Gemideki Uygulamalar ve Yükümlülükler (On-board Requirements)

Gemide STCW uygulamaları, katılış tanıtımından dinlenme saatlerine ve alkol sınırlarına kadar sözleşmenin gemideki günlük karşılığıdır.

Bu bölüm; gemiye katılışta yapılması gereken işlemler, gemide taşınması zorunlu evraklar, alıştırma eğitimleri, deniz hizmeti kayıtları, alkol/madde kısıtlamaları, Liman Devleti Denetimleri (PSC) ve vardiya personelinin dinlenme saatlerini (Rest Hours) düzenler.

1. Gemide Bulundurulması Zorunlu Evrak ve Belgeler (Certificates & Evidence)

  • Orijinallik Kuralı: Tüm yeterlik belgeleri, şerhler, uzmanlık sertifikaları ve sağlık raporlarının aslı (orijinali) gemide personelin yanında bulunmalıdır. Fotokopi kesinlikle geçersizdir.
  • Zorunlu Belge Paketi:

1. Ulusal Yeterlik Belgesi ve Şerhi (CoC & Endorsement).

2. Uzmanlık Belgeleri (CoP) ve Talim Kayıtları: İleri yangın, cankurtarma araçları, tanker yük belgeleri vb.

3. Bayrak Devleti Tanıma Belgesi (Endorsement of Recognition): Yabancı bayraklı gemilerde çalışırken zorunludur. İşlem sürüyorsa konsolosluk/idare onaylı en fazla 3 ay geçerli “işlemde olduğunu gösteren resmi yazı” (Letter of Processing) taşınmalıdır.

4. Tıbbi Sağlık Raporu: 18 yaş üstü için en fazla 2 yıl geçerlidir. Sefer sırasında süresi biterse, yetkili hekim bulunan ilk limana kadar (en fazla 3 ayı geçmemek şartıyla) geçerliliğini korur.

  • Denetim Riski: Belgeleri eksik veya süresi geçmiş personelin tespiti halinde PSC tarafından gemiden indirilmesi söz konusudur ve bu durum sözleşmenin feshi sebebidir.

 

2. Gemiye Katılışta Zorunlu Alıştırma Eğitimleri (Familiarisation)

Her yeni gemiye katılışta, herhangi bir operasyonel göreve başlamadan önce 3 ayrı alıştırma eğitiminin verilmesi ve jurnale işlenmesi zorunludur:

  1. Temel Güvenlik Alıştırması (Basic Safety Familiarisation):

– Acil durum alarmlarını ve sembollerini tanıma,

– Denize adam düştü, yangın ve gemiyi terk prosedürleri,

– Toplanma (muster) ve biniş istasyonlarının yerleri ile kaçış yolları,

– Can yeleklerinin yerleri ve giyilmesi, yangın söndürücülerin kullanımı,

– Su geçirmez ve yangın kapılarının çalıştırılması.

  1. Gemiye Özgü Alıştırma (Ship-Specific Familiarisation):

– Personelin gemide kullanacağı özel ekipmanlara, vardiya düzenine, çevre koruma (MARPOL) prosedürlerine ve acil durum düzenlemelerine intibakı.

  1. Güvenlik Alıştırması (Security Familiarisation – ISPS):

– Gemi Güvenlik Zabiti (SSO) gözetiminde; korsanlık ve silahlı soygun tehdidine karşı alınacak tedbirler, acil durum toplanma alanları (Citadel vb.) ve şüpheli durum ihbar prosedürleri.

 

  • Resmi Kayıt: Bu eğitimler için sertifika düzenlenmez; ancak yetkili zabit tarafından gemi resmi seyir jurnaline (Official Logbook) tarih, isim ve imza ile işlenmesi zorunludur.

 

3. Gemide Eğitim ve Deniz Hizmeti Kayıtları (On-board Training & Service)

  • Staj ve Eğitim Defteri (TRB): Gemideki pratik eğitimler sadece yetkili gemi içi eğitim zabiti gözetiminde yapılır; görevler tamamlandıkça deftere işlenir ve Kaptan tarafından düzenli aralıklarla denetlenip imzalanır.
  • Gemi Adamı Cüzdanı (Discharge Book): Gemiden ayrılışta (sign-off), deniz hizmet süresi Kaptan tarafından onaylanıp mühürlenir. Hizmetin kabul edilmesi için geminin tonajı, makine gücü, bayrağı ve çağrı işareti net olarak işlenmelidir.
  • Üstün Ulusal Standartlar İlkesi: Bir bayrak devleti STCW’den daha katı bir deniz hizmeti veya eğitim standardı arıyorsa, o standart geçerli olur.

 

4. Alkol ve Uyuşturucu Kısıtlamaları (Drug & Alcohol Limits)

Manila 2010 ile alkol sınırları uluslararası düzeyde bağlayıcı ve net rakamlara bağlanmıştır:

  • Zorunlu Yasal Sınırlar:

– Kanda alkol seviyesi (BAC): En fazla %0,05

– Nefeste alkol konsantrasyonu: En fazla 0,25 mg/l

  • Kapsamın Genişletilmesi: Bu limitler yalnızca köprüüstü ve makine vardiyacılarını değil; emniyet, güvenlik ve deniz çevresini koruma görevi atanmış tüm personeli kapsar.
  • 4 Saat Kuralı (Kısım B Kılavuzu): Vardiyaya girmeden önceki 4 saat içinde kesinlikle alkol tüketilmemesi tavsiye edilir.
  • Şirket Politikaları: Birçok armatör “sıfır alkol” (dry ship) politikası uygular; Liman Devleti denetçileri ve şirketler rastgele alkol/uyuşturucu testleri yapma yetkisine sahiptir.

 

5. Denetim, Yaptırımlar ve Beyaz Liste (PSC & White List)

  • Liman Devleti Denetimi (PSC): Denetçiler gemide belgeleri inceler, personel sayısını kontrol eder ve gerektiğinde personelin yeterliğini ölçmek için acil durum talimleri (yangın, filika indirme) veya pratik ekipman testleri (dümen testi, jeneratör devreye alma) yaptırabilir.
  • Geminin Tutulma (Detention) Nedenleri:

– Göreve uygun geçerli sertifikanın bulunmaması,

– Emniyetli donatım belgesine (Safe Manning) uyulmaması,

– Seyir ve makine vardiya düzeninin usulsüzlüğü,

– İlk kalkış vardiyasında personelin yeterince dinlenmemiş olması (yorgunluk riski).

  • IMO Beyaz Listesi (White List): STCW Sözleşmesi’ni eksiksiz uygulayan ülkeler listesidir. Beyaz listede olmayan bir ülkenin ehliyetine yabancı bayrak onay belgesi (Endorsement of Recognition) verilmez; bu gemiler limanlarda çok daha sıkı denetimlere tabi tutulur.

 

6. Vardiya Personeli Dinlenme Saatleri (Rest Hours – Kural VIII/1)

Yorgunlukla (fatigue) mücadele amacıyla MLC 2006 ile uyumlu hale getirilen ve istisnasız her vardiyacı için geçerli olan kurallar:

  • Temel Standartlar:

1. 24 saatlik periyotta: En az 10 saat dinlenme sağlanmalıdır. (24 saatlik dilim gece yarısından değil, personelin ilk göreve başladığı andan itibaren hesaplanır).

2. Dinlenmenin Bölünmesi: 10 saatlik dinlenme süresi en fazla 2 parçaya bölünebilir; bu parçalardan bir tanesi kesintisiz en az 6 saat olmalıdır. Parçalardan hiçbiri 1 saatten kısa olamaz.

3. 7 günlük periyotta: Toplam dinlenme süresi en az 77 saat olmak zorundadır.

  • Kaldırılan Eski Kural: STCW-95’te yer alan “dinlenmeyi 6 saate düşürme ve haftalık 70 saate indirme” genel kuralı tamamen iptal edilmiştir.
  • Manila 2010 İstisna Rejimi (Sıkı Şartlara Bağlı):

– İdare, acil operasyonel durumlarda 7 günlük dinlenme süresinin 70 saate düşürülmesine izin verebilir.

– Bu istisna ardışık en fazla 2 hafta uygulanabilir.

– İstisna süresince dinlenme 3 parçaya bölünebilir (biri en az 6 saat olmak şartıyla).

– Toparlanma Kuralı: İki istisna periyodu arasında, istisna süresinin en az iki katı kadar süre (2 haftalık istisna uygulandıysa takip eden 4 hafta boyunca) normal kurallara (77 saat/hafta) tam uyum sağlanması şarttır.

  • Çağrılma Durumu (Call-out): Dinlenme saatinde acil bir işle göreve çağrılan personele mutlaka telafi edici dinlenme süresi verilmelidir.
  • Kayıt ve İmza: Günlük dinlenme saatleri resmi çizelgelerle kayıt altına alınır; ay sonunda Kaptan ve personel tarafından doğruluğu kontrol edilerek karşılıklı imzalanır.