LIMITS OF THE TERRITORIAL SEA (Karasularının Sınırları Kısım 1)
(Genişlik, Esas Hat Türleri ve Doğal Kıyı Girintileri: Madde 3 – 10)
1. Karasularının Genişliği ve Dış Sınırı (Madde 3 & 4)
- Azami Genişlik: Her devlet, karasularının genişliğini sözleşmede tanımlanan esas hatlardan (baselines) itibaren ölçülmek kaydıyla en fazla 12 deniz miline (NM) kadar belirleme hakkına sahiptir.
- Dış Sınır: Karasularının dış sınırı; her noktası, esas hattın en yakın noktasına karasularının genişliği kadar mesafede bulunan geometrik çizgidir.
2. Normal Esas Hat (Normal Baseline — Madde 5)
- Genel Kural: Özel bir durum bulunmadıkça esas hat, kıyı devletinin resmi olarak tanıdığı büyük ölçekli deniz haritalarında gösterilen en düşük cezir (en düşük su seviyesi / low-water line) çizgisidir.
3. Resifler (Reefs — Madde 6)
- Atoller üzerinde veya saçaklı resiflere sahip adalarda esas hat; resifin denize doğru uzanan en düşük cezir çizgisidir (haritalardaki özel sembolüyle belirlenir).
4. Düz Esas Hatlar Yöntemi (Straight Baselines — Madde 7)
Kıyı şeridinin düzensiz olduğu özel coğrafyalarda kıyıdaki uygun noktaları birleştiren düz hatlar çekilebilir:
- Uygulama Şartları:
1. Kıyı şeridinin derin girintili ve yarıklarla parçalanmış olması (örneğin fiyortlar),
2. Kıyının hemen bitişiğinde ona paralel uzanan bir adalar zincirinin bulunması.
- Karşılanması Gereken Kriterler:
– Çizilen düz hatlar, kıyının genel yönünden belirgin şekilde sapmadeviationmalıdır.
– Hatların içinde kalan deniz alanları, iç sular rejimine bağlanacak kadar kara parçasıyla yakın ve doğrudan bir bağ içinde olmalıdır.
– Gelgittide durumunda su üstünde kalıp yükseldiğinde batan sığlıklara (low-tide elevations), üzerlerinde daimi deniz fenerlighti/tesis yoksa düz esas hat çekilemez.
– Düz esas hat sistemi, başka bir devletin karasularının açık denizle veya MEB ile olan bağlantısını kesecek şekilde uygulanamaz.
- Deltalar ve Değişken Kıyılar: Nehir deltaları gibi kıyının sürekli değiştiği durumlarda, en uç cezir hattı noktaları seçilir; kıyı geri çekilse bile devlet resmi bir değişiklik yapana kadar hat geçerliliğini korur.
5. İç Sular (Internal Waters — Madde 8)
- Tanım: Esas hatların kara tarafında kalan tüm sular, devletin iç sularıdır.
- Önemli İstisna (Zararsız Geçiş): Bir düz esas hat çekilmesi sonucunda, daha önce iç su sayılmayan bir deniz alanı ilk kez iç sular sınırına dahil edilmişse; yabancı gemilerin bu sulardaki zararsız geçiş hakkı korunur.
6. Nehir Ağızları (Mouths of Rivers — Madde 9)
- Bir nehir doğrudan denize dökülüyorsa; nehrin iki kıyısındaki cezir noktaları arasına çekilen tek bir düz çizgi esas hat kabul edilir.
7. Körfezler ve Koylar (Bays — Madde 10)
Bu kural yalnızca kıyıları tek bir devlete ait olan koylar için geçerlidir:
- Hukuki Koy Kriteri (Yarım Daire Testi): Bir girintinin hukuken “koy” sayılabilmesi için yalnızca bir kıvrım olması yetmez. Girintinin alanı, ağız noktalarını birleştiren çizgiyi çap kabul eden bir yarım dairenin alanına eşit veya ondan daha büyük olmalıdır.
- 24 Deniz Mili Kuralı:
– Koyun doğal giriş noktaları arasındaki mesafe 24 NM veya daha az ise; bu iki nokta arasına bir kapanış hattı çekilir ve içeride kalan su alanı iç su sayılır.
– Giriş noktaları 24 NM’den genişse; koyun içinde, mümkün olan en geniş su alanını kapatacak şekilde 24 NM uzunluğunda bir düz hat çizilir.
- İstisnalar: Tarihi körfezler (historic bays) ile düz esas hat sisteminin uygulandığı kıyılar bu 24 mil geometrik kuralına tabi değildir.