Ship to Shore Transit (Gemi-Sahil Geçiş Emniyeti ve Vardiyası)
· Sinan Berat Kardaş
Ship to Shore Transit (Gemi-Sahil Geçiş Emniyeti ve Vardiyası)
İskele emniyeti, gemi rıhtıma bağlıyken personel ve ziyaretçilerin gemi ile sahil arasında güvenle geçebilmesi için alınan önlemleri kapsar.
Emniyetli Geçiş (Safe Access) Kuralları ve Donanım Standartları
Gemi rıhtıma bağlandığında, personel ve sahil ziyaretçilerinin gemi ile sahil arasındaki geçiş emniyetini sağlamak amacıyla borda iskelesi (accommodation ladder) veya seyyar rıhtım iskelesi (gangway / brow type) donatılır:
-
İskele Korkulukları ve Boyut Standartları:
-
İskelenin her iki yanında en az 1 metre yüksekliğinde rijit korkuluklar veya gergin tutunma halatları (manropes) ve punteller bulunmalıdır.
-
İskelenin üst döner sahanlığı (swivel upper platform) teraziye alınmalı ve taşıyıcı çelik ‘Y’ braketi gemi bordasına tam oturmalıdır.
-
-
Maksimum Eğim Açıları:
-
Borda İskelesi (Accommodation Ladder): Yatayla yaptığı eğim açısı hiçbir zaman 55°’yi aşmamalıdır.
-
Seyyar Rıhtım İskelesi (DoT Gangway / Brow Type): Yatayla yaptığı eğim açısı 30°’yi aşmamalıdır.
-
-
Güvenlik Ağı (Gangway Net):
- İskelenin altına; gemi bordası ile rıhtım arasındaki boşluğa insan veya malzeme düşmesini önleyecek şekilde sağlam bir güvenlik ağı nizami olarak gerilmelidir.
-
Rıhtım Teması ve Alt Makaralar:
- İskelenin rıhtıma basan ucundaki tekerlek/makara (bottom roller), geminin rıhtım boyunca ileri-geri veya gelgittidele yukarı-aşağı hareketlerinde vinç raylarına, babalara veya engellere takılmayacak şekilde serbest hareket edebilmelidir.
-
Gelgit ve Yük Değişim Takibi:
- Gelgitli limanlarda veya hızlı yükleme/boşaltma yapılan gemilerde su çekimi ve rıhtım yüksekliği sürekli değişir. İskelenin açısı ve halat gerginlikleri düzenli olarak kontrol edilmeli; aşırı su yükselmesinde iskele üst güvertelere taşınmalı ya da açı yeniden ayarlanmalıdır.
-
Temizlik ve Emniyet Malzemeleri:
-
Basamaklar kaymaz yapıda tutulmalı; yağ, gres veya buzlanmadan arındırılmalıdır.
-
İskele başında gece operasyonları için kesintisiz aydınlatma ve can halatlı/ışıklı bir can simidi hazır bekletilmelidir.
-
Liman Vardiyası ve İskele Güvenliği
-
İskele Nöbetçisi (Gangway Watch) ve Giriş Kontrolü:
- İskele başında sürekli bir nöbetçi personel bulunmalı; gelen-giden ziyaretçiler kayıt defterine (visitor log) işlenmeli ve kimlik kontrolleri ISPS seviyesine uygun olarak titizlikle yapılmalıdır.
-
Sahil İzin Levhası (Shore Leave Board):
- İskele çıkışına son sahil izin dönüş saatini (expiration of shore leave) ve acil durum temas numaralarını belirten bilgilendirme panosu asılmalıdır.
-
Bağlama Halatları ve Soluğan (Surge) Gözetimi:
- İskelenin emniyeti, geminin rıhtımdaki hareketine doğrudan bağlıdır. Liman içi soluğan veya gelgit akıntılarında geminin açmasını veya ileri-geri kaymasını önlemek için bağlama halatları vardiyacı zabit tarafından periyodik olarak kontrol edilip boşları alınmalı veya laçka edilmelidir.
-
Kalkış Öncesi İskele Emniyeti:
- Gemi avara etmeden önce iskelenin neta edilmesi, içeri alınıp güverte kilitlerine vurulması ve borda kapaklarının su geçirmez şekilde kapatılması kalkış kontrol listesinin (pre-departure checklist) zorunlu adımıdır.
Özet / Çıkarım
Gemi-sahil geçişi, liman operasyonlarında iş kazalarının ve yetkisiz girişlerin en sık yaşandığı alandır. Emniyetli bir geçiş düzeneği; doğru açıda donatılmış, güvenlik ağı çekilmiş, aydınlatılmış ve sürekli nöbetçi gözetiminde tutulan bir iskele disiplini ile sağlanır.