GZ Eğrisi ve IMO Kriterleri
Üstteki grafikte KN eğrisinden KG·sinθ dalgası çıkarılır; aradaki fark GZ eğrisidir. KG’yi yükseltin ya da gemiyi daha derin yükleyin: eğri yeniden şekillenir ve eğri altındaki alanlar IMO sınırlarına göre yeşil ya da kırmızı olur.
Yükleme durumu
Hazır durumlar
“Derin yüklü” durumuna dikkat: GM yeterli görünür ama GZ eğrisi kriterleri sağlamaz.
IMO 2008 IS Code genel kriterleri
Eğri değerleri
GZ eğrisi nasıl okunur?
KN, çapraz eğrilerden (cross curves) okunan ve yalnızca geminin formuna ve deplasmanına bağlı olan değerdir. Ağırlık merkezinin etkisi KG·sinθ ile çıkarılır:
Doğrultucu moment = Δ × GZ
Dinamik stabilite = Δ × (GZ eğrisi altındaki alan)
Eğrinin başlangıç eğimi GM’yi verir: 57,3° (1 radyan) noktasında GM kadar yükseklik çizilir ve orijinden bu noktaya çizilen doğru, eğriye başlangıçta teğettir.
Neden alanlara bakılır?
GZ eğrisinin altındaki alan, gemiyi o açıya kadar yatırmak için gereken enerjiyi (dinamik stabilite) gösterir. Dalga ve rüzgârın gemiye aktardığı enerjiye karşı koyan budur.
- Yalnızca GM’ye bakmak yetmez; GM iyi olup eğri erken çökebilir.
- Derin yüklemede güverte kenarı erken suya girer ve maksimum GZ açısı düşer.
- KG yükseldikçe KG·sinθ dalgası büyür ve GZ eğrisinin tamamı aşağı iner.
Bu simülasyon eğitim amaçlıdır. KN değerleri; boy 140 m, genişlik 22 m, derinlik 13 m ve sintine yarıçapı 2 m olan prizmatik bir gemi kesitinden hesaplanır. Üst yapı, sheer ve su alma (down-flooding) açısı dikkate alınmaz; su alma açısının 40°’den büyük olduğu kabul edilir. Gerçek gemilerde onaylı stabilite kitapçığındaki KN tabloları ve yükleme bilgisayarı kullanılmalıdır.