Bu Derste
Bu dersin sonunda:
- gemi ölçülerinin hangi referans hat ve düzlemlerden alındığını gösterebileceksiniz,
- LOA, LBP, LWL ve kural boyu arasındaki farkı ve her birinin nerede kullanıldığını açıklayabileceksiniz,
- kalıp ölçü ile tam ölçüyü, kalıp draft ile tam draftı ayırt edebileceksiniz,
- orta kesitte tanımlanan form özelliklerini (kalkıntı, sintine dönümü, dışa açılım, içe yatıklık) tanıyabileceksiniz,
- sehim ve şiyerin ne işe yaradığını anlatıp standart şiyeri hesaplayabileceksiniz,
- dört form katsayısını tanımlayıp bir örnek gemi için hesaplayabileceksiniz.
İki gemiyi karşılaştırmak istediğinizde ilk sorulan şey “ne kadar büyük?” sorusudur. Ama “büyüklük” tek bir sayı değildir: bir liman yetkilisi geminin rıhtıma sığıp sığmayacağını, bir mühendis tekne kirişinin ne kadar zorlanacağını, bir kaptan ise geminin kanaldan geçip geçemeyeceğini merak eder. Her biri farklı bir ölçüye bakar. Bu ders, gemiyi tanımlayan bu ölçüleri ve hangi işte hangisinin kullanıldığını öğretir.
Ölçülerin yanında geminin biçimi de önemlidir. Aynı boy, genişlik ve drafta sahip iki gemiden biri kutu gibi dolgun, diğeri balık gibi ince olabilir. Dolgun gemi daha çok yük taşır ama yavaş gider; ince gemi hızlıdır ama daha az taşır. Form katsayıları bu farkı tek bir sayıyla ifade eder.
Bu dersteki tanımlar sonraki derslerin temelidir: su altı hacmi Bölüm 3’te deplasmana dönüşür, draft ve fribord Bölüm 4’te bordadaki markalarla birleşir. Boyutların stabilite hesaplarındaki kullanımı ise Gemi Stabilitesi serisinin konusudur.
Temel Kavramlar
- Taban hattı (base line, BL): Mastoride omurganın üst yüzeyinden geçen yatay referans hattı. Bütün düşey ölçüler buradan başlar.
- Merkez hattı (centreline, CL): Geminin boyuna simetri düzlemi. Enine ölçüler buna göre alınır.
- Dikmeler (perpendiculars): Boyuna ölçülerin başını ve sonunu belirleyen iki düşey hat.
- Kalıp hattı (moulded line): Postaların dış yüzü, yani dış kaplamanın iç yüzü. Tasarım hesapları bu yüzeye göre yapılır.
- Mastori: LBP’nin orta noktası; pek çok ölçü burada alınır.
- Su altı hacmi (∇): Teknenin su altında kalan hacmi; form katsayılarının ve deplasmanın temeli.
Ölçüler Neyin Üzerinden Alınır?
Bir şeyi ölçmeden önce nereden ölçeceğinizi belirlemeniz gerekir. Gemide bunun için birbirine dik üç referans vardır. Düşey ölçüler taban hattından, enine ölçüler merkez hattından ya da iki borda arasından, boyuna ölçüler ise iki dikme arasından alınır.
Kıç dikme (aft perpendicular, AP) genellikle dümen rodunun ekseninden geçer; dümen dikmesi (rudder post) olan gemilerde dümen dikmesinin kıç yüzünden geçer. Baş dikme (forward perpendicular, FP) ise baş bodoslamanın ön yüzünün yaz yükleme su hattını kestiği noktadan geçer. Yani baş dikmenin yeri geminin yaz yükleme hattına bağlıdır.
Kalıp ölçü mü, tam ölçü mü?
Çelik bir gemide aynı ölçü iki biçimde verilebilir. Kalıp ölçüler (moulded dimensions), postaların dış yüzüne, yani dış kaplama saclarının iç yüzüne kadar ölçülür. Tasarım, form katsayıları ve hidrostatik hesaplar kalıp ölçülere dayanır; çünkü teknenin biçimini iskelet belirler. Tam ölçüler (extreme dimensions) ise kaplama kalınlığını ve dışa taşan sürtünme kuşakları (rubbing strakes, fenders) gibi çıkıntıları da içine alan en büyük değerlerdir. Bir geminin limana, kanala, havuza veya kilide sığıp sığmayacağına tam ölçülerle bakılır; çünkü duvara çarpacak olan kaplamanın dış yüzü ve çıkıntılardır.
Geminin Boyu Kaç Türlü Ölçülür?
Tam boy (length overall, LOA), teknenin en baştaki noktası ile en kıçtaki noktası arasındaki yatay uzaklıktır. Balb, bodoslamanın taşan kısmı, ayna kıç ve kalıcı olarak bağlı diğer çıkıntılar buna dahildir; balblı gemilerde en baştaki nokta çoğu zaman balbın ucudur. Rıhtım uzunluğu, havuz, kanal ve kilit boyutları ile liman ücretlerinde kullanılan boy budur. Kısacası, “gemi nereye sığar?” sorusunun cevabı LOA’dadır.
Dikmeler arası boy (length between perpendiculars, LBP), kıç dikme ile baş dikme arasındaki uzaklıktır; kaimeler arası boy olarak da adlandırılır. Tasarım hesaplarında, form katsayılarında ve gemi mukavemeti hesaplarında esas alınan boy budur. LBP’nin orta noktası mastoriyi belirler.
Su hattı boyu (length on waterline, LWL), belirli bir su hattında teknenin bu hatla kesiştiği en baş ve en kıç noktaları arasındaki uzaklıktır. Drafta bağlıdır; yükleme değiştikçe değişir. Kıç tarafı su hattında kıç dikmenin gerisine taşan gemilerde LWL, LBP’den büyük olabilir.
Kural boyu (rule length, L), yükleme hattı, bölmeleme ve klas kuralları gibi düzenlemelerde kullanılan ayrı bir tanımdır. Yükleme hattı hesaplarında kural boyu şu iki değerden büyük olanıdır: en küçük kalıp derinliğin %85’i yüksekliğindeki su hattında ölçülen toplam su hattı boyunun %96’sı, ya da aynı su hattında baş bodoslamanın ön yüzünden dümen rodu eksenine kadar olan uzaklık. Bu seride “L” simgesi, aksi belirtilmedikçe LBP anlamında kullanılır.
| Boy | Nereden nereye? | Nerede kullanılır? |
|---|---|---|
| LOA | En baş noktadan en kıç noktaya, çıkıntılar dahil | Rıhtım, havuz, kanal, kilit, liman ücretleri |
| LBP | Kıç dikmeden baş dikmeye | Tasarım, form katsayıları, mukavemet; mastoriyi belirler |
| LWL | Belirli su hattında teknenin iki ucu arası | Drafta göre değişen hidrostatik değerler |
| Kural boyu (L) | Kurallarda tanımlanan özel ölçü | Yükleme hattı, bölmeleme, klas kuralları |
Genişlik, Derinlik, Draft ve Fribord
Kalıp genişlik (moulded breadth, B), geminin en geniş yerinde, genellikle mastoride, bir bordanın kalıp hattından diğerininkine kadar olan uzaklıktır. Tam genişlik (extreme breadth) kaplama kalınlığı ve bordadan taşan çıkıntılar dahil en büyük genişliktir.
Kalıp derinlik (moulded depth, D), mastoride, bordada, taban hattından fribord güvertesinin (genellikle ana güverte) kemeresinin üst yüzüne kadar olan düşey uzaklıktır. Bordada ölçüldüğü için güvertenin ortadaki kavisinden, yani sehimden etkilenmez.
Su çekimi veya draft (draught, T ya da d), herhangi bir noktada teknenin en alt noktasından su hattına kadar olan düşey uzaklıktır; geminin ne kadar battığını gösterir. İki türü vardır ve karıştırılmamalıdır. Kalıp draft (moulded draught) taban hattından su hattına kadar ölçülür; form katsayıları ve hidrostatik hesaplar buna dayanır. Tam draft veya omurga draftı (extreme / keel draught) ise omurganın alt yüzünden veya teknenin en alt noktasından ölçülür; geminin seyredebileceği en az su derinliği bununla değerlendirilir ve bordadaki draft markaları buna göre işaretlenir. Sığ bir kanala girerken kaptanı ilgilendiren, tam drafttır.
Draft başta, kıçta ve mastoride ayrı ayrı okunur. Baş ve kıç draftın farkı trimi, ortalaması vasat draftı verir; draft markaları ve trim Bölüm 4’te işlenir.
Fribord (freeboard, f), mastoride, bordada, güverte hattından geçerli yükleme hattına kadar olan düşey uzaklıktır. Geminin su üstünde kalan su geçirmez hacminin, yani yedek kaldırma kuvvetinin (reserve buoyancy) ölçüsüdür. Derinlik, draft ve fribord arasında yaklaşık olarak şu ilişki vardır:
D ≈ T + f
Derinliği 16 m olan bir gemi 11 m drafta yüklendiğinde fribordu yaklaşık 5 m’dir. Fribordun resmî tanımı ve bordaya işaretlenmesi Bölüm 4’tedir.
Orta Kesit Geminin Biçimi Hakkında Ne Söyler?
Orta kesit (midship section), geminin mastoriden alınan enine kesitidir. Kuru yük gemileri ve tankerler gibi dolgun gemilerde orta kesit aynı zamanda en büyük alanlı enine kesittir. İnce formlu ve hızlı gemilerde en büyük kesit mastoriden biraz başa veya kıça kaymış olabilir; bu durumda ikisi ayrı ayrı belirtilir. Orta kesitin su altında kalan alanına orta kesit alanı (midship section area, AM) denir.
Orta kesit, geminin enine biçimini en iyi temsil eden kesittir ve şu özellikler burada tanımlanır:
- Kalkıntı (rise of floor, deadrise): Dip kaplamasının omurgadan bordaya doğru yükselmesi. Omurganın yanından geçen yatay hat ile dip kaplamasının uzantısının bordadaki yüksekliği farkı olarak ölçülür. Günümüzün dolgun ticaret gemilerinin çoğunda dip tamamen düzdür; kalkıntı ya yoktur ya da çok küçüktür.
- Sintine dönümü (bilge) ve sintine dönüm yarıçapı (bilge radius): Dipten bordaya geçilen eğrisel bölge ve bu bölgenin eğrilik yarıçapı. Yarıçap küçüldükçe kesit dikdörtgene yaklaşır.
- Dışa açılım (flare): Bordanın su hattından yukarıya doğru dışa açılması. Özellikle başta görülür; güverteye su alınmasını ve serpintiyi azaltır, başüstünde daha geniş güverte sağlar.
- İçe yatıklık (tumblehome): Bordanın su hattından yukarıya doğru içe yatması. Üst güverte genişliğini azaltır; eski gemilerde ve bazı özel gemilerde görülür. Günümüz ticaret gemilerinin orta gövdesinde bordalar genellikle düşeydir.
Orta kesitle aynı biçimdeki kesitlerin baştan kıça uzandığı bölgeye paralel orta gövde (parallel middle body) denir. Burada bordalar birbirine paralel, dip düzdür. Dökme yük gemileri ve tankerler gibi dolgun gemilerde paralel orta gövde boyun büyük kısmını kaplar. Tersane için bu büyük bir kolaylıktır: aynı biçimdeki blokları tekrar tekrar üretmek, her biri farklı eğrisel bloklar yapmaktan çok daha ucuzdur; yük için de düzgün ve büyük bir hacim elde edilir.
Güverte Neden Düz Değildir? Sehim ve Şiyer
Sehim: Güvertenin enine kavisi
Güverte sehimi (deck camber), güvertenin enine doğrultuda ortası yüksek olacak biçimde kavisli yapılmasıdır. Miktarı, merkez hattındaki güverte yüksekliği ile bordadaki güverte yüksekliği arasındaki farktır ve standart değer olarak B/50 alınır. 30 m genişliğindeki bir gemide standart sehim 30 / 50 = 0,6 m, yani 60 cm’dir.
Sehimin iki yararı vardır: güverteye gelen su bordalara doğru akarak frengilerden (scuppers) kolayca tahliye edilir ve güverte yapısı bir miktar ek mukavemet kazanır. Sehim parabolik bir eğri olabileceği gibi, yapımı kolaylaştırmak için ortası düz, kenarları eğimli düz çizgilerden de oluşabilir. Konteyner ve Ro-Ro gemileri gibi güverte yükü taşıyan veya araç güvertesi bulunan gemilerde sehim çok küçük tutulur ya da hiç uygulanmaz; çünkü eğimli bir güverteye konteyner istiflemek veya araç park etmek zordur.
Şiyer: Güvertenin boyuna kavisi
Şiyer (sheer), güverte hattının boyuna doğrultuda baş ve kıça doğru yükselmesidir. Profilden bakıldığında güverte hattı mastori civarında en alçak noktasına iner ve uçlara doğru yükselir. Bir noktadaki şiyer, o noktadaki güverte yüksekliği ile mastorideki güverte yüksekliği arasındaki farktır.
Şiyer geminin uçlarında fribordu ve yedek kaldırma kuvvetini artırır; böylece ağır havada baştan güverteye su alınması azalır. Yükleme hattı hesaplarında kullanılan standart şiyer eğrisinde, L metre cinsinden geminin boyu olmak üzere:
- kıç dikmede şiyer: 25 × (L/3 + 10) mm,
- baş dikmede şiyer: 50 × (L/3 + 10) mm.
Formüllerden görüldüğü gibi standart şiyerde baştaki yükselme kıçtakinin iki katıdır. LBP’si 150 m olan bir gemi için hesaplayalım: L/3 + 10 = 150/3 + 10 = 60. Kıç şiyeri 25 × 60 = 1.500 mm, baş şiyeri 50 × 60 = 3.000 mm olur. Başın iki kat yükseltilmesinin nedeni, dalgaların gemiye en çok baştan gelmesidir.
Günümüz ticaret gemilerinin önemli bir kısmında yapım kolaylığı ve yük yerleşimi nedeniyle şiyer azaltılmış veya tamamen kaldırılmıştır. Şiyersiz veya standarttan az şiyerli gemilerde bu eksiklik, fribord hesabında fribordun artırılması ve yüksek bir baş kasara (başüstü) ile telafi edilir.
Form Katsayıları: Gemi Ne Kadar Dolgun?
Form katsayıları, teknenin su altı kısmının ne kadar dolgun ya da ince olduğunu boyutsuz sayılarla anlatır. Mantıkları hep aynıdır: geminin gerçek bir alanı veya hacmi, aynı ana boyutlara sahip basit bir dikdörtgenin veya prizmanın alanına ya da hacmine bölünür. Gerçek tekne bu basit şeklin içine sığdığı için katsayılar 1’den küçüktür; 1’e yaklaştıkça form kutuya benzer, yani dolgunlaşır.
| Simge | Anlamı |
|---|---|
| L | Boy (genellikle LBP; bazı hesaplarda LWL) |
| B | Kalıp genişlik |
| T | Kalıp draft |
| ∇ | Su altı hacmi, deplasman hacmi (volume of displacement), m³ |
| AM | Orta kesitin su altı alanı, m² |
| AWP | Su hattı alanı (waterplane area), m² |
Katsayılar belirli bir drafta göre hesaplanır ve draft değiştikçe değerleri de değişir. Bir gemi için tek değer verildiğinde bu, aksi belirtilmedikçe yaz yükleme draftına aittir.
Blok katsayısı (block coefficient, CB), su altı hacminin L × B × T kutusunun hacmine oranıdır:
CB = ∇ / (L × B × T)
Teknenin genel dolgunluğunu gösteren en önemli katsayıdır. Büyük CB, aynı ana boyutlarla daha çok hacim, dolayısıyla daha çok yük demektir; buna karşılık direnç artar ve yüksek hıza ulaşmak güçleşir. Bu yüzden yavaş ve büyük yük gemileri dolgun, hızlı gemiler ince yapılır.
Orta kesit katsayısı (midship section coefficient, CM), orta kesitin su altı alanının B × T dikdörtgenine oranıdır:
CM = AM / (B × T)
Orta kesitin dikdörtgene ne kadar yakın olduğunu gösterir. Düz dipli, küçük sintine dönüm yarıçaplı ticaret gemilerinde 1’e çok yakındır.
Prizmatik katsayı (prismatic coefficient, CP), su altı hacminin, kesiti AM ve boyu L olan prizmanın hacmine oranıdır:
CP = ∇ / (AM × L)
Hacmin gemi boyunca nasıl dağıldığını gösterir. CP büyükse hacim uçlara da yayılmıştır, yani baş ve kıç dolgundur; CP küçükse hacim orta gövdede toplanmış, uçlar incedir. Dalga direncini doğrudan etkilediği için tekne formunun hıza göre seçiminde başlıca ölçütlerden biridir. Tanımlardan şu kullanışlı ilişki çıkar:
CB = CP × CM veya CP = CB / CM
Su hattı alan katsayısı (waterplane area coefficient, CWP), su hattı alanının L × B dikdörtgenine oranıdır:
CWP = AWP / (L × B)
Su hattı düzlemindeki biçimin dolgunluğunu gösterir. Su hattı alanı, geminin birim batma başına aldığı ağırlığı ve enine stabilitesini doğrudan etkiler; bu ilişkiler Gemi Stabilitesi serisinde işlenir.
Adım adım bir hesap
LBP’si 180 m, kalıp genişliği 30 m ve yaz yükleme kalıp draftı 11 m olan bir gemi düşünelim. Bu draftta su altı hacmi 46.000 m³, orta kesit katsayısı 0,99 olsun.
- Kutunun hacmi: 180 × 30 × 11 = 59.400 m³.
- Blok katsayısı: CB = 46.000 / 59.400 ≈ 0,774.
- Orta kesit alanı: AM = CM × B × T = 0,99 × 30 × 11 ≈ 326,7 m².
- Prizmatik katsayı: CP = 46.000 / (326,7 × 180) ≈ 0,782.
- Sağlama: CP = CB / CM = 0,774 / 0,99 ≈ 0,782.
İki yoldan aynı sonuca ulaşmamız hesabın doğru olduğunu gösterir. CB’nin 0,774 olması, tablodaki aralıklara bakınca bu geminin orta dolgunlukta bir genel kargo ile dökme yük gemisi arasında yer aldığını söyler. Aynı gemiyi Bölüm 3’te deplasmanını ve detveytini bulmak için tekrar kullanacağız.
Gemi tiplerine göre değerler
Aşağıdaki değerler genel eğilimi gösteren yaklaşık aralıklardır; tek tek gemiler tasarıma, hıza ve drafta göre bunların dışına çıkabilir.
| Gemi tipi | CB (yaklaşık) | Form özelliği |
|---|---|---|
| Ham petrol tankeri | 0,80 – 0,87 | Çok dolgun, uzun paralel orta gövde, düşük hız |
| Dökme yük gemisi | 0,75 – 0,85 | Dolgun, uzun paralel orta gövde |
| Genel kargo gemisi | 0,65 – 0,75 | Orta dolgunlukta |
| Konteyner gemisi | 0,55 – 0,70 | İnce uçlar, yüksek hız |
| Yolcu gemisi, Ro-Pax | 0,55 – 0,65 | İnce form, yüksek hız |
| Römorkör | 0,45 – 0,55 | Kısa ve geniş, ince uçlu form |
Dolgun ticaret gemilerinde orta kesit katsayısı genellikle 0,97 ile 0,995 arasında, su hattı alan katsayısı 0,80 ile 0,92 arasındadır.
Sık Karıştırılan Noktalar
- LOA ile LBP aynı şey değildir. LOA çıkıntılar dahil tam boydur ve “nereye sığar?” sorusunu cevaplar; LBP iki dikme arasıdır ve hesaplarda kullanılır.
- Kalıp draft ile tam draft farklıdır. Hesaplar kalıp drafta, sığ suda emniyet ve draft markaları tam drafta dayanır.
- Derinlik sehimden etkilenmez, çünkü bordada ölçülür.
- Baş dikme bodoslamanın en uç noktası değildir; bodoslama ön yüzünün yaz yükleme su hattını kestiği noktadan geçer.
- Katsayılar sabit değildir; drafta göre değişir ve tek değer verilmişse yaz yükleme draftına aittir.
- Standart şiyerde baş, kıçın iki katıdır; “2–4 kat” gibi bir aralık söz konusu değildir.
Özet
- Düşey ölçüler taban hattından, enine ölçüler merkez hattından, boyuna ölçüler dikmeler arasından alınır.
- AP genellikle dümen rodu ekseninden, FP bodoslama ön yüzü ile yaz yükleme su hattının kesiştiği noktadan geçer.
- Kalıp ölçüler kaplamanın iç yüzüne, tam ölçüler çıkıntılar dahil en dış noktaya göredir.
- LOA sığma ve ücret, LBP hesap, LWL drafta bağlı değerler, kural boyu kurallar için kullanılır.
- D, mastoride bordada taban hattından fribord güvertesine; draft, teknenin en altından su hattına ölçülür; D ≈ T + f.
- Orta kesitte kalkıntı, sintine dönümü, dışa açılım ve içe yatıklık tanımlanır; paralel orta gövde dolgun gemilerde uzundur.
- Standart sehim B/50; standart şiyer kıçta 25 × (L/3 + 10) mm, başta bunun iki katı.
- CB = ∇/(LBT), CM = AM/(BT), CP = ∇/(AM·L) = CB/CM, CWP = AWP/(LB).
- Dolgun ve yavaş gemilerde CB yüksek, ince ve hızlı gemilerde düşüktür.
Kendinizi Sınayın
- Bir geminin kanal kilidine sığıp sığmayacağını belirlerken hangi boy ve genişlik değerlerine bakılır?
- Baş dikme nereden geçer?
- Kalıp draft ile tam draft arasındaki fark nedir? Draft markaları hangisine göre işaretlenir?
- Genişliği 25 m olan bir geminin standart sehimi kaç cm’dir?
- LBP’si 120 m olan bir gemide standart baş ve kıç şiyeri kaç mm’dir?
- Bir geminin CB’si 0,80, CM’si 0,98’dir. CP’si yaklaşık kaçtır?
- Aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?
a) Kalıp derinlik bordada ölçülür.
b) İçe yatıklık bordanın yukarıya doğru dışa açılmasıdır.
c) Paralel orta gövdede bordalar birbirine paraleldir.
d) Form katsayıları 1’den küçüktür. - Konteyner gemisinin CB’si neden ham petrol tankerinden düşüktür?
Cevaplar
- Tam ölçüler: tam boy (LOA) ve tam genişlik; çünkü kaplama ve çıkıntılar duvara değecek olan kısımlardır.
- Baş bodoslamanın ön yüzü ile yaz yükleme su hattının kesiştiği noktadan geçen düşey hattan.
- Kalıp draft taban hattından (omurganın üst yüzü), tam draft omurganın alt yüzünden veya teknenin en alt noktasından ölçülür. Draft markaları tam drafta göre işaretlenir.
- 25 / 50 = 0,5 m = 50 cm.
- L/3 + 10 = 50. Kıç: 25 × 50 = 1.250 mm; baş: 50 × 50 = 2.500 mm.
- CP = 0,80 / 0,98 ≈ 0,816.
- b) Yanlıştır; dışa açılmaya dışa açılım (flare) denir, içe yatıklık bordanın içe yatmasıdır.
- Konteyner gemileri yüksek hız için ince uçlu yapılır; tankerler yavaş gider ve en çok yükü taşımak için kutuya yakın dolgun formdadır.
Başvuru Tabloları
| Konu | Değer veya formül |
|---|---|
| Kural boyu (yükleme hattı) | En küçük kalıp derinliğin %85’i yüksekliğindeki su hattında: toplam su hattı boyunun %96’sı veya bodoslama ön yüzünden dümen rodu eksenine uzaklık (büyük olanı) |
| Derinlik, draft, fribord | D ≈ T + f |
| Standart sehim | B/50 |
| Standart şiyer | Kıç dikmede 25 × (L/3 + 10) mm; baş dikmede 50 × (L/3 + 10) mm |
| Şiyer örneği (L = 150 m) | Kıç 1.500 mm, baş 3.000 mm |
| Blok katsayısı | CB = ∇ / (L × B × T) |
| Orta kesit katsayısı | CM = AM / (B × T) |
| Prizmatik katsayı | CP = ∇ / (AM × L) = CB / CM |
| Su hattı alan katsayısı | CWP = AWP / (L × B) |
| Örnek gemi | 180 × 30 × 11 m, ∇ = 46.000 m³, CM = 0,99 → kutu 59.400 m³, CB ≈ 0,774, AM ≈ 326,7 m², CP ≈ 0,782 |
| Dolgun gemilerde CM ve CWP | CM 0,97–0,995; CWP 0,80–0,92 |
Terimler Sözlüğü (TR–EN)
| Türkçe | İngilizce |
|---|---|
| Taban hattı | Base line (BL) |
| Merkez hattı | Centreline (CL) |
| Kıç dikme / Baş dikme | Aft perpendicular (AP) / Forward perpendicular (FP) |
| Kalıp ölçü / Kalıp hattı | Moulded dimension / Moulded line |
| Tam ölçü | Extreme dimension |
| Tam boy | Length overall (LOA) |
| Dikmeler arası boy (kaimeler arası boy) | Length between perpendiculars (LBP) |
| Su hattı boyu | Length on waterline (LWL) |
| Kural boyu | Rule length (L) |
| Kalıp genişlik / Tam genişlik | Moulded breadth (B) / Extreme breadth |
| Kalıp derinlik | Moulded depth (D) |
| Su çekimi, draft | Draught (T, d) |
| Kalıp draft / Tam (omurga) draftı | Moulded draught / Extreme (keel) draught |
| Vasat draft | Mean draught |
| Fribord | Freeboard (f) |
| Yedek kaldırma kuvveti | Reserve buoyancy |
| Orta kesit / Orta kesit alanı | Midship section / Midship section area (AM) |
| Kalkıntı | Rise of floor, deadrise |
| Sintine dönümü / Sintine dönüm yarıçapı | Bilge / Bilge radius |
| Dışa açılım | Flare |
| İçe yatıklık | Tumblehome |
| Paralel orta gövde | Parallel middle body |
| Güverte sehimi | Deck camber |
| Frengi | Scupper |
| Şiyer | Sheer |
| Su altı hacmi | Volume of displacement (∇) |
| Su hattı alanı | Waterplane area (AWP) |
| Blok katsayısı | Block coefficient (CB) |
| Orta kesit katsayısı | Midship section coefficient (CM) |
| Prizmatik katsayı | Prismatic coefficient (CP) |
| Su hattı alan katsayısı | Waterplane area coefficient (CWP) |