Bu Derste
Bu dersin sonunda:
- “ton” kelimesinin gemide neden iki farklı anlamda kullanıldığını ve ağırlık ölçüleri ile hacim ölçülerini ayırt edebileceksiniz,
- deplasmanı Arşimet ilkesiyle açıklayıp su altı hacminden hesaplayabileceksiniz,
- boş gemi ağırlığı, boş deplasman, yüklü deplasman ve detveyt arasındaki ilişkiyi kurabileceksiniz,
- bir sefer için yük detveytini hesaplayabileceksiniz,
- eski tonilato sistemi ile günümüzdeki GT ve NT arasındaki farkı anlatıp GT’yi hacimden hesaplayabileceksiniz,
- GT ve NT’nin nerelerde kullanıldığını söyleyebileceksiniz.
“Bu gemi kaç ton?” sorusunun tek bir cevabı yoktur. Bir armatör geminin ne kadar yük taşıyabileceğini, bir liman idaresi ondan ne kadar ücret alacağını, bir sörveyör de ona hangi kuralların uygulanacağını öğrenmek ister. Bunların her biri farklı bir “ton”a bakar. Gemi belgelerinde ton kelimesi iki tamamen farklı şey için kullanılır: bazen gerçekten ağırlık, bazen ise hacim. Bu ders, bu iki grubu kesin biçimde birbirinden ayırmayı öğretir.
Ağırlık tarafında geminin kendisi, yükü ve toplamı vardır: deplasman, boş gemi ağırlığı ve detveyt. Bunlar metrik ton cinsindendir ve doğrudan yüzme fiziğine, yani Arşimet ilkesine dayanır. Hacim tarafında ise geminin iç hacminin büyüklüğü vardır: gros tonaj ve net tonaj. Bunlar birimsiz sayılardır ve bir ölçüm sözleşmesine göre hesaplanır.
Bu ders Bölüm 2’deki su altı hacmini (∇) kullanır ve oradaki örnek gemiyle devam eder. Yükleme hatlarına göre detveytin nasıl değiştiği Bölüm 4’te, draft sörveyi, birim batma tonu (TPC) ve yoğunluk düzeltmeleri ise Gemi Stabilitesi serisinde işlenir.
Temel Kavramlar
- Ağırlık ölçüleri: Geminin ve taşıdıklarının kütlesi; birimi metrik ton (t).
- Hacim ölçüleri: Geminin kapalı iç hacminin büyüklüğü; birimsiz sayılar (GT, NT).
- Arşimet ilkesi: Yüzen cisme etki eden kaldırma kuvveti, yerinden ettiği suyun ağırlığına eşittir.
- Su altı hacmi (∇): Teknenin su altında kalan hacmi (Bölüm 2).
- Yoğunluk (ρ): Birim hacmin kütlesi; deniz suyu için standart 1,025 t/m³.
Gemide “Ton” Neden İki Anlamlıdır?
| Grup | Ölçüler | Neyi ifade eder | Birim |
|---|---|---|---|
| Ağırlık ölçüleri | Deplasman, boş gemi ağırlığı, detveyt | Geminin ve taşıdıklarının kütlesi | Metrik ton (t) |
| Hacim ölçüleri | Gros tonaj, net tonaj | Geminin kapalı iç hacminin büyüklüğü | Birimsiz sayı (GT, NT) |
Bu iki grup birbirine dönüştürülemez; aynı geminin detveyti ile gros tonajı arasında sabit bir oran yoktur. Demir cevheri gibi yoğun yük taşıyan bir dökme yük gemisini düşünün: ambarları küçük ama ağırlığı büyük olduğundan detveyti gros tonajından belirgin biçimde büyüktür. Şimdi on katlı bir üst yapısı olan bir yolcu gemisini düşünün: içi çok büyük ama taşıdığı ağırlık az olduğundan gros tonajı detveytinin birkaç katı olabilir.
Deplasman: Gemi Ne Kadar Ağır?
Deplasman (displacement, Δ), geminin herhangi bir anda, içindeki her şeyle birlikte toplam ağırlığıdır.
Bunun nasıl ölçüldüğünü anlamak için suya bırakılan bir cismi düşünün. Cisim, su altında kalan hacmi kadar suyu yerinden eder. Arşimet ilkesine göre cisme yukarı doğru etkiyen kaldırma kuvveti, yerinden edilen bu suyun ağırlığına eşittir. Gemi serbestçe ve dengede yüzdüğü sürece kaldırma kuvveti geminin ağırlığını tam olarak karşılar. Dolayısıyla geminin ağırlığı, yerinden ettiği suyun ağırlığına eşittir. “Deplasman”, yani yer değiştirme adı da buradan gelir.
Bu ilke deplasmanı hesaplamayı kolaylaştırır:
Δ = ∇ × ρ
Burada Δ ton, ∇ metreküp, ρ ise ton/metreküp cinsindendir. Deniz suyunun yoğunluğu standart olarak 1,025 t/m³, tatlı suyunki 1,000 t/m³ alınır. Liman ve nehir ağızlarındaki acı suların (brackish water) yoğunluğu bu ikisinin arasındadır.
Bölüm 2’deki örnek gemimizin yaz yükleme draftında su altı hacmi 46.000 m³’tü. Bu gemi deniz suyunda 46.000 × 1,025 = 47.150 ton deplasmana sahiptir. Aynı gemi aynı draftta tatlı suda yüzseydi deplasmanı 46.000 ton olurdu. Bunu tersinden okuyalım: ağırlığı değişmeyen bir gemi deniz suyundan tatlı suya geçtiğinde, aynı ağırlığı taşımak için daha fazla su yerinden etmek zorundadır; yani daha fazla batar. Bu draft farkı Bölüm 4’te ve Gemi Stabilitesi serisinde işlenir.
Gemiyi bir tartıya koymak mümkün olmadığı için deplasman draft okunarak bulunur. Her draft için su altı hacmi ve deplasman, tasarım aşamasında hesaplanarak gemiye hidrostatik tablolar ve eğriler (hydrostatic tables / curves) halinde verilir. Zabit vasat draftı okur, tablodan deplasmanı bulur ve suyun gerçek yoğunluğuna göre düzeltir. Pek çok gemide draft, deplasman ve detveyti tek bir şemada karşılıklı gösteren bir detveyt skalası (deadweight scale) da bulunur.
Geminin Kendi Ağırlığı: Boş Gemi
Boş gemi ağırlığı (lightship weight), geminin seyre hazır durumdaki kendi ağırlığıdır. Şunları içerir:
- tekne yapısı ve üst yapılar,
- ana ve yardımcı makineler, kazanlar, şaft ve pervane,
- tüm sabit donanım, teçhizat ve döşeme,
- kazanlardaki suyun ve makine, boru ve soğutma sistemlerindeki çalışma sıvılarının (yağ, su) normal çalışma seviyesindeki miktarı.
Buna dahil olmayanlar ise şunlardır: yük, tanklardaki akaryakıt ve yağlama yağı, balast suyu, tatlı su, kumanya ve stor, mürettebat, yolcular ve eşyaları.
Boş gemi ağırlığı ve ağırlık merkezinin yeri, gemi inşa edildikten sonra yapılan bir meyil deneyi (inclining experiment) ve buna bağlı boş gemi sörveyi (lightweight survey) ile belirlenir ve stabilite kitapçığına işlenir. Bu değer gemi boyunca sabit kalmaz: tadilatlar, eklenen donanım, üst üste binen boya katları ve tanklarda biriken tortular boş gemi ağırlığını zamanla değiştirir. Önemli tadilatlardan sonra meyil deneyi tekrarlanır.
Boş Deplasman, Yüklü Deplasman ve Arada Kalanlar
Boş deplasman (light displacement), geminin yalnızca kendi ağırlığıyla yüzerkenki deplasmanıdır; sayısal olarak boş gemi ağırlığına eşittir. Bu durumdaki su hattı Bölüm 1’deki boş (hafif) su hattıdır.
Yüklü deplasman (load displacement), geminin deniz suyunda yaz yükleme hattına kadar yüklü olduğu durumdaki deplasmanıdır ve şuna eşittir:
Yüklü deplasman = Boş gemi ağırlığı + Detveyt
Gemi işletmede neredeyse hiçbir zaman bu iki uçta değildir. Yük olmasa bile gemide akaryakıt, tatlı su, kumanya ve çoğunlukla balast bulunur. Bu yüzden yüksüz bir geminin deplasmanı boş deplasmandan büyüktür. Yüksüz olarak, yalnızca balastla seyreden geminin bu durumuna balastlı durum (ballast condition) denir. “Boş gemi” ile “yüksüz gemi” bu nedenle aynı şey değildir.
Detveyt: Gemi Ne Kadar Taşır?
Detveyt (deadweight, DWT), belirli bir draftta deplasman ile boş gemi ağırlığının farkıdır:
DWT = Δ − Boş gemi ağırlığı
Başka bir deyişle detveyt, gemiye yüklenebilen veya gemide bulunan bütün değişken ağırlıkların toplamıdır. Bir gemi için tek sayı olarak verilen detveyt, aksi belirtilmedikçe yaz detveytidir; yani geminin deniz suyunda yaz yükleme hattına kadar yüklendiğindeki detveyttir ve taşıma kapasitesinin temel ölçüsüdür. Detveyt metrik ton cinsindendir; eski belgelerde 1.016 kg’lık uzun ton (long ton) kullanılmış olabilir.
Detveytin içinde yalnızca yük yoktur. Bileşenleri şunlardır:
- yük,
- akaryakıt, dizel yakıt ve tanklardaki yağlama yağı,
- balast suyu,
- tatlı su (içme, kullanma ve kazan besleme suyu),
- kumanya ve stor (store),
- mürettebat, yolcular ve eşyaları,
- sabit ağırlık (constant): boş gemi ağırlığına dahil olmayan ama gemide sürekli bulunan, tam olarak bilinmeyen ağırlıklar. Yedek parçalar, tanklarda ve sintinelerde biriken tortu ve su, sonradan eklenmiş küçük donanımlar bu kapsamdadır. Değeri genellikle draft sörveylerinden tahmin edilir.
Bu yüzden armatörün asıl merak ettiği sayı, bir seferde taşınabilecek yük miktarıdır. Buna yük detveyti veya net detveyt (cargo deadweight, net deadweight) denir:
Yük detveyti = DWT − (yakıt + yağ + tatlı su + balast + kumanya ve stor + mürettebat + sabit ağırlık)
Adım adım bir hesap
Örnek gemimizle devam edelim.
- Yüklü deplasman (Bölüm 2’deki gemi, deniz suyunda): 47.150 ton.
- Boş gemi ağırlığı 9.800 ton ise yaz detveyti: 47.150 − 9.800 = 37.350 ton.
- Gemi bu sefer için 1.800 ton yakıt ve yağ, 250 ton tatlı su, 50 ton kumanya, mürettebat ve eşyası alacak ve 250 ton sabit ağırlık taşıyor. Yük dışındaki kalemler: 1.800 + 250 + 50 + 250 = 2.350 ton.
- Balast almadan taşınabilecek yük: 37.350 − 2.350 = 35.000 ton.
Bu örnek, uzun bir sefer için daha fazla yakıt almanın yük kapasitesini doğrudan azalttığını da gösterir: alınan her ton yakıt, taşınamayan bir ton yük demektir.
Detveyt sabit bir sayı da değildir; geminin yüklenebileceği yükleme hattına ve suyun yoğunluğuna göre değişir. Kış yükleme hattına kadar yüklenmesi gereken bir gemi yazdakinden az, tropik yükleme hattına kadar yüklenebilen bir gemi ise daha fazla detveyt taşır (Bölüm 4).
Tonaj: Gemi Ne Kadar Büyük?
Tonaj (tonnage), geminin iç hacminin büyüklüğünü gösteren ölçüdür. Adındaki “ton”a rağmen bir ağırlık değildir. Kelimenin kökeni, Orta Çağ’da gemilerin taşıyabildiği şarap fıçılarının (tun) sayısıyla ölçülmesine dayanır; yani en başından beri bir “kaç fıçı sığar?” sorusudur.
Eski sistem: Tonilato
- yüzyılın ortasından 20. yüzyılın sonlarına kadar gemilerin hacmi Moorsom sistemiyle ölçüldü. Bu sistemde 100 fit küp (2,83 m³) hacim bir tonilato (register ton) sayılırdı. Kapalı mahallerin toplam hacmi 100 fit küpe veya 2,83 m³’e bölünerek gros tonilato (gross register tonnage, GRT) bulunurdu. Gros tonilatodan makine dairesi, yaşam ve seyir mahalleri gibi para kazandırmayan hacimler düşülerek net tonilato (net register tonnage, NRT) elde edilirdi.
Sistem zamanla bozuldu. Ülkeden ülkeye farklı düşüm kuralları uygulanıyor, armatörler harç ödememek için “tonaj açıklıkları” gibi yöntemlerle gemilerini tasarlıyordu. Sonuçta aynı büyüklükteki gemiler çok farklı tonilatolara sahip olabiliyordu. Bu yüzden sistem uluslararası düzeyde terk edildi.
Bugünkü sistem: GT ve NT
Günümüzde tonaj, 1969 Uluslararası Gemi Tonilatolarının Ölçülmesi Sözleşmesi (ITC 69) esaslarına göre ölçülür. Sistem 18 Temmuz 1982‘de yürürlüğe girmiş; mevcut gemiler için 18 Temmuz 1994‘e kadar geçiş süresi tanınmıştır. Uluslararası sefer yapan, boyu 24 metre ve üzerindeki gemilere uygulanır. Bu sistemde tonaj, hacimden bir formülle türetilen birimsiz bir sayıdır; “ton” ya da “tonilato” denmez, yalnızca GT ve NT yazılır (örneğin 17.733 GT).
Gros tonaj (gross tonnage, GT) geminin bütün kapalı mahallerinin toplam hacmine dayanır:
GT = K₁ × V K₁ = 0,2 + 0,02 × log₁₀ V
Burada V, tekne ve üst yapılar içindeki bütün kapalı mahallerin metreküp cinsinden toplam hacmidir; ambarlar, tanklar, makine dairesi, yaşam ve seyir mahalleri buna girer. K₁ katsayısı hacimle birlikte yavaşça büyür:
| Toplam kapalı hacim V (m³) | K₁ | GT |
|---|---|---|
| 1.000 | 0,260 | 260 |
| 10.000 | 0,280 | 2.800 |
| 60.000 | 0,296 | 17.733 |
| 100.000 | 0,300 | 30.000 |
Kapalı hacmi 60.000 m³ olan bir gemiyi adım adım hesaplayalım: log₁₀ 60.000 ≈ 4,78; K₁ = 0,2 + 0,02 × 4,78 ≈ 0,296; GT ≈ 0,296 × 60.000 ≈ 17.733. Aynı gemi eski sistemle ölçülseydi 60.000 / 2,83 ≈ 21.201 GRT olurdu. Görüldüğü gibi eski ve yeni değerler birbiriyle doğrudan karşılaştırılamaz.
Net tonaj (net tonnage, NT) geminin ticari kullanıma ayrılmış hacmini, yani esas olarak yük mahallerinin hacmini ve yolcu taşıma kapasitesini gösterir:
NT = K₂ × Vc × (4d / 3D)² + K₃ × (N₁ + N₂ / 10)
| Simge | Anlamı |
|---|---|
| Vc | Yük mahallerinin toplam hacmi (m³) |
| d | Mastorideki kalıp draft (yaz yükleme hattına göre) |
| D | Mastorideki kalıp derinlik |
| K₂ | 0,2 + 0,02 × log₁₀ Vc |
| K₃ | 1,25 × (GT + 10.000) / 10.000 |
| N₁ | En fazla sekiz yataklı kamaralardaki yolcu sayısı |
| N₂ | Diğer yolcuların sayısı |
Formülün sınırlamaları şunlardır:
- (4d / 3D)² çarpanı 1’den büyük alınmaz.
- K₂ × Vc × (4d / 3D)² terimi, gros tonajın 0,25 katından küçük alınmaz.
- Toplam yolcu sayısı (N₁ + N₂) 13’ten azsa yolcu terimi sıfır kabul edilir.
- Net tonaj, gros tonajın 0,30 katından küçük olamaz.
Son sınırın mantığı açıktır: eski sistemdeki “net tonajı yapay olarak küçültme” oyununun önüne geçmek.
Tonaj belgesi ve kanal tonajları
Tonaj ölçümünü bayrak devleti idaresi veya yetkilendirdiği klas kuruluşu yapar ve geminin GT ve NT değerlerini, bunların hesaplandığı hacimlerle birlikte gösteren Uluslararası Tonaj Belgesi (International Tonnage Certificate 1969) düzenlenir. Belgenin süresi sınırsızdır; ancak tonajı değiştiren bir tadilat yapıldığında veya gemi başka bir bayrağa geçtiğinde yeniden düzenlenir.
Süveyş ve Panama kanal idareleri geçiş ücretlerini kendi kurallarıyla hesaplanan tonajlara dayandırır. Süveyş Kanalı için düzenlenen Süveyş Kanalı Özel Tonaj Belgesi‘ndeki Süveyş Kanalı net tonajı (SCNT), eski ölçüm sistemine dayanan kendine özgü kurallarla hesaplanır. Panama Kanalı’nda ise toplam hacme dayanan Panama Kanalı Evrensel Ölçüm Sistemi (PC/UMS) net tonajı kullanılır. Bu belgeleri her gemi değil, yalnızca bu kanallardan geçen gemiler, Uluslararası Tonaj Belgesi’ne ek olarak bulundurur.
GT ve NT nerede işe yarar?
Gros tonaj geminin büyüklüğünün resmî ölçüsüdür. Uluslararası sözleşmelerin hangi gemilere uygulanacağını belirleyen eşikler (500 GT, 3.000 GT gibi), zabitlerin yeterlik belgelerindeki sınırlamalar, emniyetli asgari mürettebat, kayıt ve tescil ücretleri ile sigorta işlemleri GT’ye göre belirlenir. Bölüm 1’deki kamara alanlarının 3.000 ve 10.000 GT eşiklerine göre değişmesi buna bir örnektir.
Net tonaj geminin ticari kazanç kapasitesinin ölçüsüdür. Liman ücretleri, kılavuzluk, fenerlight ve kanal ücretleri gibi hizmet bedelleri çoğunlukla NT’ye göre hesaplanır.
Hepsi Bir Arada
| Ölçü | Türü | Neyi ifade eder | Değişir mi? |
|---|---|---|---|
| Deplasman (Δ) | Ağırlık | Geminin o anki toplam ağırlığı | Yükleme durumuyla her an değişir |
| Boş gemi ağırlığı | Ağırlık | Geminin kendi ağırlığı | Tadilat ve yaşlanmayla yavaşça değişir |
| Yüklü deplasman | Ağırlık | Yaz yükleme hattındaki toplam ağırlık | Sabittir (tasarım değeri) |
| Detveyt (DWT) | Ağırlık | Taşınabilen tüm değişken ağırlıklar | Yükleme hattı ve suyun yoğunluğuna göre değişir |
| Yük detveyti | Ağırlık | Bir seferde taşınabilecek yük | Seferden sefere değişir |
| Gros tonaj (GT) | Hacim | Tüm kapalı mahallerin büyüklüğü | Tadilat olmadıkça sabittir |
| Net tonaj (NT) | Hacim | Ticari kullanıma ayrılmış hacim | Tadilat olmadıkça sabittir |
Sık Karıştırılan Noktalar
- GT bir ağırlık değildir. Birimsiz bir hacim ölçüsüdür; “17.733 ton” değil “17.733 GT” yazılır.
- Boş gemi ile yüksüz gemi farklıdır. Yüksüz gemide yine de yakıt, su ve balast bulunur; deplasmanı boş deplasmandan büyüktür.
- Detveyt yalnızca yük değildir. Yakıt, su, balast, kumanya, mürettebat ve sabit ağırlık da detveytin içindedir.
- Yüklü deplasman yükü de içerir: boş gemi ağırlığı + detveyt.
- Eski GRT ile yeni GT aynı ölçek değildir; aynı gemi için farklı sayılar verir.
- Kanal tonaj belgeleri her gemide bulunmaz; yalnızca o kanallardan geçen gemiler alır.
Özet
- Ağırlık ölçüleri (Δ, boş gemi, DWT) ton cinsindendir; hacim ölçüleri (GT, NT) birimsizdir.
- Arşimet ilkesine göre gemi, ağırlığı kadar su yerinden eder: Δ = ∇ × ρ.
- Deniz suyu 1,025, tatlı su 1,000 t/m³; aynı ağırlıktaki gemi tatlı suda daha çok batar.
- Deplasman draft okunarak hidrostatik tablolardan bulunur.
- Boş gemi ağırlığı meyil deneyiyle belirlenir ve zamanla değişir.
- Yüklü deplasman = boş gemi + DWT; DWT = Δ − boş gemi.
- Yük detveyti, DWT’den yük dışındaki bütün kalemler çıkarılarak bulunur.
- Eski sistemde 100 ft³ (2,83 m³) = 1 tonilato idi; bugün ITC 69’a göre GT = K₁ × V.
- NT yük hacmine ve yolcu sayısına dayanır ve GT’nin %30’undan küçük olamaz.
- GT kurallar, belgeler ve tescil için; NT liman ve kanal ücretleri için kullanılır.
Kendinizi Sınayın
- Su altı hacmi 20.000 m³ olan bir geminin deniz suyundaki deplasmanı nedir?
- Aynı ağırlıktaki bir gemi deniz suyundan tatlı suya geçince draftı nasıl değişir? Neden?
- Boş gemi ağırlığına balast suyu dahil midir?
- Yüklü deplasmanı 30.000 t, boş gemi ağırlığı 7.000 t olan bir geminin yaz detveyti nedir?
- Bu gemi bir sefer için 1.200 t yakıt, 200 t tatlı su, 40 t kumanya ve mürettebat alıyor ve 160 t sabit ağırlık taşıyorsa en çok ne kadar yük alabilir?
- Kapalı hacmi 10.000 m³ olan bir geminin gros tonajı kaçtır?
- Bir geminin GT’si 20.000 ise NT’si en az kaç olabilir?
- Liman ücretleri çoğunlukla hangi tonaja göre hesaplanır?
Cevaplar
- 20.000 × 1,025 = 20.500 ton.
- Artar. Tatlı suyun yoğunluğu daha düşük olduğundan aynı ağırlığı taşımak için gemi daha fazla su hacmi yerinden etmelidir.
- Hayır. Balast detveytin bir parçasıdır.
- 30.000 − 7.000 = 23.000 ton.
- Yük dışı kalemler 1.200 + 200 + 40 + 160 = 1.600 ton; yük = 23.000 − 1.600 = 21.400 ton.
- K₁ = 0,2 + 0,02 × 4 = 0,28; GT = 0,28 × 10.000 = 2.800.
- 0,30 × 20.000 = 6.000.
- Net tonaja (NT).
Başvuru Tabloları
| Konu | Değer veya formül |
|---|---|
| Deplasman | Δ = ∇ × ρ |
| Yoğunluklar | Deniz suyu 1,025 t/m³; tatlı su 1,000 t/m³ |
| Örnek gemi | ∇ = 46.000 m³ → Δ = 47.150 t (tatlı suda 46.000 t); boş gemi 9.800 t → DWT 37.350 t |
| Örnek sefer | Yakıt ve yağ 1.800 t, tatlı su 250 t, kumanya ve mürettebat 50 t, sabit ağırlık 250 t → yük 35.000 t |
| Uzun ton | 1.016 kg |
| Moorsom tonilatosu | 100 ft³ = 2,83 m³ = 1 tonilato |
| ITC 69 | Yürürlük 18 Temmuz 1982; geçiş 18 Temmuz 1994’e kadar; boyu 24 m ve üzeri uluslararası sefer yapan gemiler |
| Gros tonaj | GT = K₁ × V; K₁ = 0,2 + 0,02 × log₁₀ V |
| K₁ tablosu | 1.000 → 0,260 / 260; 10.000 → 0,280 / 2.800; 60.000 → 0,296 / 17.733; 100.000 → 0,300 / 30.000 |
| Eski-yeni karşılaştırma | 60.000 m³ → 17.733 GT; eski sistemde ≈ 21.201 GRT |
| Net tonaj | NT = K₂ × Vc × (4d/3D)² + K₃ × (N₁ + N₂/10); K₂ = 0,2 + 0,02 × log₁₀ Vc; K₃ = 1,25 × (GT + 10.000)/10.000 |
| NT sınırlamaları | (4d/3D)² ≤ 1; yük terimi ≥ 0,25 GT; yolcu < 13 ise yolcu terimi 0; NT ≥ 0,30 GT |
| GT eşik örnekleri | 500 GT, 3.000 GT |
Terimler Sözlüğü (TR–EN)
| Türkçe | İngilizce |
|---|---|
| Deplasman | Displacement (Δ) |
| Su altı hacmi, deplasman hacmi | Volume of displacement (∇) |
| Kaldırma kuvveti | Buoyancy |
| Yoğunluk | Density (ρ) |
| Acı su | Brackish water |
| Hidrostatik tablo / eğri | Hydrostatic table / curves |
| Detveyt skalası | Deadweight scale |
| Boş gemi ağırlığı | Lightship weight, lightweight |
| Meyil deneyi | Inclining experiment |
| Boş gemi sörveyi | Lightweight survey |
| Boş deplasman | Light displacement |
| Yüklü deplasman | Load displacement |
| Balastlı durum | Ballast condition |
| Detveyt / Yaz detveyti | Deadweight / Summer deadweight |
| Yük detveyti, net detveyt | Cargo deadweight, net deadweight |
| Sabit ağırlık | Constant |
| Kumanya ve stor | Provisions and stores |
| Metrik ton / Uzun ton | Metric tonne / Long ton |
| Tonaj | Tonnage |
| Tonilato | Register ton |
| Gros tonilato / Net tonilato | Gross register tonnage (GRT) / Net register tonnage (NRT) |
| Gros tonaj / Net tonaj | Gross tonnage (GT) / Net tonnage (NT) |
| Uluslararası Tonaj Belgesi | International Tonnage Certificate (1969) |
| Süveyş Kanalı Özel Tonaj Belgesi | Suez Canal Special Tonnage Certificate |
| Panama Kanalı Evrensel Ölçüm Sistemi | Panama Canal Universal Measurement System (PC/UMS) |