Belgelendirme Gereksinimleri – Kısım 3 Gemi Tiplerine ve Özel Görevlere Göre Sertifikalar (Part 3 Other Certificates)
STCW özel sertifikaları, personelin çalıştığı gemi tipine ve gemide üstlendiği emniyet ya da güvenlik rolüne göre alması gereken ek belgelerdir.
Bu kısım; personelin çalıştığı gemi tipine (tanker, yolcu gemisi vb.) ve gemide üstlendiği acil durum, emniyet veya güvenlik rollerine göre alması gereken ilave uzmanlık belgelerini (Certificate of Proficiency – CoP) ve kanıt evraklarını (Documentary Evidence) düzenler.
1. Her Tip Gemide Geçerli Acil Durum, Emniyet ve Güvenlik Sertifikaları (Bölüm VI)
Gemideki rol ve sorumluluklara göre alınması gereken temel sertifikalar:
- Temel Güvenlik Eğitimi (Basic Safety Training – Kural VI/1):
– Emniyet veya çevre görevi olan tüm gemi insanları için zorunludur.
– 4 modülden oluşur: Kişisel Can Kurtarma Teknikleri, Temel Yangın Önleme ve Yangınla Mücadele, Temel İlk Yardım, Kişisel Güvenlik ve Sosyal Sorumluluk.
– Geçerlilik: 5 yılda bir tazelenmeli veya bu süre içinde talimlerle yetkinliğin korunduğu belgelenmelidir.
- Can Kurtarma Araçlarını Kullanma Yeterliği (Survival Craft and Rescue Boats – Kural VI/2):
– Hızlı can kurtarma botu haricindeki can filikası, can salı ve kurtarma botlarından sorumlu personel için zorunludur (5 yıllık yenilemeye tabidir).
- Hızlı Can Kurtarma Botu Kullanma Yeterliği (Fast Rescue Boat – FRB – Kural VI/2):
– Gemideki FRB ekibinde görevlendirilen personel için zorunludur.
- İleri Yangınla Mücadele (Advanced Fire Fighting – Kural VI/3):
– Yangınla mücadele operasyonlarını sevk ve idare etmekle görevlendirilen tüm zabitan sınıfı için zorunludur (5 yılda bir tazeleme eğitimi gerektirir).
- İlk Yardım ve Tıbbi Bakım (Medical First Aid & Medical Care – Kural VI/4):
– Tıbbi İlk Yardım (Medical First Aid): Gemide ilk yardım müdahalesinden sorumlu zabitler içindir.
– Tıbbi Bakım (Medical Care): Gemide revirden, ilaçlardan ve tıbbi tedaviden sorumlu personel (genellikle 1. Zabit veya Kaptan) içindir.
- Güvenlik (ISPS Kod) Sertifikaları (Kural VI/5 & VI/6 – Manila 2010 Yeniliği):
1. Gemi Güvenlik Zabiti (Ship Security Officer – SSO – VI/5): Güvenlik planının uygulanmasından doğrudan sorumlu atanmış zabite verilir.
2. Belirlenmiş Güvenlik Görevleri Eğitimi (Designated Security Duties – VI/6): Korsanlık, nöbet, arama gibi özel güvenlik görevi bulunan tüm personele verilir.
3. Güvenlik Farkındalık Eğitimi (Security Awareness – VI/6): Belirlenmiş bir güvenlik görevi olmayan ancak gemide çalışan tüm personelin alması zorunlu temel güvenlik eğitimidir.
2. Tankerlerde Çalışan Personel İçin Sertifikalar (Bölüm V/1-1 ve V/1-2)
Manila 2010 ile tanker eğitimleri; Petrol/Kimyasal ve Sıvılaştırılmış Gaz (LPG/LNG) olarak ayrılmış, zabitan ve tayfa için temel ile ileri düzey seviyeleri netleştirilmiştir:
| Eğitim / Sertifika Adı | Kural | Kimler İçin Zorunlu? | Belge Türü | 5 Yılda Bir Yenileme (Revalidation) |
|---|---|---|---|---|
| Petrol ve Kimyasal Tankeri Temel Yük Operasyonları | V/1-1 (A-V/1-1.1) | Yük ve yük ekipmanından sorumlu zabitler | CoP | Zorunlu |
| Petrol Tankeri İleri Düzey Yük Operasyonları | V/1-1 (A-V/1-1.2) | Kaptan, Başmüh., 1. Zabit, 2. Müh. ve yükten sorumlu zabitler | CoP | Zorunlu |
| Kimyasal Tankeri İleri Düzey Yük Operasyonları | V/1-1 (A-V/1-1.3) | Kaptan, Başmüh., 1. Zabit, 2. Müh. ve kimyasal yük operasyonundan sorumlu olanlar | CoP | Zorunlu |
| Petrol ve Kimyasal Tankeri Tayfa Temel Eğitimi | V/1-1 (A-V/1-1.1) | Yük veya tank temizliği operasyonlarında görev alan tayfalar | CoP | Yenileme Aranmaz |
| Gaz Tankerleri (LPG/LNG) Temel Yük Operasyonları | V/1-2 (A-V/1-2.1) | Gaz tankerlerinde yükten sorumlu zabitler | CoP | Zorunlu |
| Gaz Tankerleri (LPG/LNG) İleri Düzey Yük Operasyonları | V/1-2 (A-V/1-2.2) | Gaz tankerlerinde Kaptan, Başmüh., 1. Zabit, 2. Müh. ve yük sorumluları | CoP | Zorunlu |
| Gaz Tankerleri Tayfa Temel Eğitimi | V/1-2 (A-V/1-2.1) | Gaz tankerlerinde yük işlemlerinde görev alan tayfalar | CoP | Yenileme Aranmaz |
3. Uluslararası Sefer Yapan Yolcu Gemileri Personeli (Bölüm V/2)
Yolcu ve Ro-Ro yolcu gemilerinde insan hayatının tahliyesi ve güvenliğine yönelik özel modüllerdir:
- Kalabalık Yönetimi Eğitimi (Crowd Management – Kural V/2.4):
– Acil durumlarda yolculara toplanma ve tahliye alanlarında rehberlik etmekle görevli Kaptan, zabitan ve tüm kamarot/otel personeli için zorunludur. (5 yılda bir tazelenir).
- Yolcu Mahallerinde Doğrudan Hizmet Veren Personele Emniyet Eğitimi (Kural V/2.5):
– Yolcularla doğrudan temas kuran personel (barmen, servis elemanı vb.) içindir. Acil durumlarda yolcularla iletişim ve temel güvenlik davranışlarını kapsar. (Yenileme gerekmez).
- Kriz Yönetimi ve İnsan Davranışı Eğitimi (Crisis Management & Human Behaviour – Kural V/2.6):
– Kaptan, Başmühendis, 1. Zabit, 2. Mühendis ve acil durumlarda yolcu emniyetinden doğrudan sorumlu kilit personel içindir. Panik kontrolü, stres yönetimi ve tahliye liderliğini kapsar. (5 yılda bir tazelenir).
- Yolcu Emniyeti, Yük Emniyeti ve Tekne Bütünlüğü Eğitimi (Kural V/2.7):
– Özellikle Ro-Ro yolcu gemilerinde araçların yüklenmesi, bağlanması (lashing), kapakların/rampaların kapatılması ve su geçirmez tekne bütünlüğünden sorumlu Kaptan, 1. Zabit, Başmühendis ve görevli personel içindir. (5 yılda bir tazelenir).
4. Tavsiye Niteliğindeki Kılavuz Eğitimler (STCW Code Kısım B-V)
Manila 2010 ile gelişen denizcilik teknolojileri ve özel sahalar için Kısım B altında yeni kılavuz modüller eklenmiştir:
- B-V/a: Büyük boyutlu gemiler ile sıra dışı manevra özelliklerine sahip gemilerin Kaptan ve 1. Zabitleri için ilave manevra eğitimi.
- B-V/b & B-V/c: Katı dökme tehlikeli yükler ile paketli tehlikeli yüklerin (IMDG vb.) elleçlenmesinden sorumlu personel için eğitim.
- B-V/d & B-V/e: Açık deniz mobil üniteleri (MOU) ile Dinamik Konumlandırma (DP – Dynamic Positioning) sistemlerini kullanan personel için eğitim ve tecrübe yönergeleri.
- B-V/g: Kutup sularında (Polar Waters) seyir yapacak gemilerin Kaptan ve zabitanı için buzda seyir eğitim yönergeleri.