9.1 Köprüüstü Kaynak Yönetimi ve Vardiya Düzeni
· Sinan Berat Kardaş
Köprüüstü kaynak yönetimi (BRM), seyirciye açık tüm insan ve cihaz kaynaklarının güvenli ve verimli bir sefer için en iyi biçimde kullanılmasıdır.
1950’de dünyanın en güçlü savaş gemilerinden biri, köprüüstündeki herkesin gözü önünde bir sığlığa oturdu. Gemide ne cihaz eksikti ne bilgi; eksik olan, o bilginin kaptana ulaşmasıydı. Bu Kısım, köprüüstündeki insanları ve cihazları tek bir ekip gibi yönetmenin yollarını anlatır: işin yükü ne zaman ağırlaşır, kim ne zaman çağrılır, kılavuz kaptanpilotla nasıl konuşulur ve bütün bunları hangi kurallar düzenler.
Seyirci Artık Bir Yönetici
Seyir, tek bir işlem değil, birbirinden farklı birçok sürecin bir araya gelmesidir. Bu süreçlerin bir kısmı belirli bir sırayla, bir kısmı rastgele, bir kısmı neredeyse sürekli, bir kısmı da yalnızca ara sıra yürütülür. Seyircinin deneyimi ve muhakemesi tam olarak bu süreçlerin hangisinin ne zaman kullanılacağına karar verirken devreye girer. İşi zorlaştıran şey, seyir sistem ve tekniklerinin en verimli nasıl kullanılacağına dair sabit kuralların bulunmamasıdır. En iyi uygulama şunlara göre değişir:
- geminin türü,
- gemideki seyir donanımının kalitesi,
- seyircinin ve ekibinin deneyim ve becerisi.
Bir kural ise hiç değişmez: vardiya zabitiofficer of the watch (OOW) için geminin güvenliği, her zaman operasyonel yükümlülüklerin ve rutin işlerin tamamlanmasından önce gelir. Seyir, onun birincil sorumluluğudur. Geminin mevkipositionine ilişkin, bir tehlike oluşturabilecek herhangi bir belirsizlik derhal giderilmelidir.
En doğru politika, belirsizliği baştan önlemektir. Bunun yolu, mevcut tüm araçları kullanmak ve farklı mevki bilgisi kaynaklarını sürekli birbiriyle karşılaştırmaktır. Birden fazla seyir tekniği rutin olarak kullanılır. Bunun iki faydası vardır: teknikler birbirini denetler ve acil bir durumda gerekebilecek beceriler canlı kalır. Tek bir seyir sistemi, tek bir hata noktası oluşturur; bu yüzden mutlaka başka bir kaynakla desteklenmelidir.
Seyircinin sorumluluğu yalnızca mevki bulmakla sınırlı değildir. Şunlar da onun görevidir:
- Kendisinin ve ekibinin tüm üyelerinin görevleri için uygun biçimde eğitilmiş ve hazır olmasını sağlamak.
- Sorumlu olduğu tüm donanım ve sistemlerin işleyişine aşina olmak.
- Tüm dijital ve/veya basılı kartaların ve yayınların Seyir İhbarnameleri (Notice to Mariners) ile güncellenmiş olmasını sağlamak.
- Gerekli tüm seyir donanımının çalışır durumda bulunmasını sağlamak.
Bir gemiyi seyretmek dinamik bir süreçtir. Programlar, görevler ve hava koşulları sıklıkla değişir. Bir seferi planlamak, geminin denize açılmasından çok önce başlar. Bu planın uygulanması ise gemi son varış noktasındaki rıhtıma bağlanana kadar bitmez. Bir seferi fazla planlamak mümkündür, ama onu eksik planlamak çok daha ciddi bir hatadır. Rotacourseyı dikkatle planlamak, gerekli kartaları ve yayınları hazırlamak ve sefer boyunca mevkiyi çeşitli yöntemlerle izlemek güvenli seyrin temelidir. Bunlar, profesyonel bir seyircinin ayırt edici işaretidir.
Bilgisayarların ve bunların yönlendirdiği seyir teknolojilerinin gelişimi, seyircinin rolünde bir evrime — hatta bazılarına göre bir devrime — yol açmıştır. Seyirci giderek, geminin rotasını yönetmek ve güvenliğini sağlamak için kullanılan, karmaşıklık düzeyi değişen sistemler bütününün yöneticisi hâline gelmektedir. Gemiyi doğrudan kontrol etmekten çok, bu işi kendi yönetimi altında yürüten sistemleri ve insanları yönetir. Modern bir gemide bu sistemler şunları kapsayabilir:
| Takım | İçerik |
|---|---|
| Seyir donanımı (bütünleşik köprüüstü sistemi) | Radar bindirmeli ve kâğıt kartaların yerini alan ECDIS; birbirine bağlı çift X- ve S-bant ARPA radarları; dijital akı-kapılı ve lazer halka cayro pusulagyrocompasslara bağlı oto-pilot; bütünleşik GPS/DGPS ve Loran C mevki sistemleri; çok sayıda çevresel sensör; dijital derinlik ölçerecho sounder; Doppler hız logu |
| Haberleşme takımı | NAVTEX alıcılı GMDSS istasyonu; hava faksı ve bilgisayarlı hava rotalama sistemi; SATCOM terminali; çok sayıda sabit ve taşınabilir VHF telsizi; dahili telefon santrali; anons/alarm sistemi; ses güçlendirmeli telefonlar |
Bu teknoloji gemiye girerken mürettebat sayısı azalmaktadır. Bu da ekibin her üyesine daha fazla sorumluluk yükler.
Seyirci aslında her zaman hem cihazların hem insanların yöneticisi olmuştur; değişen, bugünün sistemlerinin çok daha karmaşık, bir seyir hatasının sonuçlarının ise her zamankinden daha ağır olmasıdır. Bu yüzden basiretli bir seyirci, gemisinin seyir kontrolünü sürdürürken karşılaştığı sayısız karmaşık görevi yönetebilmek için Köprüüstü Kaynak Yönetimi (Bridge Resource Management, BRM) tekniklerine aşina olmalıdır.
Elinizdeki Her Şey Bir Kaynaktır: BRM
Köprüüstünde iki yakın kavram kullanılır:
Köprüüstü Kaynak Yönetimi (BRM), seyirciye açık kaynakların incelenmesi ve bu kaynakların güvenli ve verimli seferler yürütmek amacıyla en iyi biçimde kullanılmasıdır.
Köprüüstü Ekip Yönetimi (Bridge Team Management) ise bunun insan tarafıdır: seyirciye açık insan kaynaklarının — dümencihelmsman, gözcülookout, makine dairesi vardiyası vb. — yönetimini ve tüm üyelerin güvenli ve verimli bir seferin ortak hedefine katkıda bulunmasının nasıl sağlanacağını ifade eder.
Bu iki terim kesin biçimde tanımlanmamıştır. Yaygın kullanımda “köprüüstü kaynakları”, elektronik ve insan kaynaklarını kapsayan tüm varlık bütününü ifade ederken, “köprüüstü ekip yönetimi” yalnızca insan kaynaklarına — kılavuz kaptan hariç, çünkü kılavuz kaptan normalde ekibin bir üyesi sayılmaz — işaret eder.
Mevcut kaynaklar; geminin büyüklüğüne, görevine, mürettebatına, kıyı yönetimine, bütçesine ve pek çok başka değişkene göre farklılık gösterir. Aynı sınıftan iki gemi fiziksel olarak birebir aynı olsa bile, onları donatan insanlar farklıdır. Ve insanlar, seyircinin sahip olduğu en önemli kaynaktır.
Etkili bir Köprüüstü Kaynak Yönetimi şunları gerektirir:
- Açıkça tanımlanmış seyir hedefleri.
- Hedeflere ulaşmak için tanımlanmış prosedürler — bir sistem.
- Hedeflere ulaşmak için gerekli araçlar.
- Hedeflere doğru ilerlemenin ölçütleri.
- Taktik, operasyonel ve stratejik düzeyde sürekli durum farkındalığı.
- Açıkça tanımlanmış hesap verebilirlik ve sorumluluk.
- Sistemin tamamında açık iletişim.
- Dışarıdan destek.
İş Yükü Kaynağı Aştığında: Vardiya Koşulları
BRM’nin en somut sorusu şudur: elimdeki insan ve cihaz, şu anki işi kaldırabiliyor mu? Seyir durumu, seyirciye o an mevcut olandan daha fazla kaynak talep ettiğinde tehlikeli bir durum ortaya çıkar. Bununla iki şekilde başa çıkılabilir:
- Kaynağı artırmak: seyirci ek kaynaklar çağırabilir — bir baş gözcüsü veya ek bir vardiya zabiti eklemek gibi.
- Talebi azaltmak: mevcut kaynakların baş edebileceği bir düzeye kadar seyir talebini düşürebilir — hız azaltmak, rota değiştirmek, savurmak (heave to) veya demirlemeanchoringk gibi.
Seyirci üzerindeki talebi artıran bazı koşullar şunlardır:
- Sis.
- Yoğun trafik.
- Bir kanala, limana veya kısıtlı bir alana giriş.
- Ağır hava koşulları.
- Yangın, su alma veya başka bir acil durum.
Bu durumlar seyircinin zamanını ve enerjisini daha çok tüketir; yükü yeniden dengelemek için başka bir vardiya zabiti, bir baş gözcüsü veya daha deneyimli bir dümenci gerekebilir.
Vardiyada görevli personelin atanmasına ilişkin kesin bir yasal yönerge yoktur. Çeşitli kural ve yönetmelikler ele alınması gereken belirli etkenler ortaya koyar. Mevcut personeli bu etkenleri karşılayacak biçimde kullanma sorumluluğu ise vardiya zabitine aittir. Yasalar ve amirallik davaları şu konularda belirli gereklilikler ortaya koymuştur:
- gözcünün konumu ve görevleri,
- belirli koşullarda güvenli hız,
- dümen tutma biçimi,
- radar kullanımı.
Denizcilik sektörü, çeşitli durumlarda kullanılacak personel ve prosedürleri tanımlamaya yardımcı olmak üzere Vardiya Koşulları adı verilen standartları oluşturmuştur. Koşul numarası büyüdükçe durum ağırlaşır:
| Koşul | Görüş | Manevra | Trafik | Personel |
|---|---|---|---|---|
| I | Açık hava | Kısıtsız | Az veya hiç yok | Tüm sistemler normalse, geminin büyüklüğüne, türüne ve görevine bağlı olarak çoğu zaman tek bir lisanslı kişi yeterli |
| II | Bir miktar kısıtlı | Hidrografi ve diğer trafik tarafından sınırlandırılmış | Var | Gözcü, dümenci veya başka bir lisanslı vardiya zabiti gerekebilir |
| III | Zayıf | Dar alanlar (koylar, boğazlar, yaklaşma kanalları) nedeniyle ciddi biçimde kısıtlı | Yoğun | — |
| IV (en ciddi) | Zayıf | Kanallarda ve iç limanlarda olduğu gibi sıkı biçimde kısıtlı | Yoğun | — |
Herhangi bir vardiya koşulu, planlanmış veya beklenmedik olaylar nedeniyle neredeyse anında değişebilir. Kendi gemisinde veya yakındaki başka bir gemide yaşanan acil durum tatbikatları ya da gerçek acil durumlar, hazırlıksız bir köprüüstü ekibini hızla altından kalkılamaz hâle getirebilir.
Her koşulda seyirci, kaynaklarını etkin ve verimli biçimde yönetmelidir. Gerektiğinde ek yardım çağırır, personeli nitelikli ve hazır olduğu görevlere atar. Bunu yaparken şunları göz önünde bulundurur:
- geminin tasarım ve manevra özellikleri,
- kişilerin kişilikleri ve nitelikleri,
- durumun gerekleri.
Siste bir kanal yaklaşımı
Bir konteyner gemisi, bir liman yaklaşma kanalına girmek üzeredir. Sis nedeniyle görüş mesafesi 2 deniz milinautical milene düşmüştür; su derinliği ve kıyı şekli (hidrografi) manevra alanını daraltmaktadır; bölgede yoğun gemi trafiği vardır. Gemi henüz dar bir kanala veya iç limana girmemiştir.
- Görüş kısıtlı ve manevra hidrografi/trafik tarafından sınırlandırılmış — bu, Vardiya Koşulu II’nin tanımına kısmen uyar.
- Ancak “zayıf görüş + dar alan + yoğun trafik” üçlüsünün birlikte, henüz “kanal/iç liman” düzeyinde sıkı bir kısıtlama olmadan bir arada bulunması, durumu Vardiya Koşulu III‘e taşır.
- BRM ilkesi gereği vardiya zabitinin tepkisi: ek bir baş gözcüsü ve/veya ikinci bir lisanslı vardiya zabiti çağırmak (kaynağı artırmak) ya da hızı düşürüp kanala girişi geciktirmek (talebi azaltmak).
- Gemi dar kanala fiilen girdiğinde ve trafik yoğunluğu sürerse durum Vardiya Koşulu IV‘e yükselir; bu noktada kaynakların önceden artırılmış olması kritik önem taşır.
Thimble Shoals Dersi: Hiyerarşiden İşbirliğine
Ek kaynak çağırmak yetmez; çağrılan insanların bildiklerini söyleyebilmesi de gerekir. Gemi personeli organizasyonu, rastlanabilecek en hiyerarşik yapılardan biridir. Emirler, özellikle askeri gemilerde, tereddüt veya soru olmaksızın komuta zinciri boyunca verilir ve uygulanması beklenir. Bu işleyiş sorumlulukları açıkça tanımlar. Ama köprüüstü ekibinin tüm bilgi birikiminden yararlanmaz — ve bu ekip giderek çeşitli beceri, yetenek ve algılara sahip, yüksek düzeyde eğitimli kişilerden oluşmaktadır.
Kaptanın tartışma veya danışma olmaksızın emir verme açık hakkı vardır ve çoğu rutin durumda bunu yapmak uygundur. Olağandışı, tehlikeli ve gergin durumlarda ise ekibin diğer üyelerine danışmak genellikle daha iyidir. Yukarı ve aşağı yönlü iletişim, köprüüstü ekibini bir arada tutan ve tüm kaynakların etkin biçimde kullanılmasını sağlayan tutkaldır. Pek çok ciddi karaya oturma olayı, mürettebattan kaptana bilginin basitçe aktarılmasıyla önlenebilirdi. Ancak bu bilgi, gelenek ve protokole düşünmeden itaat nedeniyle ya paylaşılmamış ya da göz ardı edilmiştir.
Kısmın başındaki olay tam olarak budur. 1950 yılında tam yüklü ve 12 knot’un üzerinde seyreden USS Missouri, yüksek su sırasında Chesapeake Körfezi’ndeki Thimble Shoals’a ağır biçimde oturmuştur. Kaptan, İkinci Kaptanının (Executive Officer) uyarısını görmezden gelmiş, sırası olmadan konuştuğu için dümenciyi azarlamış ve Thimble Shoals Kanalı’na sağa dönüş emri vermeyi ihmal etmiştir. Geminin kurtarılması iki haftadan uzun sürmüştür.
Ulaşım kazalarının çoğu insan hatasından kaynaklanır. Genellikle birden fazla koşulun birleşiminin sonucudur ve neredeyse her zaman bir iletişim hatasını içerir. Çok sayıda ulaşım alanındaki kazaların incelenmesi, dinamik bir ekip ortamındaki insan davranışına ilişkin belirli gerçekleri ortaya koymuştur:
- Daha iyi kararlar, birden fazla kişinin katkısından doğar.
- Bir ekibin başarısı veya başarısızlığı, iletişim kurma ve iş birliği yapma becerisine bağlıdır.
- Daha fazla fikir, hem başarı fırsatlarını artırır hem de başarısızlığı sınırlar.
- Etkili ekipler iş yükünü paylaşabilir ve stresi azaltabilir; bu da stres kaynaklı hataları azaltır.
- Tüm üyeler hata yapar; hiç kimse tüm doğru cevaplara sahip değildir.
- Etkili ekipler hataları genellikle gerçekleşmeden önce veya hemen sonra fark eder ve düzeltir.
Bu gerçekler, geleneksel olarak izlenenden daha kapsayıcı ve daha az hiyerarşik bir köprüüstü ekip yönetimi yaklaşımını haklı çıkarır. Kaptan/seyirci şunları yapmalıdır:
- Sefer planıpassage plannı oluştururken ve sefer öncesi toplantıda köprüüstü ekibi üyelerinin görüşlerini dahil etmek.
- Özellikle gergin durumlarda kararlarını alırken görüşlerini açıkça paylaşmak.
- Daha az deneyimli ekip üyelerini sefere ilişkin tartışma ve kararlara dahil ederek onlara öğretme fırsatları aramak.
Böylece tüm ekip üyeleri ne beklendiğini bilir ve transitin aynı zihinsel modelini paylaşır.
Etkili köprüüstü ekipleri kendiliğinden ortaya çıkmaz. Bunlar; planlama, eğitim, uygulama, tatbikat, açık iletişim, dürüst geri bildirim ve yönetim desteğinin sonucudur. Bu niteliklerin tümü öğretilebilir ve öğretilmelidir. Pek çok profesyonel okul ve kurs bu konuya ayrılmıştır.
Ekipte Olmayan Ekip Üyesi: Kılavuz Kaptan ve MPX
Liman girişinde köprüüstüne bir kişi daha çıkar ve o andan itibaren iletişimin en önemli halkası o olur. Seyircinin limanda ve liman yaklaşımlarındaki en önemli kaynaklarından biri kılavuz kaptandır: yerel liman ve rıhtım bölgesini ansiklopedik düzeyde bilen profesyonel bir gemi manevra uzmanı. Bulunması çoğu zaman yerel yönetmelik veya yasa gereğidir. Genel tanıma göre köprüüstü ekibinin bir üyesi sayılmaz, ama son derece önemli bir köprüüstü kaynağıdır.
Kılavuz kaptan, belirli tanımlanmış alanlar dışında kaptana bir danışman olarak kalır. Gemi güvenliğinin tüm sorumluluğu kaptandadır. Kılavuz kaptana tam seyir sorumluluğunun verildiği tek yerler Süveyş Kanalı ve Panama Kanalı‘dır.
Önemli bir seyir kaynağı olarak kılavuz kaptan yönetilmeyi gerektirir; profesyonel bir uzman olarak da saygıyı hak eder. Bu iki unsurun dengesini kurmak, Kaptan-Kılavuz Görüşmesini (Master-Pilot Exchange, MPX) yöneten kaptanın sorumluluğundadır. MPX’in iki amacı vardır:
| Amaç | İçerik |
|---|---|
| Açık amaç | Kılavuza geminin ayrıntılarını aktarmak: draft, makinelerin ve seyir donanımının durumu, geminin dar sularda nasıl hareket edeceğini anlamayı etkileyebilecek özel koşul veya özellikler |
| Örtük amaç | Kılavuzla bir uyum kurmak; transit için ortak bir zihinsel model üzerinde anlaşmak ve bu modeli köprüüstü ekibiyle paylaşmak |
Yalnızca geminin özelliklerini ve durumunu aktarmak gerçek bir MPX oluşturmaz; MPX bundan çok daha kapsamlı olmalıdır. Bu yüzden MPX tek bir olay değil, bir süreçtir: gemiyi seyretmekten sorumlu herkesin transit için aynı planı paylaşmasını güvence altına alır.
Bazı gemiler, kılavuzun kolayca başvurabileceği temel gemi parametrelerini listeleyen bir kılavuz kartı hazırlar. Kılavuzun kendisi de gerekli tüm konuların ele alındığından emin olmak için kendi kontrol listesini kullanabilir. Kılavuzun kendi formlarına imza istemesi veya gemi formlarına imza atması istenip istenmemesi yerel hukuk ve geleneğe bağlıdır; bunlara saygı gösterilmelidir.
Genellikle kılavuzun gemiye çıktıktan sonraki ilk sözleri, kaptana belirli bir rota ve hız önerisi biçiminde olur. Kaptan bunun ardından köprüüstü ekibine uygun emirleri verir. Gemi yol kazandıkça MPX’in geri kalanı sürer. Kılavuzla transit sırasında beklenen olaylar ve tehlikeler konuşulur:
- dönüş noktaları,
- sığlık alanları,
- hava ve gelgittide koşulları,
- diğer gemi trafiği,
- römorkörler ve yanaşma düzenlemeleri,
- demir takımının durumu.
Bu bilgi köprüüstü ekibiyle paylaşılmalıdır. Transit boyunca herhangi bir anda kaptan, endişe duyduğu konuları kılavuzla görüşmek üzere gündeme getirmelidir. İletişim, güvenli bir transiti garanti eden, kılavuz ile kaptan arasındaki hayati bağlantıdır.
Kuralları Kim Koyar? Yasal Çerçeve ve STCW
Bütün bu iyi uygulamaların arkasında bağlayıcı kurallar da vardır. Gemilerin seyrine, özellikle ideal olmayan koşullarda, ilişkin çok sayıda yasa ve yönetmelik bulunur. ABD mevzuatında köprüüstü kaynaklarıyla ilgili başlıca düzenlemeler şunlardır:
- 33 CFR (Code of Federal Regulations, Başlık 33): köprüüstü görüş parametrelerini belirler; ayrıca kartalar, yayınlar ve seyir donanımının konusu olup denize açılmadan önce gereken testleri ve gemide belirli tehlikeli durumların bildirilmesini de şart koşar.
- 46 CFR ve IMO standartları: tıbbi uygunlukla ilgilidir.
- Public Law 101-380: izin verilen azami çalışma saatlerini belirler.
- 46 CFR: gerekli asgari dinlenme saatlerini belirler.
- 46 CFR ve STCW 95: yeterlilik ve belgelendirmeyi düzenler.
Bunlara ek olarak çeşitli ABD eyalet ve yerel yönetmelikleri de köprüüstü ekibinin görev ve sorumluluklarına uygulanır; sayısız yönetmelik ve amirallik içtihadı da dolaylı biçimde köprüüstü kaynak yönetimiyle ilişkilidir.
Uluslararası düzeyde ise en önemli düzenleme STCW’dir. Neden gerektiğini anlamak için askeri ve ticari gemileri karşılaştırmak işe yarar:
| Askeri gemi | Ticari gemi (yakın zamana kadar) | |
|---|---|---|
| Prosedürler | Daha resmî; iletişim ve sorumluluk hatları daha yapılandırılmış, seyir süreci daha organize | — |
| Eğitim | Zorunlu iş başı ve okul temelli eğitim programları | Eğitim ve belgelendirme, köprüüstü vardiya tutmanın rutin görevlerini yalnızca asgari düzeyde ele alıyor; ağırlıklı olarak acil durum prosedürleri ve güverte becerilerine odaklanıyordu |
| Vardiya zabitinin güvencesi | Komutasındaki personelin rütbeleri için gerekli testleri geçtiğinden ve görevleri için eğitildiğinden genellikle emin olabilir (deneyim ayrı bir konudur) | Böyle bir güvence çok azdı |
STCW’nin gelişimi şöyle özetlenebilir:
- 1978: IMO’nun Denizcilerin Eğitim, Belgelendirme ve Vardiya Tutma Standartları Uluslararası Sözleşmesi (STCW), kaptanlar, zabitler ve vardiya personeli için belirli yeterlilikler koydu.
- 1984: Sözleşme yürürlüğe girdi.
- 1991: ABD sözleşmeye taraf oldu.
- 1984-1992: 1978 sözleşmesinin önemli sınırlılıkları belirginleşti: belirsiz gereklilikler, net standartların eksikliği, sınırlı denetim ve kontrol, modern vardiya tutma sorunlarının ele alınmaması. Bu tarihe kadar IMO ağırlıklı olarak geminin inşası ve donanımına odaklanmıştı; ABD öncülüğündeki yeni gözden geçirme ise deniz kazalarının büyük bölümünün nedeni olan insan unsuruna odaklanacaktı.
- 1995: İnsan faktörünün rol oynadığı üç ciddi deniz kazası IMO liderliğini derhal harekete geçirdi; yeni sözleşme başlangıçta planlanandan bir yıl önce imzalandı.
- 1 Şubat 1997: Yeni sözleşme (STCW 95) yürürlüğe girdi. ABD Sahil Güvenlik Teşkilatı lisans yönetmeliklerini yeni yönergelere uyacak biçimde değiştirmeye derhal başladı.
- 1 Şubat 2002: 1978 sözleşmesi kapsamında lisans almış denizcilerin belgelerini eski kural altında yenileyebilecekleri son tarih olarak belirlendi; diğer herkesin yeni standartlara uyması gerekiyordu. Bu tarih, uyum için daha fazla zaman tanımak amacıyla sonradan değiştirildi.
STCW 95 hükümleri, köprüüstü ekip yönetiminin insan unsurunu güçlü biçimde ele alır:
- Azami görev saatlerini zorunlu kılar.
- Asgari dinlenme sürelerini zorunlu kılar.
- ARPA, GMDSS gibi belirli seyir ve haberleşme sistemleri için eğitim gerekliliklerini zorunlu kılar.
- Zabitlerin köprüüstü kaynak yönetimi ilkelerini anlamalarını ve bunlara uymalarını şart koşar.
- Kişilerin yalnızca eğitilmiş olmasını değil, yetkinlik göstermesini de gerektirir.
Lisanssız personelden istenen seyre ilişkin yeterlilikler, genel vardiya tutma görevleriyle ilgilidir. Bu personel yalnızca eğitimi geçmekle kalmamalı, şu konularda yetkinlik de göstermelidir:
- dümen tutma ve rota değişiklikleri için manyetik ve cayro pusulaların kullanımı,
- standart dümen komutlarına tepki,
- otomatikten elle dümene ve geri geçiş,
- gözcünün sorumlulukları,
- doğru vardiya devir teslim usulleri.
Yetkinlik, denizde veya onaylı simülatörlerde gösterilebilir. Yetkilendirilmiş Sınav Görevlileri (DE) tarafından belgelenmelidir; bu belgeler kişinin STCW 95 hükümleri kapsamında belgelendirilmesine imkân verir.
Özet — Kısım 9.1
- Seyir, sabit kuralları olmayan, deneyim ve muhakeme isteyen süreçler bütünüdür; modern seyirci giderek karmaşık elektronik sistemlerin ve insanların bir yöneticisi hâline gelmiştir. Tek bir sistem tek bir hata noktasıdır.
- Köprüüstü Kaynak Yönetimi (BRM), seyirciye açık tüm elektronik ve insan kaynaklarının etkili kullanımını; Köprüüstü Ekip Yönetimi ise insan kaynaklarının yönetimini kapsar. Etkili BRM’nin sekiz koşulu vardır.
- İş yükü kaynağı aştığında ya kaynak artırılır ya talep düşürülür. Vardiya Koşulları (I-IV), görüş, manevra kısıtı ve trafik yoğunluğuna göre durumun ağırlığını sınıflandırır.
- 1950 USS Missouri kazası, hiyerarşik itaatin iletişimi bastırmasının bedelini gösterir; etkili ekipler daha kapsayıcı ve iletişime açıktır.
- Kılavuz kaptan, ekibin resmî üyesi sayılmasa da hayati bir kaynaktır; Kaptan-Kılavuz Görüşmesi (MPX) tek seferlik değil sürekli bir süreçtir. Tam sorumluluk yalnızca Süveyş ve Panama kanallarında kılavuzdadır.
- ABD mevzuatı (33/46 CFR, Public Law 101-380) ve STCW (1978; 1995’te insan unsurunu merkeze alarak yenilendi), çalışma/dinlenme saatleri ve belgelenmiş yetkinlik şartları getirir.
Kaynak: Bowditch Pub. 9, Part 5 (Ch. 25 — Seyir Süreçleri)