İşaret Sancak Takımının Yapısı
· Sinan Berat Kardaş
İşaret sancakları, Uluslararası İşaret Kod Kitabı’na göre 26 harf sancağı, 10 rakam flaması, 3 yedek flama ve bir cevap flamasından oluşan 40 parçalık bir takımdır.
1. İşaret Sancak Takımının Yapısı
Uluslararası İşaret Kod Kitabı (Pub. 102) uyarınca bir standart işaret sancak takımı toplam 40 adet bayrak ve flamadan oluşur:
- 26 Adet Harf Sancağı: A’dan Z’ye tüm harfleri temsil eder.
- A (Alfa) ve B (Bravo) sancakları çatallı/kırlangıç kuyruğu tipindedir (Gidon tipi).
- Diğer 24 harf sancağı dikdörtgen formdadır.
- A (Alfa) ve B (Bravo) sancakları çatallı/kırlangıç kuyruğu tipindedir (Gidon tipi).
- 10 Adet Rakam Flaması: 0’dan 9’a kadar olan rakamları temsil eden kesik üçgen/trapez flamalardır (Numeral pennants).
- 3 Adet Tekrar Flaması (Substitutes): Aynı dizede/grupta aynı harf veya rakamın ikinci, üçüncü kez kullanılabilmesini sağlar (gemide tek sancak takımı taşındığı durumlar için).
- 1 Adet Cevap / Kod Flaması (Answering Pennant / Code Pennant): Dikey kırmızı-beyaz şeritli uzun flama; çağrıları cevaplamak, mesajın bittiğini bildirmek ve sayılarda ondalık nokta olarak kullanılır.
2. Temel Denizcilik Terimleri ve Sancak Donanımı
| Terim | Tanımı ve Fonksiyonu |
|---|---|
| Seren / Giz | Geminin ana direklerinde sancakların toka edildiği yatay (seren) veya kıça doğru açılı (giz) kollar. |
| İşaret Savlosu | Sancakların bağlandığı ve direkteki makaradan geçen yaklaşık 1 cm çapındaki ince halatlar. |
| Sustalı Sancak Kilidi | Sancakların uçkur kenarında bulunan, birbirine süratle geçirilip kilitlenen özel kilitler (Inglefield clips). |
| Ara Savlosu (Tackline) | Aynı direkte peş peşe çekilen farklı kod gruplarını birbirinden ayırmak için araya takılan yaklaşık 2 metre (6 ft) uzunluğundaki boş halat parçası. |
| Toka (Close Up) | Sancağın direğin en üst noktasına kadar tam çekilmiş hali. |
| Mezestre (At the Dip) | Sancağın direkte yaklaşık yarı yüksekliğe çekilmiş hali (“İşaret görüldü fakat henüz okunmadı/anlaşılmadı” anlamına gelir). |
| Arya (Haul Down) | Çekilmiş olan sancağın direkten tamamen aşağıya indirilmesi işlemi. |
| Koç Boynuzu | Direk dibinde sancak savlosunun 8 şeklinde volta edilerek bağlandığı T tipi donanım. |
3. Sancakla Kodlu Haberleşmenin 4 Aşaması
- ÇAĞRI (YP Toka) ──► 2. CEVAP (Cevap Flaması Mezestre ──► Toka) ──► 3. MESAJ İLETİMİ (Kod Grupları) ──► 4. BİTİRİŞ (Cevap Flaması Tek Başına Toka)
- Haberleşmeye Çağrı:
- Çağrıyı başlatan gemi, “Haberleşmek istiyorum” anlamına gelen
YPkod grubunu (üstte Y, altta P) toka eder. - Belirli bir gemiye hitap ediliyorsa,
YPaltına bir ara savlosu (tackline) takılarak o geminin çağrı işareti sancakları eklenir. Çağrı işareti çekilmezse görüş sahasındaki tüm gemilere hitap edilmiş sayılır.
- Çağrıyı başlatan gemi, “Haberleşmek istiyorum” anlamına gelen
- Haberleşme Çağrısına Cevap:
- Çağrıyı alan gemi, sancakları görür görmez Cevap flamasını mezestre eder.
- Sancakları okuyup anlamını çözünce Cevap flamasını toka eder.
- Bunu gören çağıran gemi
YPsancağını arya eder; karşı taraf da Cevap flamasını arya eder.
- Çağrıyı alan gemi, sancakları görür görmez Cevap flamasını mezestre eder.
- Mesajların Gönderilmesi:
- Verici gemi göndermek istediği kod grubunu toka eder.
- Alıcı gemi sancağı görünce Cevap flamasını mezestre, okuyup anlayınca toka eder.
- Verici grup sancağını indirince (arya), alıcı da Cevap flamasını arya eder ve bir sonraki grup çekilir.
- Verici gemi göndermek istediği kod grubunu toka eder.
- Haberleşmenin Bitirilmesi:
- Mesajı tamamlayan taraf, son gruptan sonra tek başına Cevap flamasını toka eder.
- Alıcı taraf da aynı şekilde Cevap flamasını toka ederek bitişi onaylar.
- Her iki taraf Cevap flamasını arya eder ve haberleşme resmi olarak sona erer.
- Mesajı tamamlayan taraf, son gruptan sonra tek başına Cevap flamasını toka eder.
4. Fonetik İsimlendirme ve Okunuş Tabloları
A. Harflerin Uluslararası Fonetik Kodları (NATO/IMO Standartları)
- A : Alfa (
AL FAH) - B : Bravo (
BRAH VOH) - C : Charlie (
CHAR LEE) - D : Delta (
DELL TAH) - E : Echo (
ECK OH) - F : Foxtrot (
FOKS TROT) - G : Golf (
GOLF) - H : Hotel (
HOH TELL) - I : India (
IN DEE AH) - J : Juliett (
JEW LEE ETT) - K : Kilo (
KEY LOH) - L : Lima (
LEE MAH) - M : Mike (
MIKE) - N : November (
NO VEM BER) - O : Oscar (
OSS CAH) - P : Papa (
PAH PAH) - Q : Quebec (
KEH BECK) - R : Romeo (
ROW ME OH) - S : Sierra (
SEE AIR RAH) - T : Tango (
TANG GO) - U : Uniform (
YOU NEE FORM) - V : Victor (
VIK TAH) - W : Whiskey (
WISS KEY) - X : X-ray (
ECKS RAY) - Y : Yankee (
YANG KEY) - Z : Zulu (
ZOO LOO)
B. Rakamların Fonetik Okunuşu
- 0 : NADAZERO (
NAH-DAH-ZAY-ROH) - 1 : UNAONE (
OO-NAH-WUN) - 2 : BISSOTWO (
BEES-SOH-TOO) - 3 : TERRATHREE (
TAY-RAH-TREE) - 4 : KARTEFOUR (
KAR-TAY-FOWER) - 5 : PANTAFIVE (
PAN-TAH-FIVE) - 6 : SOXISIX (
SOK-SEE-SIX) - 7 : SETTESEVEN (
SAY-TAY-SEVEN) - 8 : OKTOEIGHT (
OK-TOH-AIT) - 9 : NOVENINE (
NO-VAY-NINER) - Ondalık Nokta : DECIMAL (
DAY-SEE-MAL) - Nokta (Cümle Sonu) : STOP (
STOP)
Tek Harfli İşaret Sancakları, Ek Tamamlayıcılar ve Seyir Mesajları (Pub. 102)
1. Tek Harfli Sancakların Anlamları (A–Z)
Uluslararası İşaret Kod Kitabı’nda (Pub. 102) tek harfli sancaklar, acil, çok önemli veya çok sık kullanılan durumları derhal belirtmek için kullanılır.
(Yanında yıldız (*) bulunan işaretler sesle (düdük/siren) verildiğinde, sadece COLREG-72 / DÇÖT kurallarına uygun durumlarda çekilebilir.)
| Sancak | Fonetik Adı | Tek Başına Kullanıldığında Anlamı |
|---|---|---|
| A | Alfa | “Denizde dalgıcım var; ağır yolla ve neta (uzak) geçiniz.” |
| *B | Bravo | “Tehlikeli yük yüklüyorum, boşaltıyorum veya taşıyorum.” (Kırmızı gidon) |
| *C | Charlie | “Evet / Olumlu.” |
| *D | Delta | “Benden neta geçiniz; manevra yapmakta güçlük çekiyorum.” |
| *E | Echo | “Rotacoursemı sancağa değiştiriyorum.” |
| F | Foxtrot | “Kumandam altında değilim / hareketten sakatım; benimle haberleşiniz.” |
| *G | Golf | “Kılavuz kaptanpilot istiyorum.” (Balıkçı teknelerinde: “Ağlarımı topluyorum”) |
| *H | Hotel | “Gemimde kılavuz kaptan var.” |
| *I | India | “Rotamı iskeleye değiştiriyorum.” |
| J | Juliett | “Gemimde yangın var ve tehlikeli yük taşıyorum, benden neta geçiniz” veya “Tehlikeli yük sızdırıyorum.” |
| K | Kilo | “Sizinle haberleşmek istiyorum / Temas kurmak istiyorum.” |
| L | Lima | “Geminizin yolunu hemen kesiniz / Derhal durunuz.” |
| M | Mike | “Gemim durmuştur ve su üzerinde yol yapmamaktadır.” |
| N | November | “Hayır / Olumsuz.” |
| O | Oscar | “Denize adam düştü.” |
| P | Papa | Limanda: “Gemi seyre kalkmak üzeredir; tüm personel gemide bulunsun (Mavi Peter).” Denizde (Balıkçı): “Ağlarım bir engele takıldı.” |
| Q | Quebec | “Gemim sağlıklıdır, serbest pratika talep ediyorum.” |
| *S | Sierra | “Makinelerim tornistanda çalışıyor (tornistan yol yapıyorum).” |
| *T | Tango | “Benden neta geçiniz; çiftli trol çekiyorum.” |
| U | Uniform | “Tehlikeye doğru seyir halindesiniz / Tehlikeye gidiyorsunuz.” |
| V | Victor | “Yardım istiyorum.” |
| W | Whiskey | “Tıbbi yardım istiyorum.” |
| X | X-ray | “Yaptığınız işi/manevrayı durdurunuz ve işaretlerimi gözleyiniz.” |
| Y | Yankee | “Demir tarıyorum.” |
| *Z | Zulu | “Römorkör istiyorum.” (Balıkçı teknelerinde: “Ağ atıyorum”) |
Tek Harf Sancaklarının Rakam ve Eklerle (Complements) Kullanımı
Seyir, mevkiposition, zaman, rota ve hız gibi sayısal veriler bildirilirken belirli harflerin ardına standart rakam dizileri eklenir:
| Kod Harfi | Temsil Ettiği Parametre | Format / Örnek | Açıklama |
|---|---|---|---|
| A | Kerterizbearing / Semt (Bearing) | A358 | 3 haneli ve daima hakiki (True) derece cinsinden (358° kerterizi). |
| C | Rota (Course) | C129 | 3 haneli ve daima hakiki (True) rota (129° rotası). |
| D | Tarih (Date) | D150405 | Gün / Ay / Yıl (2, 4 veya 6 haneli; 15 Nisan 2005). |
| L | Enlemlatitude (Latitude) | L4540N | 4 haneli (İlk 2 derece, son 2 dakika) + N/S (45° 40’N). |
| G | Boylamlongitude (Longitude) | G04540E | 4 veya 5 haneli (İlk 2-3 derece, son 2 dakika) + E/W (045° 40’E). |
| R | Mesafe (Distance) | R17 | Deniz milinautical mile (NM) cinsinden mesafe (17 Deniz Mili). |
| S | Sürat (Speed – Knots) | S18 | Deniz mili/saat (Knot) cinsinden sürat (18 knot). |
| V | Sürat (km/h) | V30 | Kilometre/saat cinsinden hız (30 km/h). |
| T | Yerel Saat (Local Time – ZT) | T2315 | 4 haneli 24 saat usulü yerel saat (23:15 ZT). |
| Z | GMT / UTC Saati | Z2015 | 4 haneli 24 saat usulü Greenwich saati (20:15 GMT). |
| M | Derinlik (Metre) | M33 | Metre cinsinden derinlik (33 m). |
| F | Derinlik (Feet) | F33 | Feet cinsinden derinlik (33 ft). |
| K | Haberleşme İsteği | K1, K2… | Tamamlayıcı Tablo 1’e göre haberleşme yöntemi belirleme. |
Tekrar Flamalarının (Substitutes) Kullanım Kuralları
Gemide bulunan tek bir standart sancak takımıyla aynı karakteri birden fazla kez göstermek için Tekrar Flamaları kullanılır:
- 1. Tekrar Flaması (1st Substitute): Kendisinden hemen önce gelen aynı sınıftaki (harf veya rakam) en üstteki 1. sancağı tekrarlar.
- 2. Tekrar Flaması (2nd Substitute): Kendisinden önce gelen aynı sınıftaki 2. sancağı tekrarlar.
- 3. Tekrar Flaması (3rd Substitute): Kendisinden önce gelen aynı sınıftaki 3. sancağı tekrarlar.
Örnek Çözümler:
VVİşareti:V Sancağı+1. Tekrar Flaması
1100Sayısı (Rakam Flamaları ile):1 Flaması+1. Tekrar Flaması(1’i tekrarlar) +0 Flaması+3. Tekrar Flaması(3. sıradaki 0’ı tekrarlar)
L 2330Dizilimi:L Sancağı+2 Flaması+3 Flaması+2. Tekrar Flaması(kendi sınıfındaki 2. rakam olan 3’ü tekrarlar) +0 Flaması