Bu Derste

Bu dersin sonunda:

  • demir funda edildiğinde zincirin geçtiği elemanları sırasıyla sayabilecek ve her birinin görevini açıklayabileceksiniz,
  • donanım numarasının neyi belirlediğini ve neye bağlı olduğunu anlatabileceksiniz,
  • çiposuz demirin parçalarını, lokmalı zinciri ve kilit sistemini açıklayabileceksiniz,
  • bağlama halatlarını görevlerine göre adlandırabilecek, geri tepme bölgelerinin önemini açıklayabileceksiniz,
  • baba, loça, makara, bağlama vinci ve kapstanı tanıyabileceksiniz,
  • vardavela ölçülerini ve gemiye giriş düzenlerini sayabileceksiniz,
  • gemi makinelerini ana makine, yardımcı makineler ve güverte makineleri olarak sınıflandırabileceksiniz.

Önceki bölümlerde teknenin kendisini, yani “binayı” kurduk. Bu ders binanın içindeki ve üstündeki “tesisatı” tanıtır: gemiyi demirde tutan zincir ve ırgat, rıhtıma bağlayan halatlar ve vinçler, insanları koruyan korkuluklar, gemiye çıkılan iskeleler, yük vinçleri ve en sonunda gemiyi yürüten ve yaşatan makineler.

Bu donanımların ortak yanı, hepsinin tekne yapısına bağlı olması ve yapıya büyük yükler aktarmasıdır. Bir ırgatın, babanın veya bağlama vincinin altındaki güverte, o donanımın taşıyabileceği en büyük kuvvete göre takviye edilir. Bu yüzden konu gemicilik kadar gemi yapısının da konusudur.

Parampet (Bölüm 9) ve baş yapısı (Bölüm 11) bilinen kabul edilir. Demirleme ve bağlama işlemlerinin uygulanması gemicilik konularında, makinelerin çalışma ilkeleri makine serilerinde, can kurtarma araçları ve mataforalar LSA Kodu serisinde, kılavuz alma düzenlerinin kuralları SOLAS serisinde işlenir.

Temel Kavramlar

  • Funda etmek / vira etmek (to let go / to heave up): Demiri denize atmak / demiri gemiye geri almak.
  • Irgat (windlass): Zinciri vira ve funda etmeye yarayan güverte makinesi.
  • Donanım numarası (equipment number): Demir, zincir ve bağlama halatı boyutlarını belirleyen kural değeri.
  • Kilit (shackle): 27,5 metrelik (15 kulaç) zincir parçası.
  • Geri tepme bölgesi (snap-back zone): Kopan halatın savrulabileceği alan.
  • Güvenli çalışma yükü (SWL): Bir donanımın güvenle taşıyabileceği en büyük yük.

Demir Atılınca Zincir Nereden Geçer?

Demirleme düzeni, demiri funda etmek, gemiyi demirde tutmak ve demiri vira etmek için kullanılan donanımların bütünüdür. Gemide genellikle başta, iskele ve sancak tarafta birer pruva demiri (bower anchor) bulunur.

Demirleme düzeni

Zinciri, en alttaki zincirlikten denize kadar yolculuğunda izleyelim:

  1. Zincirlik (chain locker): Başüstünün altında, baş pikin üzerinde, zincirin istiflendiği bölme. İskele ve sancak zincirleri için iki ayrı bölmeye ayrılır. Tabanında zincirle gelen suyu ve çamuru toplayan delikli taban ve dreyn düzeni vardır.
  2. Zincirin son bağlantısı (bitter end): Zincirin son ucu zincirliğin içinde tekne yapısına bağlanır. Acil durumda zincirin gemiden tamamen bırakılabilmesi için bu bağlantı zincirliğin dışından, ulaşılabilir bir yerden çözülebilecek biçimde yapılır.
  3. Zincir borusu (spurling pipe): Zincirin ırgattan zincirliğe indiği boru. Üst ağzı, güverteye gelen suyun zincirliğe dolmasını önlemek için seyirde kapatılabilir bir kapakla donatılır.
  4. Irgat (windlass): Zinciri döndüren parçası zincir kasnağıdır (cable lifter, gypsy); yüzeyindeki yuvalar zincirin halkalarını kavrar. Kasnak bir kavrama (clutch) ile makineye bağlanır veya ayrılır, bir bant freni (band brake) ile durdurulur. Kavrama ayrıkken demir yalnızca fren kontrol edilerek kendi ağırlığıyla funda edilebilir. Irgatların çoğunda bağlama halatlarını çekmek için kasnağın yanında ırgat başları (warping heads) bulunur.
  5. Zincir stoperi (chain stopper): Irgat ile demir loçası arasında zinciri güverteye bağlayarak tutar. Gemi demirdeyken veya seyirde demir loçasındayken zincirin yükü stopere aktarılır; böylece ırgatın freni ve kasnağı sürekli yük altında kalmaz.
  6. Demir loçası (hawse pipe): Zincirin başüstünden borda kaplamasına geçtiği eğik boru. Vira edilen demir gövdesiyle bu borunun içine çekilir, tırnakları bordaya yaslanarak yerine oturur. Loçanın ağızları zincir sürtünmesine dayanacak biçimde kalın ve yuvarlatılmış yapılır; çevresindeki borda kaplaması takviye edilir (Bölüm 9).

Zincir stoperinin mantığını bir el freni gibi düşünün: araba park halindeyken yükü motora veya ayak frenine değil, ayrı bir el frenine bırakırsınız. Irgat da demirdeyken dinlenir, yükü stoper taşır.

Donanım numarası

Bir geminin taşıması gereken demirlerin ağırlığı, zincirin çapı ve uzunluğu, bağlama halatlarının sayısı ve mukavemeti, klas kurallarında tanımlanan donanım numarasına göre belirlenir. Donanım numarası geminin deplasmanına ve rüzgâra maruz kalan baş ve yan alanlarına bağlıdır. Mantığı açıktır: demir ve halat gemiyi tutmak zorundadır; büyük ve yüksek üst yapılı bir gemiyi rüzgâr daha çok iter, bu yüzden bu gemilerin donanım numarası, demiri ve zinciri daha büyüktür.

Demir ve Zincir

Demir ve demir zinciri

Çiposuz demir

Ticaret gemilerinde en yaygın demir çiposuz demirdir (stockless anchor). Tırnaklar (flukes), taç (crown) üzerinde bir pimle gövdeye (shank) mafsallı bağlıdır ve her iki yana belirli bir açıyla dönebilir. Demir dibe düşüp zincirle çekildiğinde tırnaklar zemine doğru döner ve dibe gömülür. Demir loçasının içine tamamen çekilebildiği için kullanımı kolaydır. Gövdenin üst ucundaki demir kilidi (anchor shackle) demiri zincire bağlar.

Aynı ağırlıkta daha fazla tutma gücü sağlayan özel tasarımlı demirlere yüksek tutma güçlü demirler (high holding power anchors) denir; kurallarda belirlenen ağırlıktan daha hafif olabilirler. Küçük teknelerde gövdesine dik bir çipo (stock) bulunan çipolu demirler (admiralty pattern) kullanılır.

Lokmalı zincir

Gemilerde lokmalı zincir (stud link chain) kullanılır. Her halkanın ortasındaki lokma (stud), halkanın yük altında biçim değiştirmesini ve zincirin dolaşmasını önler. Zincirler mukavemetlerine göre artan sırada üç kaliteye ayrılır.

Zincir, kilit (shackle) adı verilen 27,5 metrelik (15 kulaç) parçalardan oluşur. Kilitler birbirine sökülüp takılabilen kenter kilitleriyle (joining shackles) bağlanır. Demir ile birinci kilit arasındaki parçada zincirin burulmasını önleyen bir fırdöndü (swivel) bulunur.

Her kilidin yeri, kenter kilidinin iki yanındaki halkaların belirli bir sırayla beyaza boyanması ve lokmalarına tel sarılmasıyla işaretlenir. Bu çift işaretlemenin nedeni pratiktir: gündüz boyalı halkalar gözle, gece lokmalara sarılı teller el yordamıyla sayılarak kaç kilit zincirin denize kaloma edildiği anlaşılır.

Adım adım bir hesap yapalım. Köprüüstü “suya 6 kilit” komutunu verdi. Denizdeki zincir boyu 6 × 27,5 = 165 m olur. 9 kilit kaloma edilmişse 9 × 27,5 = 247,5 m zincir dışarıdadır.

Gemiyi Rıhtıma Hangi Halatlar Tutar?

Bağlama düzeni, gemiyi rıhtıma, şamandırabuoyya veya başka bir gemiye halatlarla bağlamak için kullanılan donanımların bütünüdür.

Halatların görevleri

Bağlama halatları, gemiyi rıhtıma göre her doğrultuda hareketsiz tutacak biçimde yerleştirilir:

Halat Doğrultusu Neye karşı tutar?
Baş halatı (head line) Baştan ileri, rıhtıma eğik Uzaklaşma ve geriye kayma
Kıç halatı (stern line) Kıçtan geri, rıhtıma eğik Uzaklaşma ve ileri kayma
Açmalar (breast lines) Rıhtıma yaklaşık dik Rıhtımdan uzaklaşma
Baş spring (forward spring) Rıhtıma yaklaşık paralel, geminin ortasına doğru Geminin ileri kayması
Kıç spring (aft spring) Rıhtıma yaklaşık paralel, geminin ortasına doğru Geminin geri kayması
Bağlama halatları

Springleri hatırlamanın kolay yolu: baş spring baştan çıkıp kıça doğru gider ve gemi ileri gitmek istediğinde gerilir; kıç spring kıçtan çıkıp başa doğru gider ve gemi geri gitmek istediğinde gerilir.

Malzeme ve geri tepme

Bağlama halatları sentetik liften (poliamid, polyester, polipropilen ve yüksek mukavemetli polietilen) veya çelik telden yapılır. Gerilim altındaki bir halat koptuğunda gerilmiş bir lastik gibi yüksek hızla geri seker. Halatın kopması durumunda savrulabileceği alanlara geri tepme bölgeleri (snap-back zones) denir; bağlama sırasında personelin bu bölgelerde durmaması gerekir.

Bağlama donanımları

Bağlama donanımları ve vardavela

Halatın gemideki yolunu vinçten babaya ve loçaya doğru izleyelim:

  • Bağlama vinçleri (mooring winches): Halatın sarılı durduğu tamburlu (drum) güverte makineleri. Halatı çeker, gevşetir ve frenle tutar. Bazı vinçler halatın gerginliğini kendiliğinden ayarlar.
  • Kapstan (capstan): Düşey eksen etrafında dönen, halat çekmeye yarayan makine.
  • Yönlendirme makaraları (pedestal rollers): Güverte üzerinde halatı loçadan bağlama vincine yönlendirir.
  • Babalar (bollard, bitts): Güverteye kaynaklı, halatların volta edildiği silindirik direkler. Genellikle iki direkli çift babalar kullanılır; halat iki direğin etrafına sekiz biçiminde sarılır.
  • Loçalar (fairleads): Halatı gemi içinden dışarı yönlendirir ve bordadan geçerken sürtünmeye karşı korur. Parampet içindeki yuvarlak veya oval ağızlı kapalı loçalar (closed chocks) her yönden gelen halatı yönlendirir. Panama Kanalı geçişinde kullanılan belirli ölçüdeki kapalı loçalara Panama loçası (Panama chock) denir. Dönen makaralı makaralı loçalar (roller fairleads) sürtünmeyi azaltır.

Bağlama donanımları ve altlarındaki güverte yapısı, halatların kopma yüküne dayanacak biçimde takviye edilir. Her donanımın güvenli çalışma yükü üzerine işaretlenir ve geminin bağlama planında gösterilir.

Acil durum yedekleme düzenleri

Gemilerin başka bir gemi tarafından yedeklenmesi gerektiğinde kullanılmak üzere baş ve kıç tarafta yedekleme düzenleri bulunur. Büyük tankerlerde baş ve kıç tarafta hızla kurulabilen özel acil durum yedekleme düzenleri (emergency towing arrangements) zorunludur. Her geminin acil durumda yedeklenmesi için hazırlanmış yazılı bir yedekleme prosedürü bulunur.

Vardavela ve Küpeşte

Vardavela (guardrail), açık güvertelerin ve kasara güvertelerinin kenarında, parampet bulunmayan yerlerde insanların denize düşmesini önleyen korkuluktur. Belirli aralıklarla konan dikmelere (stanchions) bağlı yatay borulardan veya tellerden oluşur.

Ölçü Değer
Güverteden yükseklik En az 1 m
En alttaki çubuk ile güverte arası En fazla 230 mm
Diğer çubuklar arası En fazla 380 mm
Dikmeler arası uzaklık En fazla 1,5 m

Alt boşluğun daha dar tutulmasının nedeni, güvertede kayan ya da yuvarlanan bir insanın en alttaki boşluktan kayıp gitmesini önlemektir.

Küpeşte (rail, gunwale), parampetin veya vardavelanın en üstündeki tutunma yeridir; parampetin üst kenarını bitiren profile de küpeşte denir.

Gemiye Nasıl Girilir? İskeleler ve Açıklıklar

  • Borda iskelesi (accommodation ladder): Limanda gemiye giriş ve çıkış için bordaya asılan, basamakları yatay kalacak biçimde eğimi ayarlanabilen iskele. Üst ucu bir platformla güverteye bağlanır, bir vinçle indirilip kaldırılır. Eğimi yataydan 55°‘yi geçmeyecek biçimde kullanılır; altında düşmelere karşı güvenlik ağı gerilir.
  • Sürme iskele, iskele köprüsü (gangway): Gemi ile rıhtım arasına yatay veya hafif eğimli konan, iki yanı korkuluklu geçit köprüsü.
  • Kılavuz çarmıhı (pilot ladder): Kılavuz kaptanpilotın denizde gemiye çıkıp inmesi için bordadan sarkıtılan, ip yanlıklı ve ahşap basamaklı merdiven. Tırmanma yüksekliği fazlaysa borda iskelesiyle birlikte kullanılır. Kuralları SOLAS serisindedir.
  • Güverteler arası merdivenler (ladders): Güverteler arasında, ambarlara ve tanklara inişte kullanılan dik merdivenler; ambar ve tank içlerine inenlerde ara sahanlıklar bulunur.
  • Lumbarağzı (side door, gangway port): Bordada yük, kumanya veya insan almak için açılan kapı. Su geçirmez veya hava geçirmez kapaklarla kapatılır; kapatma düzeninin denizde sağlam tutulması su geçirmez bütünlük için önemlidir (Bölüm 10).
  • Portuç (forecastle store): Başüstünün altında gemicilik malzemelerinin, halatların, boyaların ve donanım yedeklerinin saklandığı depo. Boya ve yanıcı maddelerin bölümleri yangından korunma bakımından ayrı tutulur.

Yük Elleçleme Donanımı

Kendi yükünü elleçleyebilen gemilerde güvertede yük vinçleri veya bumbalar bulunur:

  • Güverte vinçleri (deck cranes): Güverteye sabitlenmiş, döner tabanlı, ucunda kanca veya kepçe bulunan vinçler. Genel kargo ve çok amaçlı gemilerde, el elleçlemeli (handy) dökme yük gemilerinde yaygındır.
  • Bumbalar (derricks): Bir direğe mafsallı bağlanan ve tel halatlarla kumanda edilen kaldırma kolları. Eski gemilerde yaygındı; bugün yerini büyük ölçüde güverte vinçlerine bırakmıştır. Çok ağır yükler için ağır yük bumbaları (heavy lift derricks) kullanılır.

Yük elleçleme donanımının güvenli çalışma yükü (SWL) üzerine işaretlenir. Donanım belirli aralıklarla yük deneyine ve muayeneye tabi tutulur, sonuçlar donanımın kayıt defterine işlenir.

Gemi Makinelerine Genel Bakış

Gemi makineleri bulundukları yere ve görevlerine göre üç gruba ayrılır: gemiyi yürüten ana makine, gemiyi yaşatan yardımcı makineler ve güvertede iş gören güverte makineleri.

Ana makine

Ana makine gemiyi yürüten itme kuvvetini sağlar. Başlıca türler:

Tür Pervaneye bağlantı Kullanım
Yavaş devirli iki zamanlı dizel Şafta doğrudan; pervaneyle aynı devirde, dakikada yaklaşık 60–130 devir. Geri yol için makine ters döner. Büyük tankerler, dökme yük ve konteyner gemileri
Orta devirli dört zamanlı dizel Yüksek devir nedeniyle dişli kutusu (reduction gear) ile; genellikle ayarlanabilir kanatlı pervaneyle Feribotlar, küçük ve orta boy gemiler
Dizel-elektrik sevk Dizel jeneratörlerin elektriğiyle çalışan elektrik motorları pervaneyi döndürür Yolcu gemileri, buzkıranlar, özel amaçlı gemiler
Buhar türbinleri ve gaz yakıtlı makineler Eski LNG taşıyıcılarında buhar türbini; bugün LNG ile veya hem LNG hem akaryakıtla çalışan çift yakıtlı makineler yaygınlaşıyor

Yardımcı makineler

Yardımcı makineler geminin elektrik, ısı, su ve hava ihtiyacını karşılar ve ana makinenin çalışmasını destekler; çoğu makine dairesindedir:

  • Jeneratörler (generators): Elektrik üretir; genellikle dizel tahriklidir. Bazı gemilerde ana makineye bağlı şaft jeneratörleri vardır.
  • Acil durum jeneratörü (emergency generator): Ana elektrik kaynağı devre dışı kalınca acil aydınlatma, haberleşme, yangın pompası ve dümen gibi temel sistemleri besler. Makine dairesindeki bir yangın veya su basmasından etkilenmemesi için makine dairesinin dışında, en üst sürekli güvertenin üzerinde ayrı bir mahaldedir.
  • Kazanlar (boilers): Yakıtın ısıtılması ve gemideki ısıtma için buhar üretir; ana makinenin egzoz ısısından yararlanan egzoz gazı kazanları da kullanılır.
  • Pompalar (pumps): Balast, sintine, yangın söndürme, soğutma suyu, yakıt aktarma ve tankerlerde yük pompaları.
  • Separatörler (purifiers): Akaryakıt ve yağlama yağındaki suyu ve katı parçacıkları ayırır.
  • Tatlı su jeneratörü (fresh water generator): Deniz suyundan buharlaştırma veya ters osmozla tatlı su üretir.
  • Hava kompresörleri (air compressors): Ana makineyi ve jeneratörleri ilk harekete geçirmek ve kumanda sistemleri için basınçlı hava üretir.
  • Çevre koruma donanımları: Yağlı su ayırıcısı (oily water separator), pis su arıtma ünitesi (sewage treatment plant), çöp yakma fırını (incinerator).
  • Soğutma ve iklimlendirme makineleri: Kumanya soğuk odaları ve yaşam mahalleri için.
  • Dümen makinesi (steering gear): Yeke dairesinde dümeni çevirir (Bölüm 11). Güvertede olmadığı için güverte makineleri değil, yardımcı makineler arasında sayılır.

Makinelerin büyük kısmı makine dairesindeki makine kontrol odasından (engine control room) izlenir ve kumanda edilir; ana makine köprüüstünden de kumanda edilebilir.

Güverte makineleri

Güverte makineleri açık güvertede demirleme, bağlama, yük elleçleme ve diğer güverte işlerini yapar:

  • ırgatlar,
  • bağlama vinçleri ve kapstanlar,
  • güverte vinçleri ve bumba vinçleri,
  • ambar kapaklarını açıp kapatan hidrolik veya elektrikli düzenler (Bölüm 9),
  • borda iskelesi vinçleri,
  • can filikası ve can salı mataforalarının vinçleri.

Çoğunlukla elektrohidrolik veya elektrik motorlu çalışırlar. Açık havada ve deniz suyuna maruz çalıştıkları için düzenli bakım, yağlama ve korozyona karşı koruma gerektirirler.

Sık Karıştırılan Noktalar

  • Zincirin son bağlantısı zincirliğin içindedir ama dışarıdan çözülebilir.
  • Zincir stoperi demirdeyken yükü taşır; ırgat freni sürekli yük altında bırakılmaz.
  • Kilit hem 27,5 m’lik zincir parçasının adı hem de bağlantı elemanının (demir kilidi, kenter kilidi) adıdır.
  • Baş spring ileri, kıç spring geri kaymayı önler.
  • Açma dik, spring paralel verilir.
  • Vardavela: 1 m yükseklik, 230 mm alt boşluk, 380 mm diğer boşluklar, 1,5 m dikme aralığı. 380 mm Bölüm 10’daki kaporta eşiğiyle aynı sayıdır, ama anlamı farklıdır.
  • Borda iskelesi eğimi yataydan 55°’yi geçmez.
  • Dümen makinesi yardımcı makinedir, güverte makinesi değil.
  • Acil durum jeneratörü makine dairesinin dışındadır.

Özet

  • Zincirin yolu: zincirlik (son bağlantı dışarıdan çözülür) → zincir borusu (seyirde kapalı) → ırgat (kasnak, kavrama, bant freni, ırgat başları) → zincir stoperi → demir loçası.
  • Donanım numarası deplasmana ve rüzgâra maruz baş ve yan alanlara bağlıdır; demir, zincir ve halat boyutlarını belirler.
  • Çiposuz demir: gövde, taç, mafsallı tırnaklar, demir kilidi; yüksek tutma güçlü demirler daha hafif olabilir; küçük teknelerde çipolu demir.
  • Lokmalı zincir, üç kalite; kilit 27,5 m (15 kulaç); kenter kilidi; fırdöndü; beyaz boya ve tel işaretleri.
  • Halatlar: baş ve kıç halatı, açmalar, springler; sentetik veya çelik; geri tepme bölgelerinde durulmaz.
  • Donanımlar: baba, kapalı loça, Panama loçası, makaralı loça, yönlendirme makarası, bağlama vinci, kapstan; altları kopma yüküne göre takviyeli, SWL işaretli, bağlama planında.
  • Büyük tankerlerde acil durum yedekleme düzenleri zorunlu; her gemide yazılı yedekleme prosedürü.
  • Vardavela 1 m, 230 mm, 380 mm, 1,5 m; küpeşte en üstteki tutunma yeri.
  • Giriş: borda iskelesi (55°, güvenlik ağı), sürme iskele, kılavuz çarmıhı, merdivenler, lumbarağzı; portuç.
  • Yük donanımı: güverte vinçleri, bumbalar; SWL, yük deneyi ve kayıt defteri.
  • Ana makine: yavaş devirli iki zamanlı (60–130 d/d, doğrudan), orta devirli dört zamanlı (dişli kutusu, CPP), dizel-elektrik, buhar türbini ve çift yakıtlı.
  • Yardımcı makineler: jeneratörler, acil jeneratör (makine dairesi dışında), kazanlar, pompalar, separatörler, tatlı su jeneratörü, kompresörler, çevre donanımları, soğutma, dümen makinesi.
  • Güverte makineleri: ırgat, vinçler, kapstan, ambar kapağı düzenleri, iskele ve matafora vinçleri.

Kendinizi Sınayın

  1. Zincirin son bağlantısı neden zincirliğin dışından çözülebilir yapılır?
  2. Gemi demirdeyken zincir yükü neden ırgat freninde değil stoperde tutulur?
  3. Donanım numarası hangi büyüklüklere bağlıdır?
  4. “Suya 7 kilit” kaloma edildiğinde denizde kaç metre zincir vardır?
  5. Gemi rıhtımda ileri kaymaya başladı. Hangi halat bunu önler?
  6. Vardavelanın dört ölçüsünü yazın.
  7. Aşağıdakilerden hangisi doğrudur?
    a) Dümen makinesi güverte makinesidir.
    b) Acil durum jeneratörü makine dairesinin içindedir.
    c) Yavaş devirli iki zamanlı dizel makineler pervaneye dişli kutusuyla bağlanır.
    d) Orta devirli dört zamanlı dizel makineler genellikle ayarlanabilir kanatlı pervaneyle kullanılır.
  8. Borda iskelesinin eğimi en fazla ne olabilir ve altında ne bulunur?
  9. Kenter kilitlerinin yanındaki halkalar neden hem boyanır hem de tel sarılır?

Cevaplar

  1. Acil durumda zincirin gemiden tamamen bırakılabilmesi için.
  2. Irgatın freni ve kasnağı sürekli yük altında kalmasın diye.
  3. Geminin deplasmanına ve rüzgâra maruz kalan baş ve yan alanlarına.
  4. 7 × 27,5 = 192,5 m.
  5. Baş spring.
  6. Yükseklik en az 1 m; alt çubuk ile güverte arası en fazla 230 mm; diğer çubuklar arası en fazla 380 mm; dikmeler arası en fazla 1,5 m.
  7. d)
  8. Yataydan 55°; altında güvenlik ağı.
  9. Boya gündüz gözle, tel gece el yordamıyla kilitlerin sayılmasını sağlar.

Başvuru Tabloları

Konu Değer veya kural
Bir kilit zincir 27,5 m (15 kulaç)
Zincir kaliteleri Mukavemete göre artan üç kalite
Vardavela Yükseklik en az 1 m; alt boşluk en fazla 230 mm; diğer boşluklar en fazla 380 mm; dikme aralığı en fazla 1,5 m
Borda iskelesi eğimi Yataydan en fazla 55°
Yavaş devirli iki zamanlı dizel Dakikada yaklaşık 60–130 devir
Halat Doğrultu Önlediği hareket
Baş / kıç halatı Eğik, ileri / geri Uzaklaşma ve boyuna kayma
Açma Dik Uzaklaşma
Baş spring Paralel, ortaya doğru İleri kayma
Kıç spring Paralel, ortaya doğru Geri kayma
Makine grubu Örnekler
Ana makine İki zamanlı ve dört zamanlı dizel, dizel-elektrik, buhar türbini, çift yakıtlı
Yardımcı makineler Jeneratörler, acil jeneratör, kazan, pompa, separatör, tatlı su jeneratörü, kompresör, çevre donanımları, soğutma, dümen makinesi
Güverte makineleri Irgat, bağlama vinci, kapstan, güverte vinci, ambar kapağı düzenleri, iskele ve matafora vinçleri

Terimler Sözlüğü (TR–EN)

Türkçe İngilizce
Demirleme düzeni Anchoring arrangement
Pruva demiri Bower anchor
Funda etmek / Vira etmek To let go / To heave up
Zincirlik Chain locker
Zincirin son bağlantısı Bitter end
Zincir borusu Spurling pipe
Irgat / Zincir kasnağı Windlass / Cable lifter, gypsy
Kavrama / Bant freni Clutch / Band brake
Irgat başı Warping head
Zincir stoperi Chain stopper
Demir loçası Hawse pipe
Donanım numarası Equipment number
Çiposuz demir / Çipolu demir Stockless anchor / Admiralty pattern anchor
Gövde / Taç / Tırnak Shank / Crown / Fluke
Demir kilidi Anchor shackle
Yüksek tutma güçlü demir High holding power anchor
Lokmalı zincir / Lokma Stud link chain / Stud
Kilit (27,5 m) Shackle (of cable)
Kenter kilidi Joining shackle (Kenter)
Fırdöndü Swivel
Bağlama düzeni Mooring arrangement
Baş halatı / Kıç halatı Head line / Stern line
Açma Breast line
Spring Spring line
Geri tepme bölgesi Snap-back zone
Baba / Çift baba Bollard / Bitts
Volta etmek To make fast, to belay
Kapalı loça / Panama loçası Closed chock / Panama chock
Makaralı loça Roller fairlead
Yönlendirme makarası Pedestal roller
Bağlama vinci / Tambur Mooring winch / Drum
Kapstan Capstan
Acil durum yedekleme düzeni Emergency towing arrangement
Vardavela / Dikme Guardrail / Stanchion
Küpeşte Rail, gunwale
Borda iskelesi Accommodation ladder
Sürme iskele, iskele köprüsü Gangway
Kılavuz çarmıhı Pilot ladder
Lumbarağzı Side door, gangway port
Portuç Forecastle store
Güverte vinci / Bumba Deck crane / Derrick
Güvenli çalışma yükü Safe working load (SWL)
Ana makine Main engine
Dişli kutusu Reduction gear
Dizel-elektrik sevk Diesel-electric propulsion
Çift yakıtlı makine Dual-fuel engine
Yardımcı makineler Auxiliary machinery
Jeneratör / Şaft jeneratörü Generator / Shaft generator
Acil durum jeneratörü Emergency generator
Kazan / Egzoz gazı kazanı Boiler / Exhaust gas boiler
Separatör Purifier
Tatlı su jeneratörü Fresh water generator
Hava kompresörü Air compressor
Yağlı su ayırıcısı Oily water separator
Pis su arıtma ünitesi Sewage treatment plant
Çöp yakma fırını Incinerator
Makine kontrol odası Engine control room
Güverte makineleri Deck machinery