GZ Eğrisi ve IMO Kriterleri

← Gemi Stabilitesi Laboratuvarı
Modül 05 · Stabilite

Üstteki grafikte KN eğrisinden KG·sinθ dalgası çıkarılır; aradaki fark GZ eğrisidir. KG’yi yükseltin ya da gemiyi daha derin yükleyin: eğri yeniden şekillenir ve eğri altındaki alanlar IMO sınırlarına göre yeşil ya da kırmızı olur.

KNKG · sinθGZGM teğeti (57,3°’de GM)Alan kriteri sağlandıAlan kriteri sağlanmadı

Yükleme durumu

Hazır durumlar

“Derin yüklü” durumuna dikkat: GM yeterli görünür ama GZ eğrisi kriterleri sağlamaz.

IMO 2008 IS Code genel kriterleri

Eğri değerleri

Draft (T)
KM
GM
Maks. GZ
Stabilite kaybolma açısı
Dinamik stabilite (0°–40°)

GZ eğrisi nasıl okunur?

KN, çapraz eğrilerden (cross curves) okunan ve yalnızca geminin formuna ve deplasmanına bağlı olan değerdir. Ağırlık merkezinin etkisi KG·sinθ ile çıkarılır:

GZ = KN − KG · sinθ
Doğrultucu moment = Δ × GZ
Dinamik stabilite = Δ × (GZ eğrisi altındaki alan)

Eğrinin başlangıç eğimi GM’yi verir: 57,3° (1 radyan) noktasında GM kadar yükseklik çizilir ve orijinden bu noktaya çizilen doğru, eğriye başlangıçta teğettir.

Neden alanlara bakılır?

GZ eğrisinin altındaki alan, gemiyi o açıya kadar yatırmak için gereken enerjiyi (dinamik stabilite) gösterir. Dalga ve rüzgârın gemiye aktardığı enerjiye karşı koyan budur.

  • Yalnızca GM’ye bakmak yetmez; GM iyi olup eğri erken çökebilir.
  • Derin yüklemede güverte kenarı erken suya girer ve maksimum GZ açısı düşer.
  • KG yükseldikçe KG·sinθ dalgası büyür ve GZ eğrisinin tamamı aşağı iner.

Bu simülasyon eğitim amaçlıdır. KN değerleri; boy 140 m, genişlik 22 m, derinlik 13 m ve sintine yarıçapı 2 m olan prizmatik bir gemi kesitinden hesaplanır. Üst yapı, sheer ve su alma (down-flooding) açısı dikkate alınmaz; su alma açısının 40°’den büyük olduğu kabul edilir. Gerçek gemilerde onaylı stabilite kitapçığındaki KN tabloları ve yükleme bilgisayarı kullanılmalıdır.