(Glossary: General Terms and VTS Special Terms)
SMCP sözlüğü, standart ifadelerin metninde geçmeyen ancak bir ifadenin içeriğini değiştirmek gerektiğinde işe yarayabilecek sınırlı sayıda teknik terimi içerir. Aşağıda her terim, İngilizce aslı, Türkçe karşılığı ve SMCP’deki tanımının Türkçesiyle verilmiştir. Türkçe konuşanların sık yanlış okuduğu terimlerin yanında yaklaşık okunuş da gösterilmiştir.
Ek.1 Genel Terimler (General Terms)
| Terim | Okunuş | Türkçe karşılığı | Tanım |
|---|---|---|---|
| Abandon vessel (to) | ı-BEN-dın | Gemiyi terk etmek | Tehlike sonrası mürettebatı ve yolcuları gemiden tahliye etmek. |
| Accommodation ladder | Borda iskelesi | Geminin bordasında bir platforma bağlı, düz basamaklı ve küpeşteli, kişilerin sudan veya karadan gemiye çıkıp inmesini sağlayan merdiven. | |
| Adrift | ı-DRİFT | Sürüklenen, başıboş | Akıntı, gel-git veya rüzgârın etkisiyle denizde kontrolsüz hareket. |
| Air draft | EİR draft | Hava draftı | Su hattından geminin en yüksek noktasına kadar olan yükseklik. |
| Assembly station | Toplanma istasyonu | Toplanma listesine göre ilgili alarm verildiğinde veya duyuru yapıldığında mürettebat ve yolcuların toplanması gereken güverte, yemek salonu vb. yer. | |
| Backing (of wind) | BE-king | Rüzgârın saat yönü tersine dönmesi | Rüzgâr yönünün saat yönünün tersine değişmesi (örneğin kuzeyden batıya); veering’in tersi. |
| Beach (to) | BİİÇ | Gemiyi sahile oturtmak | Derin suda batmasını önlemek için gemiyi bir kumsala sürmek. |
| Berth | BÖRT | 1. Emniyet mesafesi 2. Rıhtım, yanaşma / demir yeri | 1. Emniyet için bir gemi, kaya, platform vb. çevresinde bırakılan deniz alanı. 2. Geminin demirlediğinde veya bir iskeleye yanaştığında ona ayrılan yer. |
| Blast | BLAAST | Düdük sesi | Geminin düdükle verdiği ses işareti. |
| Blind sector | BLAYND SEK-tır | Kör sektör | Üst yapı, direk vb. tarafından engellendiği için geminin radarının tarayamadığı alan. |
| Boarding arrangements | Biniş düzenekleri | Kılavuz kaptanpilotın emniyetli transferi için gereken kılavuz merdiveni, borda iskelesi, asansör vb. tüm donanım. | |
| Boarding speed | Biniş hızı | Kılavuz kaptanın emniyetle çıkıp inebilmesi için kılavuz botunun hızına göre ayarlanmış gemi hızı. | |
| Bob-cat | BOB-ket | Mini kepçe | Dökme yük gemilerinin ambarlarında dökme yükü dikkatle dağıtmak için kullanılan, itme bıçaklı küçük paletli araç. |
| Briefing | BRİİ-fing | Brifing, bilgilendirme | Mürettebata ve / veya yolculara verilen kısa açıklayıcı bilgi. |
| Cable | KEY-bıl | 1. Demir zinciri 2. Bağlama halatı / teli 3. Gomina | 1. Gemiyi demire bağlayan zincir. 2. Esas olarak gemiyi bağlamak için kullanılan tel veya halat. 3. (Ölçü birimi) yüz kulaç veya bir deniz milinautical milenin onda biri. |
| Capsize (to) | kep-SAYZ | Alabora olmak | Devrilmek. |
| Cardinal buoy | KAAR-di-nıl BOY | Ana yön şamandırabuoysı | Batık, sığ su, bank gibi sabit bir noktanın kuzey, doğu, güney veya batısını, yani ana yönlerini gösteren seyir işareti. |
| Cardinal points | Ana yönler | Pusulanın dört ana yönü: kuzey, doğu, güney ve batı. | |
| Casualty | KE-jıl-ti | Ölü (kazada) | Burada: bir kazada veya deniz felaketinde ölüm vakası. |
| Check (to) | ÇEK | 1. Kontrol etmek 2. Frenleyerek kaloma etmek | 1. Donanımın uygun durumda, her şeyin doğru ve emniyetli olduğundan emin olmak. 2. Çok hızlı kaçan bir zincirin, halatın veya telin hareketini düzenlemek. |
| Close-coupled towing | Yakın bağlı yedekleme | Kıçında yedeklenecek geminin başını alıp tutacak özel bir oyuğu bulunan buzkıran römorkörlerle gemilerin kutup buzunda yedeklenmesi yöntemi. | |
| Close up (to) | KLOZ ap | Mesafeyi kapatmak | Kendi hızını artırarak öndeki gemiyle mesafeyi azaltmak. |
| Compatibility (of goods) | kım-pe-tı-Bİ-li-ti | (Yük) uyumluluğu | Farklı yüklerin aynı yük mahallinde veya bitişik ambarda emniyetle birlikte istiflenip istiflenemeyeceğini gösterir. |
| Vessel constrained by her draft | kın-STREYND | Draftı nedeniyle kısıtlı gemi | Seyre elverişli suyun mevcut derinliği ve genişliğine göre, izlediği rotacoursedan sapmadeviation kabiliyeti draftı nedeniyle ciddi şekilde kısıtlanmış gemi. |
| Convoy | KON-voy | Konvoy | Örneğin bir kanaldan veya buzdan birlikte geçen gemi grubu. |
| Course | KORS | Rota | Geminin su içindeki amaçlanan hareket yönü. |
| Course made good | Yere göre elde edilen rota | Akıntı, gel-git akıntısı ile rüzgâr ve denizin neden olduğu sapma hesaba katıldıktan sonra geminin yere göre gerçekleştirdiği rota. | |
| COW | si-o-DABL-yu | Ham petrolle yıkama | Crude Oil Washing: Boşaltma sırasında yük tanklarının ham petrol yükünün kendisiyle yıkanarak temizlenmesi sistemi. |
| CPA / TCPA | En yakın geçiş noktası / o noktaya kadar süre | Closest Point of Approach / Time to Closest Point of Approach: İzlenen bir veya birden fazla hedefin bu sınırların içine gireceği durumda uyarı vermek için gözlemcinin tanımladığı sınır. | |
| Crash-stop | KREŞ-stop | Acil durdurma | Çatışmayı önlemek için ana makine(ler)in acilen tornistana alınması. |
| Damage control team | Hasar kontrol ekibi | Gemide su almayla mücadele için eğitilmiş mürettebat grubu. | |
| Datum | DEY-tım | 1. Datum (en olası mevkiposition) 2. Harita derinlik düzeyi | 1. Aranan hedefin belirli bir andaki en olası mevkii. 2. Haritalardaki tüm derinlik verilerinin bağlı olduğu referans düzlemi. |
| Derelict | DE-rı-likt | Terk edilmiş gemi | Denizde terk edilmiş, hâlâ yüzen gemi. |
| Destination | des-ti-NEY-şın | Varış yeri | Geminin gitmekte olduğu liman. |
| Disabled | dis-EY-bıld | Arızalı, seyir yapamaz | Seferine devam edemeyecek şekilde hasar görmüş veya bozulmuş gemi. |
| Disembark (to) | dis-im-BAARK | Gemiden inmek | Gemiden ayrılmak. |
| Distress alert (GMDSS) | Tehlike alarmı | Tehlikedeki bir gemiden otomatik olarak bir MRCC’ye yönlendirilen; geminin mevkiini, kimliğini, rotasını, hızını ve tehlikenin niteliğini bildiren telsiz sinyali. | |
| Distress / urgency traffic | Tehlike / acil durum trafiği | Burada: ITU Telsiz Tüzüğünde tanımlanan tehlike / acil durumla ilgili olarak gemiden kıyıya ve / veya gemiden gemiye / uçağa telsizle yapılan sözlü bilgi alışverişi. | |
| Draught (or draft) | DRAAFT | Draft, su çekimi | Geminin suda yüzdüğü derinlik. |
| Dragging (of anchor) | DRE-ging | Demir taraması (demirin kayması) | Demirin artık geminin hareketini engellemediği için istem dışı olarak deniz tabanında sürüklenmedriftsi. |
| Dredging (of anchor) | DRE-cing | Demiri sürükleme | Geminin hareketini kontrol etmek için demirin bilerek deniz tabanında sürüklenmesi. |
| Drifting | DRİF-ting | Sürüklenme | Rüzgâr, gel-git veya akıntıyla sürüklenmek. |
| Drop back (to) | DROP bek | Geri kalmak | Kendi hızını azaltarak öndeki gemiyle mesafeyi artırmak. |
| DSC | Sayısal Seçmeli Çağrı | Digital Selective Calling (GMDSS sisteminde). | |
| Embark (to) | im-BAARK | Gemiye binmek | Gemiye çıkmak. |
| EPIRB | İİ-pörb | Mevki bildiren acil durum radyo vericisi | Emergency Position Indicating Radio Beacon. |
| Escape route | is-KEYP RUUT | Kaçış yolu | Gemide, acil durumda izlenmesi gereken, açıkça işaretlenmiş yol. |
| Escort | ES-kort | Refakat | Gerektiğinde hazır bulunmak üzere bir gemiye eşlik etmek (buzkıran, römorkör vb.). |
| ETA | ii-ti-EY | Tahmini varış zamanı | Estimated Time of Arrival. |
| ETD | ii-ti-Dİİ | Tahmini kalkış zamanı | Estimated Time of Departure. |
| Fathom | FE-dım | Kulaç | 6 feetlik ölçü. |
| Fire patrol | Yangın devriyesi | Yangının hemen fark edilmesi için gemiyi belirli aralıklarla dolaşan vardiya personeli; 36’dan fazla yolcu taşıyan gemilerde zorunludur. | |
| Flooding | FLA-ding | Su alma | Gemiye büyük ve kontrolsüz deniz suyu girişi. |
| Fire monitor | Yangın monitörü | Tank güvertesine, manifolda vb. söndürücü madde püskürten sabit köpük / toz / su topu. | |
| Foul (of anchor) | FAUL | Takıntılı demir | Demirin kendi zincirinin etrafına dolanması veya bir engele takılması. |
| Foul (of propeller) | FAUL | Pervaneye dolanma | Pervanenin etrafına halat, tel, ağ vb. sarılması. |
| Full speed | Tam hız | Geminin olabilecek en yüksek hızı. | |
| Fumes | FYUUMZ | Zararlı gaz, duman | Yangın, kimyasal madde, yakıt vb. tarafından üretilen, çoğunlukla zararlı gaz. |
| General emergency alarm | Genel acil durum alarmı | Geminin ses sistemiyle verilen yedi kısa ve bir uzun düdükten oluşan ses işareti. | |
| Give way | GİV uey | Yol vermek | Başka bir gemiden açık durmak (yolundan çekilmek). |
| GMDSS | Küresel Denizcilik Tehlike ve Emniyet Sistemi | Global Maritime Distress and Safety System. | |
| (D)GPS | (Diferansiyel) Küresel Konum Belirleme Sistemi | (Differential) Global (satellite) Positioning System. | |
| Half cardinal points | Ara yönler | Ana yönlerin arasında kalan dört yön: kuzeydoğu, güneydoğu, güneybatı ve kuzeybatı. | |
| Hampered vessel | HEM-pırd | Manevra kabiliyeti kısıtlı gemi | Yaptığı işin niteliği nedeniyle manevra kabiliyeti kısıtlanmış gemi. |
| Hatchrails | HEÇ-reylz | Ambar ağzı korkulukları | Kişilerin ambara düşmesini önlemek için açık bir ambar ağzının çevresinde dikmelerle tutulan halatlar. |
| Heading | HE-ding | Pruva | Geminin başının belirli bir andaki yatay yönü; kuzeyden saat yönünde derece olarak ölçülür. |
| Hoist | HOYST | Vinç halatı (helikopter) | Burada: helikopterlerin kurtarma operasyonunda kişileri kaldırmak veya indirmek için kullandığı kablo. |
| Icing | AY-sing | Buzlanma | Bir nesnenin, örneğin geminin direğinin veya üst yapısının buzla kaplanması. |
| IMO Class | IMO sınıfı | Uluslararası Denizcilik Tehlikeli Yükler Koduna (IMDG Kod) göre deniz taşımacılığında tehlikeli veya zararlı yüklerin, zararlı maddelerin veya deniz kirleticilerinin sınıfı. | |
| Inert (to) | i-NÖRT | İnertlemek | Patlayıcı bir atmosferi önlemek için tanktaki oksijeni inert gazla azaltmak. |
| Initial course | i-Nİ-şıl KORS | Başlangıç rotası | Bir aramanın başında OSC veya başka yetkili kişi tarafından tutulması istenen rota. |
| Inoperative | in-O-pı-rı-tiv | Çalışmayan | Çalışmıyor. |
| Jettison (to) (of cargo) | CE-ti-sın | Yük atmak | Acil durumda gemiyi hafifletmek veya stabilitesini iyileştirmek için yükü denize atmak. |
| Launch (to) | LOONÇ | Denize indirmek | Örneğin can filikalarını suya indirmek. |
| Leaking | Lİİ-king | Sızıntı | Su, petrol vb. sıvıların borulardan, kazanlardan, tanklardan vb. kaçması veya tekne hasarı nedeniyle gemiye küçük miktarda deniz suyu girmesi. |
| Leeward | LUU-ıd | Rüzgâraltı | Geminin korunaklı tarafında veya o tarafa doğru; windward’ın tersi. |
| Leeway | Lİİ-uey | Rüzgâr düşmesi | Geminin istenen rotanın rüzgâraltı tarafına doğru yana kayması. |
| Let go (to) | Bırakmak, funda etmek, larga etmek | Serbest bırakmak, çözmek (demir, halat vb. için). | |
| Lifeboat station | Filika istasyonu | Mürettebat ve yolcuların can filikalarına binme emri verilmeden önce toplanması için ayrılmış yer. | |
| List | LİST | Meyil | Burada: geminin iskele veya sancak tarafa yatması. |
| Located | lo-KEY-tid | Tespit edildi | Seyir uyarılarında: nesnenin mevkii doğrulandı. |
| Make water (to) | Su almak | Tekne hasarı veya iyi kapanmamış, üzerinden su geçen ambar kapakları nedeniyle gemiye deniz suyu girmesi. | |
| MMSI | em-em-es-AY | Denizcilik Gezgin Hizmet Kimliği | Maritime Mobile Service Identity number. |
| Moor (to) | MUUR | Bağlamak | Gemiyi belirli bir yerde karaya, demirlere veya demirli bağlama şamandıralarına bağlanmış tel ve halatlarla tutmak ya da iki demirle demirli kalmak. |
| MRCC | Denizcilik Kurtarma Koordinasyon Merkezi | Maritime Rescue Co-ordination Centre: Bir arama-kurtarma bölgesinde denizde arama-kurtarmanın etkin örgütlenmesini sağlamaktan ve operasyonları koordine etmekten sorumlu kara tabanlı makam. | |
| Muster (to) | MAS-tır | Toplamak | Kontrol amacıyla mürettebatı, yolcuları veya her ikisini özel bir yerde toplamak. |
| Muster list | MAS-tır list | Toplanma listesi | Gemideki mürettebatın, yolcuların ve diğer kişilerin listesi ile bunların tehlike veya tatbikat sırasındaki görevleri. |
| Not under command (NUC) | Kumanda altında olmayan | Olağanüstü durumlar nedeniyle COLREG’in gerektirdiği manevrayı yapamayan gemi. | |
| Obstruction | ıb-STRAK-şın | Engel | Bir seyir koridorunu, rotayı vb. kapatan batık, ağ gibi nesne. |
| Off air | of EİR | Yayın dışı | Bir telsiz istasyonunun yayınının arızalanması, kapatılması veya askıya alınması. |
| Off station (of buoys) | Yerinden kaymış (şamandıra) | Haritadaki mevkiinde değil. | |
| Oil clearance | Petrol temizleme | Su yüzeyindeki petrolün sıyrılarak toplanması. | |
| Operational | o-pı-REY-şı-nıl | Çalışır durumda | Hemen kullanıma hazır. |
| Ordnance exercise | ORD-nıns | Mühimmat (atış) tatbikatı | Deniz kuvvetlerinin atış eğitimi. |
| OSC | Sahne koordinatörü | On-scene Co-ordinator: Belirli bir alanda arama-kurtarma operasyonlarını koordine etmek üzere görevlendirilen kişi. | |
| Overflow | O-vır-flo | Taşma | Fazla doldurma, ısıl genleşme, trim değişikliği veya gemi hareketi sonucunda petrolün veya sıvının tanktan dışarı kaçması. |
| Polluter | pı-LUU-tır | Kirletici | Havaya zararlı madde salan veya denize petrol döken gemi. |
| Preventers | pri-VEN-tırz | Bastıralar | Yük elleçleme sırasında bumbaların sallanmasını önlemek için bumbalara bağlanan halat veya teller. |
| Proceed (to) | prı-SİİD | İlerlemek, devam etmek | Belirli bir mevkiye doğru seyretmek veya yola devam etmek. |
| PA-system | pii-EY | Anons sistemi | Public address system: Önemli bilgilerin merkezi bir noktadan, çoğunlukla köprüüstünden yayınlanabildiği, kamaralarda, salonlarda ve güvertede bulunan hoparlör sistemi. |
| Recover (to) | ri-KA-vır | (Kazazedeyi) kurtarmak, almak | Burada: kazazedeleri (sudan) almak. |
| Refloat (to) | rii-FLOT | Yüzdürmek | Karaya oturduktan sonra gemiyi çekip kurtarmak; yeniden yüzer hâle getirmek. |
| Rendezvous | RON-dey-vu | Buluşma | Gemiler arasında, belirli bir alanda veya mevkide buluşmak üzere genellikle telsizle yapılan randevu. |
| Reported | ri-POR-tid | Bildirildi | Seyir uyarılarında: nesnenin mevkii doğrulanmamış. |
| Restricted area | Kısıtlı alan | Emniyet nedeniyle yalnızca yetkili mürettebatın girebildiği güverte, mahal, alan vb. | |
| Resume (to) | ri-ZYUUM | Yeniden başlamak | Burada: bir sefere, hizmete veya aramaya yeniden başlamak. |
| Retreat signal | ri-TRİİT | Geri çekilme işareti | Bir ekibe üssüne dönmesini emreden ses, ışık veya başka bir işaret. |
| Rig move | Platform taşıma | Bir petrol platformunun, sondaj platformunun vb. bir mevkiden diğerine taşınması. | |
| Roll call | ROL kool | Yoklama | Örneğin toplanma istasyonlarında isimler yüksek sesle okunarak kaç yolcu ve mürettebatın mevcut olduğunun kontrol edilmesi. |
| Safe speed | Emniyetli hız | Mevcut koşullarda çatışmayı önlemek için etkili önlem almaya zaman tanıyan ve geminin uygun bir mesafede durdurulabilmesini sağlayan hız. | |
| SWL | es-dabl-yu-EL | Emniyetli çalışma yükü | Safe working load: Kaldırma donanımının aşılmaması gereken azami çalışma yükü. |
| Safe working pressure | Emniyetli çalışma basıncı | Yük hortumlarında izin verilen azami basınç. | |
| SAR | SAAR | Arama-kurtarma | Search and Rescue. |
| SART | SAART | Arama-kurtarma transponderi | Search and Rescue Transponder. |
| Scene | SİİN | Olay yeri | Olayın, örneğin bir kazanın gerçekleştiği alan veya yer. |
| Search pattern | SÖÖÇ PE-tırn | Arama modeli | Gemilerin ve / veya uçakların koordineli bir arama yaparken izleyebileceği düzen (IAMSAR yedi arama modeli sunar). |
| Search speed | Arama hızı | OSC tarafından belirlenen, arama yapan gemilerin hızı. | |
| Seamark | Sİİ-maark | Seyir işareti | İşaret veya uyarı olarak hizmet etmek üzere yerleştirilmiş seyir yardımcısıaid to navigation. |
| Segregation (of goods) | se-gri-GEY-şın | (Yüklerin) ayrılması | Çeşitli nedenlerle birlikte istiflenmemesi gereken yüklerin birbirinden ayrılması. |
| Shackle | ŞE-kıl | 1. Kilit (zincir boyu) 2. Kilit (bağlantı elemanı) | 1. 15 kulaç uzunluğundaki zincir boyu. 2. Bağlantı amacıyla kullanılan, pimle kapatılan U biçimli halka. |
| Shifting cargo | ŞİF-ting | Kayan yük | Yükün, özellikle dökme yükün yalpa veya ağır meyil nedeniyle enine kayması. |
| Slings | SLİNGZ | Sapanlar | Genel yükü elleçlemek için kullanılan halatlar, ağlar ve diğer araçlar. |
| Speed of advance | İlerleme hızı | Bir fırtına merkezinin hareket ettiği hız. | |
| Spill | SPİL | Döküntü | Petrolün vb. bir gemiden, konteynerden vb. denize kazara kaçması. |
| Spill control gear | Döküntü kontrol donanımı | Petrol veya kimyasalların kazara dökülmesiyle mücadele için kirlilik önleme donanımı. | |
| Elongated spreader | Uzun basamak (spreader) | Burada: kılavuz merdiveninin dönmesini önleyen basamak. | |
| Stand by (to) | STEND bay | Hazır olmak | Bir emri yerine getirmeye hazır veya hemen kullanılabilir durumda olmak. |
| Stand clear (to) | Açık durmak | Burada: bir botu gemiden uzak tutmak. | |
| Standing orders | Daimi emirler | Kaptanın vardiya zabitiofficer of the watch (OOW)ne verdiği ve onun uyması gereken emirler. | |
| Stand on (to) | Rotasını ve hızını korumak | Rotayı ve hızı muhafaza etmek. | |
| Station | STEY-şın | Görev yeri, istasyon | Gemideki her kişiye ayrılmış yer veya görevler. |
| Stripping | STRİ-ping | Sıyırma | Tanktaki artıkların son olarak pompalanması. |
| Survivor | sır-VAY-vır | Kazazede | Bir deniz felaketi gibi son derece tehlikeli bir durumdan sağ kurtulan kişi. |
| Take off (to) | TEYK of | (Helikopter) kalkmak | Bir geminin güvertesinden havalanmak (helikopter). |
| Target | TAAR-git | (Radar) hedef | Örneğin bir geminin radar ekranında oluşturduğu yankı. |
| Tension winch | TEN-şın uinç | Gergi vinci | Bağlama halatlarını gergin tutmak için onlara gerginlik uygulayan vinç. |
| TEU | tii-ii-YUU | 20 feetlik konteyner eşdeğeri | Twenty Foot Equivalent Unit (standart konteyner ölçüsü). |
| Track | TREK | Hat, izlenen yol | Bir mevkiden diğerine izlenen veya izlenecek yol. |
| Transit | TREN-zit | Geçiş | Burada: bir geminin kanal, seyir koridoru vb. içinden geçişi. |
| Transit speed | Geçiş hızı | Bir kanaldan, seyir koridorundan vb. geçiş için gemiden istenen hız. | |
| Transhipment (of cargo) | trens-ŞİP-mınt | (Yük) aktarması | Burada: yükün limanlar dışında bir gemiden diğerine aktarılması. |
| Underway | an-dır-UEY | Seyir hâlinde | Demirli, karaya bağlı veya karaya oturmuş olmayan gemi. |
| Union purchase | YUU-nyın PÖR-çıs | Union purchase (çift bumba yöntemi) | Biri ambar ağzının, diğeri borda dışının üzerinde sabitlenen iki bumbanın birlikte kullanıldığı yük elleçleme yöntemi. |
| Unlit | an-LİT | Işıksız | Bir şamandıranın veya fenerlightin ışığının çalışmaması. |
| UTC | yu-ti-Sİİ | Koordineli Evrensel Zaman | Universal Time Co-ordinated (GMT). |
| Variable (of winds) | VEİ-ri-ı-bıl | Değişken (rüzgâr) | Hızını ve yönünü sürekli değiştiren rüzgâr. |
| Veering (of winds) | Vİİ-ring | Rüzgârın saat yönünde dönmesi | Rüzgâr yönünün saat yönünde değişmesi; backing’in tersi. |
| Veer out (to) (of anchors) | VİİR aut | Kaloma etmek (zincir) | Daha fazla zincir vermek. |
| VHF | vii-eyç-EF | Çok yüksek frekans | Very High Frequency (30–300 MHz). |
| Walk out (to) (of anchors) | UOOK aut | Irgatla demiri indirmek | Demir loçadan çıkıp fundaya hazır olana kadar ırgatı ters çalıştırarak demiri indirmek. |
| Walk back (to) | UOOK bek | Irgatla zinciri geri vermek | Zinciri boşaltmak için ırgatı ters çalıştırmak (demirler için). |
| Waypoint | UEY-poynt | Dönüş (rota) noktası | Geminin sefer planıpassage planna göre geçmesi veya rota değiştirmesi gereken mevki. |
| Windward | UİND-uırd | Rüzgârüstü | Rüzgârın genel olarak estiği yön; leeward’ın tersi. |
| Wreck | REK | Batık | Denizde tahrip olmuş, batmış veya terk edilmiş gemi. |
Ek.2 VTS’ye Özgü Terimler (VTS Special Terms)
| Terim | Okunuş | Türkçe karşılığı | Tanım |
|---|---|---|---|
| Fairway | FEİR-uey | Seyir koridoru | Bir su yolunun seyre elverişli kısmı. |
| Fairway speed | Seyir koridoru hızı | Bir seyir koridorunda zorunlu hız. | |
| ITZ | ay-ti-ZED | Kıyı trafik bölgesi | Inshore Traffic Zone (bir TSS’nin): TSS’nin kara tarafındaki sınırı ile bitişik kıyı arasında belirlenmiş alandan oluşan rota düzenleme önlemi. |
| Manoeuvring speed | mı-NUU-vı-ring | Manevra hızı | Makinelerin kısa bir süre önceden haber verilerek kullanılmasının gerekebileceği durumlarda geminin düşürülmüş hızı. |
| Receiving point | ri-Sİİ-ving | Kabul noktası | Geminin zorunlu giriş, geçiş veya refakat usulüne tabi olduğu işaret veya yer. |
| Reference line | RE-fı-rıns layn | Referans hattı | Gelen ve giden gemilerin birbirini emniyetle geçebilmesi için seyir koridorunu ikiye ayıran, VTS merkezlerinin radar ekranlarında ve / veya elektronik haritalarda gösterilen hat. |
| Reporting point | ri-POR-ting | Rapor noktası | Geminin mevkiini belirlemek için yerel VTS istasyonuna rapor vermek zorunda olduğu işaret veya mevki. |
| Separation zone / line | se-pı-REY-şın | Ayırım bölgesi / hattı | Zıt veya neredeyse zıt yönlerde ilerleyen gemilerin trafik şeritlerini; bir trafik şeridini bitişik deniz alanından; ya da aynı yönde ilerleyen belirli gemi sınıfları için ayrılmış trafik şeritlerini birbirinden ayıran bölge veya hat. |
| Traffic clearance | TRE-fik KLİİ-rıns | Trafik izni | Bir geminin belirtilen koşullar altında ilerlemesi için VTS’nin verdiği yetki. |
| Traffic lane | TRE-fik leyn | Trafik şeridi | İçinde tek yönlü trafiğin düzenlendiği, sınırları belirlenmiş alan. |
| TSS | ti-es-ES | Trafik Ayırım Düzeni | Traffic Separation Scheme: Uygun araçlarla ve trafik şeritleri oluşturularak karşıt trafik akımlarının ayrılmasını amaçlayan rota düzenleme önlemi. |
| VTS | vi-ti-ES | Gemi Trafik Hizmetleri | Vessel Traffic Services: Gemi trafiğinin emniyetini ve verimliliğini artırmak ve çevreyi korumak için tasarlanmış hizmetler. |
| VTS area | VTS bölgesi | Bir VTS merkezi veya VTS istasyonu tarafından kontrol edilen alan. |
Ek.3 Draft, Fribord, Hava Draftı ve Omurga Altı Boşluğu
SMCP sözlüğü, gemi yüksekliğiyle ilgili dört terimi bir çizimle açıklar. Bu terimler VTS ve kılavuz kaptanla yapılan konuşmalarda sık geçtiği için birlikte bilinmelidir.
en yüksek nokta (direk / anten) ──┬─────
│
│ AIR DRAFT
│ (hava draftı)
güverte kenarı ───────────────────┼──┬──
│ │ FREEBOARD (fribord)
su hattı (waterline) ~~~~~~~~~~~~~┴──┴──┬──
│ DRAFT (draft)
omurga (keel) ──────────────────────────┴──┬──
│ UNDER-KEEL CLEARANCE
│ (omurga altı boşluğu)
deniz tabanı (sea bottom) ▓▓▓▓▓▓▓▓▓▓▓▓▓▓▓▓▓┴▓▓
Hava draftı ve fribordun ikisi de su hattından yukarı doğru ölçülür; hava draftı fribordu da içine alır.
| Terim | Ölçüldüğü aralık | Hangi soruyla sorulur? |
|---|---|---|
| Air draft | Su hattından geminin en yüksek noktasına | What is your air draft? |
| Freeboard | Su hattından güverte kenarına | What is your freeboard? |
| Draft | Su hattından omurgaya | What is your draft forward / aft? / What is your present maximum draft? |
| Under-keel clearance | Omurgadan deniz tabanına | (Brifingde) Underkeel clearance is … metres. |
Kaynak: International Maritime Organization (IMO). Resolution A.918(22), IMO Standard Marine Communication Phrases. London: IMO, 2001.