Bu Bölümde
Ek 2, SOLAS’ı kuran 1974 konferansı ile onu sonradan büyük adımlarla değiştiren dört Akit Hükümetler Konferansı’nın kabul ettiği 44 kararın yalnızca numara ve başlıklarını veren bir listedir.
Kısa Özet
- Ek 2, Konsolide Baskı’nın Kısım 2‘sindedir. Kararların metnini değil, yalnızca numarasını ve başlığını verir.
- SOLAS iki yoldan değiştirilir (Madde VIII): genişletilmiş MSC veya Akit Hükümetler Konferansı. Ek 2 konferans yolunu ve 1974 konferansını kapsar.
- Listede 5 konferans ve toplam 44 karar vardır.
- Sıra: 1974 sözleşme → 1994 ISM → 1995 ro-ro → 1997 dökme yük → 2002 güvenlik.
- En kalabalık konferans Kasım 1995‘tir: 14 karar.
- Bazı kararlar sonradan zorunlu kurallara dönüşmüştür: AIS, VDR, çalışma dili, işletme sınırlamaları, LRIT.
- 1988 GMDSS konferansı Ek 2’de yoktur; kararları önsözde anılır.
Ek 2’yi bir apartmanın yönetim toplantıları defterinin fihristi gibi düşünün. Bina 1974’te kurulmuş; ilk toplantıda yönetim planı ve “ileride kuralları nasıl değiştiririz?” sorusu konuşulmuş. Sonra her büyük sorunda kat malikleri yeniden toplanmış: bir kez yönetim düzeni, bir kez yangın merdiveni, bir kez çatı, bir kez de güvenlik kamerası için. Fihrist size toplantının tarihini ve alınan kararların başlığını söyler. Kararın tam metnini okumak için başka bir dosyaya bakmanız gerekir.
Benzetme burada tutar. Tutmadığı yer şu: Apartmandaki gündelik işleri yönetici halleder. SOLAS’ta gündelik teknik değişiklikler de genişletilmiş MSC’den geçer ve bu defterde yer almaz.
Ek 2 Neyi Gösterir, Neyi Göstermez?
Ek 2 bir kural metni değil, bir kayıt listesidir. Her kararın numarası ve başlığı yazar; içeriği yazmaz. SOLAS’ı değiştirmenin iki yolu vardır. Gündelik teknik değişikliklerin çoğu genişletilmiş MSC‘den geçer. Konferanslar ise genellikle büyük ve acil değişiklikler için toplanmıştır.
SOLAS değişikliği (Madde VIII)
├─ Genişletilmiş MSC → Ek 2'de YOK
└─ Akit Hükümetler Konferansı → Ek 2'de VAR (+ 1974 diplomatik konferansı)
Dikkat: Konferansların arka planı (ro-ro kazaları, 1990’lardaki dökme yük gemisi kayıpları, 11 Eylül 2001 saldırıları) genel bilgidir; Ek 2 listesinde yer almaz.
Beş Konferans Hangi Sırayla Geldi?
| Konferans | Tarih | Karar | Ana konu |
|---|---|---|---|
| Uluslararası Denizde Can Emniyeti Konferansı | Ekim – Kasım 1974 | 5 | SOLAS 1974’ün kabulü |
| Akit Hükümetler Konferansı | Mayıs 1994 | 5 | ISM Kodu (Bölüm IX), Bölüm X, Bölüm XI |
| Akit Hükümetler Konferansı | Kasım 1995 | 14 | Ro-ro yolcu gemilerinin emniyeti |
| Akit Hükümetler Konferansı | Kasım 1997 | 9 | Dökme yük gemileri (Bölüm XII) |
| Akit Hükümetler Konferansı | Aralık 2002 | 11 | Deniz güvenliği (Bölüm XI-2, ISPS Kodu) |
1974 ──────── 1994 ── 1995 ── 1997 ───── 2002
Sözleşme ISM Ro-ro Dökme yük Güvenlik
(5) (5) (14) (9) (11) = 44 karar
Kolay hatırla: “Sözleşme, İşletme, Ro-ro, Dökme, Güvenlik” → “SİRDG“: yıllar ilerledikçe sorun gemiden şirkete, oradan gemi tiplerine, en sonda insanların kastına uzanır.
1974 ve 1994: Mekanizma ve Yönetim
1974 Konferansı SOLAS’ı kurmuştur. Kararlarının çoğu teknik değil, usule dairdir. Karar 2 hızlı değişiklik usulü, Karar 3 genişletilmiş MSC’deki oy hakları ile ilgilidir. Bunlar SOLAS’ın en önemli yeniliği olan zımni kabul (yeterli itiraz gelmezse kabul sayılma) ile bağlantılıdır. Diğerleri: Karar 1 kapsamlı gözden geçirme, Karar 4 1960 Konferansı tavsiyeleri ve Genel Kurul kararları, Karar 5 birim sistemi.
Mayıs 1994 Konferansı emniyeti şirketin yönetim sistemine bağlamıştır. SOLAS’a Bölüm IX (ISM), Bölüm X (yüksek süratli tekneler) ve Bölüm XI’i eklemiştir. Karar 3, ISM Kodu’nun 500 GT’nin altındaki yük gemilerine uygulanmasıyla ilgilidir. Karar 4, istisnai durumlar için hızlandırılmış zımni kabul usulünü getirir.
Benzetme: 1974, bir oyunun kural kitabını ve kuralları değiştirme yöntemini yazmak gibidir. 1994 ise oyunculara değil, takımların yönetimine kural koymak gibidir.
1995: Ro-ro Yolcu Gemileri ve Sonradan Zorunlu Olan Kararlar
Kasım 1995 Konferansı en kalabalık listeye (14 karar) sahiptir. Yangın, kaçış ve tahliye, can kurtarma, haberleşme, seyir kaydı, yük bağlama ve stabiliteyi ele alır. Örneğin Karar 4 yeni ro-ro yolcu gemileri için azami tahliye süresi, Karar 3 1 Temmuz 1997’den önce inşa edilmiş gemilerde kaçış düzenlemeleri ile ilgilidir.
Bu konferansın en ilginç yanı, birçok kararın sonradan Bölüm V’te zorunlu kurala dönüşmesidir:
| 1995 Kararı | Konu | Sonraki kural |
|---|---|---|
| 9 | AIS | Bölüm V, Kural 19 |
| 10 | Çalışma dili | Bölüm V, Kural 14 |
| 11 | İşletme sınırlamaları | Bölüm V, Kural 30 |
| 12 | VDR | Bölüm V, Kural 20 |
Dikkat: Bu eşleştirme Ek 2 listesinde yer almaz; ilgili SOLAS bölümlerinin kurallarından çıkarılmıştır.
1997: Dökme Yük Gemileri (Bölüm XII)
Kasım 1997 Konferansı 9 karar kabul etmiş ve SOLAS’a Bölüm XII‘yi eklemiştir. Kararlar yapısal mukavemet, sörvey ve yorum konularındadır. Karar 4 en ön iki ambar arasındaki oluklu perde ve en ön ambarın yüklemesi için standartları verir. Başlığı “standart” olsa da Kural XII/6 bakımından zorunludur. Karar 3 ve 5 ise Kural XII/5 ve XII/11’in dipnotlarında atıf yapılan tavsiyelerdir. Karar 6 ve 9 ise 1994’e geri bağlanır: “dökme yük gemisi” tanımının yorumu ve ISM Kodu’nun uygulanması.
Kasım 1997
├─ Karar 4 → zorunlu (Kural XII/6)
└─ Karar 3 ve 5 → tavsiye (XII/5 ve XII/11 dipnotları)
Kolay hatırla: “Dörtte dur“: 1997’nin Karar 4’ü durulacak, uyulacak karardır; 3 ve 5 onun iki yanındaki tavsiyelerdir.
2002: Emniyetten Güvenliğe (Bölüm XI-2 ve ISPS)
Aralık 2002 Konferansı kazalara değil, kasıtlı tehditlere karşı toplanmıştır. 11 karar kabul etmiş; Bölüm XI-2’yi ve ISPS Kodu‘nu getirmiştir. Güvenlik limanı, gümrüğü ve gemi adamını da ilgilendirdiği için başka örgütlerle işbirliği kararları vardır: Karar 8 ILO, Karar 9 WCO (Dünya Gümrük Örgütü). Karar 11, gemi adamlarının karaya çıkma iznini ve insan unsurunu gözetir. Karar 10, sonradan Bölüm V, Kural 19-1 ile zorunlu olan LRIT‘in erken uygulanmasıyla ilgilidir.
Dikkat: Emniyet (safety) kazalara karşı korunmadır. Güvenlik (security) kasıtlı eylemlere karşı korunmadır. 2002’ye kadar konferanslar emniyete odaklanmıştı.
Sayıları Kolay Hatırlamak
| Sayı | Ne anlatır | Hafıza ipucu |
|---|---|---|
| 5 | Konferans sayısı | “Beş konferans, beş soru.” |
| 44 | Toplam karar sayısı | 5 + 5 + 14 + 9 + 11 = 44. |
| 5 – 5 | 1974 ve 1994 karar sayıları | İlk iki konferans “beşer beşer”. |
| 14 | Kasım 1995 karar sayısı (en çok) | Ro-ro’nun derdi büyük: en uzun liste. |
| 9 | Kasım 1997 karar sayısı | “97’de 9.” |
| 11 | Aralık 2002 karar sayısı | 11 Eylül’ün ardından 11 karar. |
| 500 GT | 1994 Karar 3: ISM’in bu tonajın altındaki yük gemilerine uygulanması | SOLAS’ın alışıldık sınırı, ISM için aşağı uzatılıyor. |
| 1 Temmuz 1997 | 1995 Karar 3: bu tarihten önce inşa gemilerde kaçış | “97 öncesi gemiye 95’te kaçış kararı.” |
| 19 / 20 | AIS → V/19, VDR → V/20 | Kararlar 9 ve 12; kurallar 19 ve 20: yan yana. |
| 19-1 | LRIT → V/19-1 | AIS’in (19) hemen arkasında: tanımlamanın “uzun mesafe” kardeşi. |
| XII/6 | 1997 Karar 4’ün zorunlu olduğu kural | “Karar 4, Kural 6.” |
| 1988 | GMDSS konferansı; Ek 2’de yok | “88 dışarıda kaldı.” |
Karıştırmayın
Genişletilmiş MSC mi, Akit Hükümetler Konferansı mı?
| Genişletilmiş MSC | Akit Hükümetler Konferansı |
|---|---|
| Gündelik, teknik değişikliklerin çoğu | Genellikle büyük ve acil değişiklikler |
| Kararları Ek 2’de yok | Kararları Ek 2’de var |
Hangi “Karar 4”? Numaralar her konferansta 1’den başlar.
| Konferans | Karar 4 |
|---|---|
| 1974 | 1960 tavsiyeleri ve Genel Kurul kararları |
| Mayıs 1994 | Hızlandırılmış zımni kabul |
| Kasım 1995 | Azami tahliye süresi |
| Kasım 1997 | En ön ambar perde standartları (zorunlu) |
| Aralık 2002 | Bölüm XI-1 ve XI-2’de gelecekteki değişiklikler |
Emniyet mi, güvenlik mi?
- Emniyet (safety): kazalara karşı. 1974–1997 konferansları.
- Güvenlik (security): kasıtlı eylemlere karşı. Aralık 2002.
Karar 1’in başlığı:
- 1994, 1995, 1997: “SOLAS Ekinde değişikliklerin kabulü“.
- 2002: “SOLAS Ekinde değişiklikler”.
Doğru mu, Yanlış mı?
- Ek 2, konferans kararlarının tam metnini içerir.
- Ek 2’de beş konferans ve toplam 44 karar vardır.
- Genişletilmiş MSC kararları da Ek 2’de listelenir.
- En çok kararı Aralık 2002 Konferansı kabul etmiştir.
- Mayıs 1994 Konferansı yalnızca ISM Kodu’nu eklemiştir.
- 1995 Karar 12, sonradan Bölüm V, Kural 20’deki VDR gerekliliğine dönüşmüştür.
- 1997 Karar 4, Kural XII/6 bakımından zorunlu sayılır.
- 1997 Karar 3 ve 5 zorunlu standartlardır.
- Aralık 2002 Karar 10, LRIT’in erken uygulanmasıyla ilgilidir.
- Kasım 1988 GMDSS konferansının kararları Ek 2 listesindedir.
Cevaplar
- Y — Yalnızca numara ve başlıkları verir.
- D — 5 + 5 + 14 + 9 + 11 = 44.
- Y — Ek 2 konferans yolunu ve 1974 konferansını kapsar.
- Y — En çok karar Kasım 1995’tedir (14).
- Y — Bölüm IX’un yanında Bölüm X ve Bölüm XI’i de eklemiştir.
- D — Bu bağlantı listede yazmaz; ilgili bölümün kurallarından çıkarılır.
- D — Başlığı “standartlar” olsa da bağlayıcıdır.
- Y — Kural XII/5 ve XII/11 dipnotlarında atıf yapılan tavsiyelerdir.
- D — LRIT sonradan Bölüm V, Kural 19-1 ile zorunlu olmuştur.
- Y — Önsözde anılır, Ek 2’de yer almaz.
Kopya Kâğıdı
| Konu | Bilmeniz gereken |
|---|---|
| Yer | Konsolide Baskı, Kısım 2 |
| İçerik | Karar numarası ve başlığı; metin yok |
| Değişiklik yolları | Genişletilmiş MSC veya Akit Hükümetler Konferansı (Madde VIII) |
| Kapsam | Konferans yolu + 1974 diplomatik konferansı |
| Toplam | 5 konferans, 44 karar |
| 1974 (5) | SOLAS 1974’ün kabulü; hızlı değişiklik usulü, MSC oy hakları |
| Mayıs 1994 (5) | Bölüm IX (ISM), X, XI; ISM 500 GT altı yük gemileri; hızlandırılmış zımni kabul |
| Kasım 1995 (14) | Ro-ro yolcu gemileri; en kalabalık liste |
| 1995 → Bölüm V | AIS V/19, VDR V/20, çalışma dili V/14, işletme sınırlamaları V/30 |
| Kasım 1997 (9) | Bölüm XII; Karar 4 zorunlu (XII/6); Karar 3 ve 5 tavsiye |
| Aralık 2002 (11) | Bölüm XI-2 ve ISPS Kodu; ILO ve WCO işbirliği |
| LRIT | 2002 Karar 10 → Bölüm V, Kural 19-1 |
| Karar numaraları | Her konferansta 1’den başlar |
| 1988 GMDSS | Önsözde anılır, Ek 2’de yok |
Kaynak: International Maritime Organization (IMO). SOLAS Consolidated Edition. London: IMO Publications.