İşaret Sancak Takımının Yapısı

· Sinan Berat Kardaş

İşaret sancakları, Uluslararası İşaret Kod Kitabı’na göre 26 harf sancağı, 10 rakam flaması, 3 yedek flama ve bir cevap flamasından oluşan 40 parçalık bir takımdır.

1. İşaret Sancak Takımının Yapısı

Uluslararası İşaret Kod Kitabı (Pub. 102) uyarınca bir standart işaret sancak takımı toplam 40 adet bayrak ve flamadan oluşur:

  • 26 Adet Harf Sancağı: A’dan Z’ye tüm harfleri temsil eder.
    • A (Alfa) ve B (Bravo) sancakları çatallı/kırlangıç kuyruğu tipindedir (Gidon tipi).
    • Diğer 24 harf sancağı dikdörtgen formdadır.
  • 10 Adet Rakam Flaması: 0’dan 9’a kadar olan rakamları temsil eden kesik üçgen/trapez flamalardır (Numeral pennants).
  • 3 Adet Tekrar Flaması (Substitutes): Aynı dizede/grupta aynı harf veya rakamın ikinci, üçüncü kez kullanılabilmesini sağlar (gemide tek sancak takımı taşındığı durumlar için).
  • 1 Adet Cevap / Kod Flaması (Answering Pennant / Code Pennant): Dikey kırmızı-beyaz şeritli uzun flama; çağrıları cevaplamak, mesajın bittiğini bildirmek ve sayılarda ondalık nokta olarak kullanılır.

2. Temel Denizcilik Terimleri ve Sancak Donanımı

TerimTanımı ve Fonksiyonu
Seren / GizGeminin ana direklerinde sancakların toka edildiği yatay (seren) veya kıça doğru açılı (giz) kollar.
İşaret SavlosuSancakların bağlandığı ve direkteki makaradan geçen yaklaşık 1 cm çapındaki ince halatlar.
Sustalı Sancak KilidiSancakların uçkur kenarında bulunan, birbirine süratle geçirilip kilitlenen özel kilitler (Inglefield clips).
Ara Savlosu (Tackline)Aynı direkte peş peşe çekilen farklı kod gruplarını birbirinden ayırmak için araya takılan yaklaşık 2 metre (6 ft) uzunluğundaki boş halat parçası.
Toka (Close Up)Sancağın direğin en üst noktasına kadar tam çekilmiş hali.
Mezestre (At the Dip)Sancağın direkte yaklaşık yarı yüksekliğe çekilmiş hali (“İşaret görüldü fakat henüz okunmadı/anlaşılmadı” anlamına gelir).
Arya (Haul Down)Çekilmiş olan sancağın direkten tamamen aşağıya indirilmesi işlemi.
Koç BoynuzuDirek dibinde sancak savlosunun 8 şeklinde volta edilerek bağlandığı T tipi donanım.

3. Sancakla Kodlu Haberleşmenin 4 Aşaması

  1. ÇAĞRI (YP Toka) ──► 2. CEVAP (Cevap Flaması Mezestre ──► Toka) ──► 3. MESAJ İLETİMİ (Kod Grupları) ──► 4. BİTİRİŞ (Cevap Flaması Tek Başına Toka)
  2. Haberleşmeye Çağrı:
    • Çağrıyı başlatan gemi, “Haberleşmek istiyorum” anlamına gelen YP kod grubunu (üstte Y, altta P) toka eder.
    • Belirli bir gemiye hitap ediliyorsa, YP altına bir ara savlosu (tackline) takılarak o geminin çağrı işareti sancakları eklenir. Çağrı işareti çekilmezse görüş sahasındaki tüm gemilere hitap edilmiş sayılır.
  3. Haberleşme Çağrısına Cevap:
    • Çağrıyı alan gemi, sancakları görür görmez Cevap flamasını mezestre eder.
    • Sancakları okuyup anlamını çözünce Cevap flamasını toka eder.
    • Bunu gören çağıran gemi YP sancağını arya eder; karşı taraf da Cevap flamasını arya eder.
  4. Mesajların Gönderilmesi:
    • Verici gemi göndermek istediği kod grubunu toka eder.
    • Alıcı gemi sancağı görünce Cevap flamasını mezestre, okuyup anlayınca toka eder.
    • Verici grup sancağını indirince (arya), alıcı da Cevap flamasını arya eder ve bir sonraki grup çekilir.
  5. Haberleşmenin Bitirilmesi:
    • Mesajı tamamlayan taraf, son gruptan sonra tek başına Cevap flamasını toka eder.
    • Alıcı taraf da aynı şekilde Cevap flamasını toka ederek bitişi onaylar.
    • Her iki taraf Cevap flamasını arya eder ve haberleşme resmi olarak sona erer.

4. Fonetik İsimlendirme ve Okunuş Tabloları

A. Harflerin Uluslararası Fonetik Kodları (NATO/IMO Standartları)
  • A : Alfa (AL FAH)
  • B : Bravo (BRAH VOH)
  • C : Charlie (CHAR LEE)
  • D : Delta (DELL TAH)
  • E : Echo (ECK OH)
  • F : Foxtrot (FOKS TROT)
  • G : Golf (GOLF)
  • H : Hotel (HOH TELL)
  • I : India (IN DEE AH)
  • J : Juliett (JEW LEE ETT)
  • K : Kilo (KEY LOH)
  • L : Lima (LEE MAH)
  • M : Mike (MIKE)
  • N : November (NO VEM BER)
  • O : Oscar (OSS CAH)
  • P : Papa (PAH PAH)
  • Q : Quebec (KEH BECK)
  • R : Romeo (ROW ME OH)
  • S : Sierra (SEE AIR RAH)
  • T : Tango (TANG GO)
  • U : Uniform (YOU NEE FORM)
  • V : Victor (VIK TAH)
  • W : Whiskey (WISS KEY)
  • X : X-ray (ECKS RAY)
  • Y : Yankee (YANG KEY)
  • Z : Zulu (ZOO LOO)
B. Rakamların Fonetik Okunuşu
  • 0 : NADAZERO (NAH-DAH-ZAY-ROH)
  • 1 : UNAONE (OO-NAH-WUN)
  • 2 : BISSOTWO (BEES-SOH-TOO)
  • 3 : TERRATHREE (TAY-RAH-TREE)
  • 4 : KARTEFOUR (KAR-TAY-FOWER)
  • 5 : PANTAFIVE (PAN-TAH-FIVE)
  • 6 : SOXISIX (SOK-SEE-SIX)
  • 7 : SETTESEVEN (SAY-TAY-SEVEN)
  • 8 : OKTOEIGHT (OK-TOH-AIT)
  • 9 : NOVENINE (NO-VAY-NINER)
  • Ondalık Nokta : DECIMAL (DAY-SEE-MAL)
  • Nokta (Cümle Sonu) : STOP (STOP)

Tek Harfli İşaret Sancakları, Ek Tamamlayıcılar ve Seyir Mesajları (Pub. 102)

1. Tek Harfli Sancakların Anlamları (A–Z)

Uluslararası İşaret Kod Kitabı’nda (Pub. 102) tek harfli sancaklar, acil, çok önemli veya çok sık kullanılan durumları derhal belirtmek için kullanılır.

(Yanında yıldız (*) bulunan işaretler sesle (düdük/siren) verildiğinde, sadece COLREG-72 / DÇÖT kurallarına uygun durumlarda çekilebilir.)

SancakFonetik AdıTek Başına Kullanıldığında Anlamı
AAlfa“Denizde dalgıcım var; ağır yolla ve neta (uzak) geçiniz.”
*BBravo“Tehlikeli yük yüklüyorum, boşaltıyorum veya taşıyorum.” (Kırmızı gidon)
*CCharlie“Evet / Olumlu.”
*DDelta“Benden neta geçiniz; manevra yapmakta güçlük çekiyorum.”
*EEcho“Rotacoursemı sancağa değiştiriyorum.”
FFoxtrot“Kumandam altında değilim / hareketten sakatım; benimle haberleşiniz.”
*GGolf“Kılavuz kaptanpilot istiyorum.” (Balıkçı teknelerinde: “Ağlarımı topluyorum”)
*HHotel“Gemimde kılavuz kaptan var.”
*IIndia“Rotamı iskeleye değiştiriyorum.”
JJuliett“Gemimde yangın var ve tehlikeli yük taşıyorum, benden neta geçiniz” veya “Tehlikeli yük sızdırıyorum.”
KKilo“Sizinle haberleşmek istiyorum / Temas kurmak istiyorum.”
LLima“Geminizin yolunu hemen kesiniz / Derhal durunuz.”
MMike“Gemim durmuştur ve su üzerinde yol yapmamaktadır.”
NNovember“Hayır / Olumsuz.”
OOscar“Denize adam düştü.”
PPapaLimanda: “Gemi seyre kalkmak üzeredir; tüm personel gemide bulunsun (Mavi Peter).”

Denizde (Balıkçı): “Ağlarım bir engele takıldı.”
QQuebec“Gemim sağlıklıdır, serbest pratika talep ediyorum.”
*SSierra“Makinelerim tornistanda çalışıyor (tornistan yol yapıyorum).”
*TTango“Benden neta geçiniz; çiftli trol çekiyorum.”
UUniform“Tehlikeye doğru seyir halindesiniz / Tehlikeye gidiyorsunuz.”
VVictor“Yardım istiyorum.”
WWhiskey“Tıbbi yardım istiyorum.”
XX-ray“Yaptığınız işi/manevrayı durdurunuz ve işaretlerimi gözleyiniz.”
YYankee“Demir tarıyorum.”
*ZZulu“Römorkör istiyorum.” (Balıkçı teknelerinde: “Ağ atıyorum”)

Tek Harf Sancaklarının Rakam ve Eklerle (Complements) Kullanımı

Seyir, mevkiposition, zaman, rota ve hız gibi sayısal veriler bildirilirken belirli harflerin ardına standart rakam dizileri eklenir:

Kod HarfiTemsil Ettiği ParametreFormat / ÖrnekAçıklama
AKerterizbearing / Semt (Bearing)A3583 haneli ve daima hakiki (True) derece cinsinden (358° kerterizi).
CRota (Course)C1293 haneli ve daima hakiki (True) rota (129° rotası).
DTarih (Date)D150405Gün / Ay / Yıl (2, 4 veya 6 haneli; 15 Nisan 2005).
LEnlemlatitude (Latitude)L4540N4 haneli (İlk 2 derece, son 2 dakika) + N/S (45° 40’N).
GBoylamlongitude (Longitude)G04540E4 veya 5 haneli (İlk 2-3 derece, son 2 dakika) + E/W (045° 40’E).
RMesafe (Distance)R17Deniz milinautical mile (NM) cinsinden mesafe (17 Deniz Mili).
SSürat (Speed – Knots)S18Deniz mili/saat (Knot) cinsinden sürat (18 knot).
VSürat (km/h)V30Kilometre/saat cinsinden hız (30 km/h).
TYerel Saat (Local Time – ZT)T23154 haneli 24 saat usulü yerel saat (23:15 ZT).
ZGMT / UTC SaatiZ20154 haneli 24 saat usulü Greenwich saati (20:15 GMT).
MDerinlik (Metre)M33Metre cinsinden derinlik (33 m).
FDerinlik (Feet)F33Feet cinsinden derinlik (33 ft).
KHaberleşme İsteğiK1, K2…Tamamlayıcı Tablo 1’e göre haberleşme yöntemi belirleme.

Tekrar Flamalarının (Substitutes) Kullanım Kuralları

Gemide bulunan tek bir standart sancak takımıyla aynı karakteri birden fazla kez göstermek için Tekrar Flamaları kullanılır:

  • 1. Tekrar Flaması (1st Substitute): Kendisinden hemen önce gelen aynı sınıftaki (harf veya rakam) en üstteki 1. sancağı tekrarlar.
  • 2. Tekrar Flaması (2nd Substitute): Kendisinden önce gelen aynı sınıftaki 2. sancağı tekrarlar.
  • 3. Tekrar Flaması (3rd Substitute): Kendisinden önce gelen aynı sınıftaki 3. sancağı tekrarlar.
Örnek Çözümler:
  1. VV İşareti:
    • V Sancağı + 1. Tekrar Flaması
  2. 1100 Sayısı (Rakam Flamaları ile):
    • 1 Flaması + 1. Tekrar Flaması (1’i tekrarlar) + 0 Flaması + 3. Tekrar Flaması (3. sıradaki 0’ı tekrarlar)
  3. L 2330 Dizilimi:
    • L Sancağı + 2 Flaması + 3 Flaması + 2. Tekrar Flaması (kendi sınıfındaki 2. rakam olan 3’ü tekrarlar) + 0 Flaması
Bu ders anlaşıldı mı?