, yük, trim ve hız kısıtlamaları. Liste güncel tutulur ve kaptanın kolayca erişebileceği yerdedir. Yolcu gemilerinde ayrıca gemi, şirket ve arama-kurtarma servisleri arasında periyodik tatbikatlarla denenen bir arama-kurtarma işbirliği planı bulunur.
Gemide asgari emniyetli personel sayısını İdare belirler ve bunu bir Asgari Emniyetli Personel Belgesi ile gösterir. Köprüüstü tasarımı da insan hatasını azaltmayı, yorgunluğu önlemeyi ve köprüüstü kaynak yönetimibridge resource management (BRM)ni desteklemeyi amaçlar (Kural 15).
Kolay hatırla: Dümen için “12 saat, 3 ay, 1 hafta”: kalkış öncesi test, acil tatbikat, kısa sefer testi.
Kaptan Tehlike Karşısında Ne Yapar?
Tehlikeyi bildir (Kural 31–32): Kaptan tehlikeli buz, batık veya terk edilmiş gemi, tropikal fırtına, ciddi buzlanma ya da fırtına uyarısı alınmamış Beaufort 10 ve üzeri rüzgârla karşılaşırsa bunu yakındaki gemilere ve makamlara bildirmek zorundadır. Mesajın biçimi serbesttir; başında emniyet işareti (“SÉCURITÉ”) bulunur. İletim ücretsizdir. Her mesajın çekirdeği: ne, nerede, ne zaman (UTC).
Yardıma git (Kural 33): Haberi alan kaptan, kişilerin uyruğu, statüsü veya koşulları ne olursa olsun son süratle yardıma gider. Gidemiyorsa nedenini jurnale yazar.
Haber alınır → Son süratle yardıma gidilir (gidilemiyorsa neden jurnale)
→ RCC veya tehlikedeki gemi uygun gemileri görevlendirir
→ Görevlendirilmeyen gemi: başkası görevi yaptığında serbest
→ Kurtarılanlar güvenli yere (koordinasyon: o SAR bölgesinden sorumlu hükümet)
Kaptanın son sözü (Kural 34-1): Donatan, kiracı, şirket veya başka biri, kaptanın can emniyeti ve çevre için mesleki yargısıyla verdiği kararı engelleyemez ve kısıtlayamaz.
Tehlike işaretini kötüye kullanma (Kural 35): Tehlike işaretini tehlike dışında kullanmak veya onunla karıştırılabilecek bir işaret kullanmak yasaktır.
Dikkat: Fırtına etkisindeki geminin saatte bir (en fazla 3 saatte bir) yeni gözlem göndermesi istenir, zorunlu değildir. Fırtına uyarısı alınmamış Beaufort 10 ve üzeri rüzgârı bildirmek ise zorunludur.
Sayıları Kolay Hatırlamak
| Sayı | Ne anlatır | Hafıza ipucu |
|---|---|---|
| 150 / 300 / 500 / 3.000 / 10.000 / 50.000 GT | Seyir donanımı basamakları | “Bir buçuk, üç, beş — üç bin, on bin, elli bin.” |
| 300 GT | AIS (uluslararası) ve LRIT (yük gemisi) eşiği | 300’de radar da gelir, AIS de: “Radarı olan kendini de tanıtır.” |
| 3.000 GT | Yük gemilerinde VDR ve 3 GHz radar eşiği | “Üç binde ikinci göz ve kara kutu.” |
| 20 hedef | ARPA’nın en az izlediği hedef sayısı | 10.000 GT’de gelir; “on binde yirmi hedef.” |
| 2 / 4 | Meteoroloji: günde en az 2 yayın, seçilmiş gemiden en az 4 gözlem | Devlet 2 kez konuşur, gemi 4 kez anlatır. |
| Beaufort 10 (50 knot) | Fırtına uyarısı alınmamışsa bildirim eşiği | “On kuvvette susma.” |
| 15 Şubat – 1 Temmuz | Buz mevsimi | Şubat ortası açılır, yaz başında kapanır. |
| 18 ay / 6 ay | Buzul gözetimini bitirme / katkıyı değiştirme bildirimi | Hizmeti kapatmak büyük iş: 18; katkıyı değiştirmek küçük iş: 6. |
| 1.000 deniz mili | Kıyı devletinin LRIT erişim sınırı | “Bin milden yakınsan kıyı seni görür.” |
| 55 m | Görüş alanı kurallarının boy eşiği (1998 sonrası) | Beş beş: iki el. |
| 2 boy / 500 m | Pruva önündeki kör alanın sınırı (hangisi azsa) | Küçük gemide boy, büyük gemide 500 m bağlar. |
| 225° | Dümen idare yerinden asgari yatay görüş | 180 + 45: “yarım tur ve bir köşe.” |
| 10° / 20° / 5° | Kör sektör: tek / toplam / aralık | On tek, yirmi toplam, beş boşluk. |
| 1.800 mm | Pencere hesabındaki göz yüksekliği (en az 1.600) | Uzun boylu bir zabit. |
| 10°–25° | Ön pencere eğimi | Yansımayı dışarı atan eğim. |
| 1,5 m – 9 m | Kılavuz kaptan merdiveni tırmanışı | 9’u geçerse iskele yardıma gelir. |
| 15° | Merdiven uzunluğu hesabında ters meyil | Gemi yatsa bile merdiven suya değer. |
| 28–32 mm | El halatı çapı | Avuca tam oturan kalınlık. |
| 12 saat / 3 ay / 1 hafta | Dümen testi / acil dümen tatbikatı / kısa sefer testi | “12 saat, 3 ay, 1 hafta.” |
| 500 GT + 48 saat | Günlük rapor eşiği | “İki günü geçen beş yüzlük şirkete yazar.” |
| 1 Temmuz 2002 | Donanım standartları ve elektromanyetik uyumluluk için tarih eşiği | “2002” tersten de aynı okunur. |
Karıştırmayın
Rota düzeni mi, raporlama sistemi mi, VTS mi?
| Rota düzeni (Kural 10) | Raporlama sistemi (Kural 11) | VTS (Kural 12) |
|---|---|---|
| Gemi nereden geçer? | Gemi neyi bildirir? | Kıyı trafiği izler ve yönlendirir |
| IMO tek uluslararası kuruluş | IMO tek uluslararası kuruluş | Yalnızca karasularında zorunlu kılınabilir |
EPA mı, ATA mı, ARPA mı?
| EPA | ATA | ARPA |
|---|---|---|
| ≥ 300 GT | ≥ 500 GT (≥ 3.000 GT’de ikincisi) | ≥ 10.000 GT |
| Hedefleri elektronik çizer | Hedefleri otomatik izler | En az 20 hedef izler, deneme manevrasını canlandırır |
Çalışma dili mi, İngilizce mi?
| Çalışma dili | İngilizce |
|---|---|
| Geminin kendi içindeki emniyet dili | Gemiler arası, gemi-kıyı ve kılavuz kaptan haberleşmesinde ortak dil yoksa |
| Şirket veya kaptan belirler, jurnale yazılır | IMO Standart Denizcilik Haberleşme İfadeleri (SMCP) esas alınır |
Jurnal kaydı mı, günlük rapor mu?
| Jurnal kaydı | Günlük rapor |
|---|---|
| Gemide tutulur | Şirkete gönderilir |
| Uluslararası sefer yapan bütün gemiler | ≥ 500 GT, 48 saati aşan uluslararası sefer |
Teşvik mi, yükümlülük mü? Beaufort 10 bildirimi Kural 5’te devletin kaptanı teşvik ettiği, Kural 31’de ise kaptanın yükümlü olduğu bir şeydir.
Doğru mu, Yanlış mı?
- Bölüm V yalnızca uluslararası sefer yapan gemilere uygulanır.
- Uluslararası sefer yapan 2.000 GT’lik bir yük gemisinde 3 GHz radar zorunludur.
- Yolcu gemileri, boyutları ne olursa olsun, 300 GT basamağına kadar olan donanım gerekliliklerini karşılar.
- LRIT, kimlik, mevki ve tarih-saat bilgisini herkese açık yayınlar.
- Kıyı devleti, kıyısından 1.000 deniz mili içindeki yabancı gemilerin LRIT bilgilerini alabilir.
- Boyu 200 m olan, 2005’te inşa edilmiş bir gemide pruva önündeki kör alan en fazla 400 m olabilir.
- Erişim yüksekliği 11 m ise yalnızca kılavuz kaptan merdiveni kullanılır.
- Dümen donanımı kalkıştan önceki 12 saat içinde test edilir.
- Fırtına etkisindeki gemi her saat yeni gözlem iletmek zorundadır.
- Kiracı, ticari nedenlerle kaptanın emniyet kararını kısıtlayabilir.
Cevaplar
- Y — Bölüm V, aksi belirtilmedikçe bütün gemilere ve bütün seferlere uygulanır.
- Y — 3 GHz radar 3.000 GT’de başlar. 2.000 GT’lik gemide cayro pusula ve ATA (500 GT basamağı) vardır.
- D — 150 GT altı için İdarenin takdiri saklıdır.
- Y — LRIT bilgisi yalnızca yetkili devletlere gider. Herkese açık yayın yapan AIS’tir.
- D — Başka devletin iç suları ve bayrak devletinin kendi karasuları hariç.
- D — İki gemi boyu 400 m’dir; 500 m’den az olduğu için sınır 400 m’dir.
- Y — 9 m’yi aştığı için kombine düzen (borda iskelesi + merdiven) gerekir.
- D — Acil dümen tatbikatı da en az 3 ayda bir yapılır.
- Y — Saatte bir (en fazla 3 saatte bir) gözlem yalnızca istenir, zorunlu değildir.
- Y — Kural 34-1’e göre kimse kaptanın emniyet ve çevre kararını engelleyemez veya kısıtlayamaz.
Kopya Kâğıdı
| Konu | Bilmeniz gereken |
|---|---|
| Kapsam | Bütün gemiler, bütün seferler; savaş/devlet gemileri ve Büyük Göller hariç |
| İdare takdiri | Kural 15–28’de: < 150 GT, uluslararası olmayan < 500 GT, balıkçı gemileri |
| Devlet hizmetleri | Uyarılar, meteoroloji (2 yayın / 4 gözlem), buzul gözetimi, SAR, hidrografi, rota, raporlama, VTS, seyir yardımcıları |
| Buzul gözetimi | 15 Şubat – 1 Temmuz; yönetim ABD; bitirme bildirimi 18 ay, katkı değişikliği 6 ay |
| Dil | Çalışma dili jurnale yazılır; ortak dil yoksa İngilizce (SMCP) |
| Donanım basamakları | 150 · 300 · 500 · 3.000 · 10.000 · 50.000 GT; birikerek artar; yolcu gemisi 300 basamağına kadar |
| ECDIS | Kademeli zorunluluk; mevcut 3.000–10.000 GT yük gemisinde zorunlu değil; yedek düzen şart |
| AIS / LRIT / VDR | Tanıtma (herkese) / uzaktan izleme (devletlere, 1.000 mil) / kara kutu (kaza soruşturması) |
| Yıllık test | VDR ve AIS |
| Görüş alanı | ≥ 55 m, 1998 sonrası; kör alan ≤ 2 boy veya 500 m; ≥ 225° görüş; polarize/renkli cam yok |
| Kılavuz kaptan | Merdiven 1,5–9 m; > 9 m kombine düzen; mekanik asansör yasak; sorumlu zabit gözetimi |
| Dümen | Kalkıştan önce 12 saat içinde test; acil tatbikat ≥ 3 ayda bir; kısa seferde haftada bir |
| Kayıt ve rapor | Önemli olaylar jurnale; ≥ 500 GT, > 48 saat uluslararası seferde şirkete günlük rapor |
| Tehlike bildirimi | Buz, batık, tropikal fırtına, buzlanma, uyarısız Beaufort 10+; ücretsiz; ne-nerede-ne zaman |
| Yardım | Kim olursa olsun son süratle; gidilmezse neden jurnale; güvenli yer koordinasyonu SAR bölgesi hükümetinde |
| Kaptan | Emniyet ve çevre kararını kimse engelleyemez; tehlike işaretini kötüye kullanmak yasak |
Kaynak: International Maritime Organization (IMO). SOLAS Consolidated Edition. London: IMO Publications.