Gemi stabilitesi, bir geminin yana ya da baş-kıç yönünde yattığında yeniden dik konuma dönebilme yeteneğidir. Konu temel fizikle başlar; geminin ağırlığı ve su çekimi, enine stabilite, onu bozan etkenler, boyuna stabilite (trim), hasar, seyir halindeki gemi ve özel gemi tipleriyle devam eder, zabitin kullandığı belgelerle tamamlanır.
Bütün konu dört nokta etrafında döner:
- K (Keel): Omurga — bütün yükseklikler buradan ölçülür.
- G (Gravity): Ağırlık merkezi — geminin ağırlığı buradan aşağı yönde kuvvet uygular. Yüklemeyle değişir.
- B (Buoyancy): Yüzme (sephiye) merkezi — kaldırma kuvveti buradan yukarı yönde kuvvet uygular. Batık gövdenin şekliyle değişir.
- M (Metacentre): Metasantr — gemi az yattığında kaldırma kuvvetinin merkez hattını kestiği nokta. Gövde geometrisine bağlıdır.
G aşağıda, M yukarıda kaldıkça gemi güvendedir. GM = KM − KG pozitifse gemi doğrulur.
🧪 Okurken deneyin
Serideki kavramların çoğunu Gemi Stabilitesi Laboratuvarı‘nda kaydırıcılarla canlı görebilirsiniz. Her kısımda ilgili simülatörün bağlantısı, konunun anlatıldığı yerde verilmiştir.
Serideki kavramların çoğunu Gemi Stabilitesi Laboratuvarı‘nda kaydırıcılarla canlı görebilirsiniz. Her kısımda ilgili simülatörün bağlantısı, konunun anlatıldığı yerde verilmiştir.
Kaynak: Barrass, C. B. ve Derrett, D. R. Ship Stability for Masters and Mates.