Enine Stabilite ve Meyil Simülatörü

← Gemi Stabilitesi Laboratuvarı
Modül 03 · Stabilite

Gemiyi meyillendirin: sualtı hacmi değişir, B noktası B′ konumuna kayar ve G ile B′ arasında GZ doğrultucu kolu oluşur. KG’yi KM’nin üzerine çıkarın ve geminin nasıl davrandığını görün.

G ağırlık merkeziB′ sephiye merkeziM metasantrGZ doğrultucu kol

Kontroller

KM değiştikçe tekne genişliği değişir (draft 6 m sabit).

Gemiyi bu açıda bırakır: stabil gemi dik konuma döner, stabil olmayan gemi loll açısına yatar ya da alabora olur.

Hazır durumlar

GM (başlangıç)
GZ (bu açıda)
GM · sinθ (küçük açı)
KB
BM
Tekne genişliği (B)

GZ eğrisi

Nokta, şu anki meyil açısındaki GZ değeridir. Kesikli çizgi küçük açı yaklaşımıdır (GM · sinθ).

Nasıl çalışır?

Gemi meyil yaptığında batan tarafta yeni bir hacim suya girer, diğer tarafta aynı hacim sudan çıkar. Sualtı hacminin merkezi olan B, batan tarafa doğru B′ konumuna kayar.

Ağırlık (G’den aşağı) ve kaldırma kuvveti (B′’den yukarı) arasındaki yatay mesafe GZ‘dir. GZ pozitifse gemiyi doğrultan bir moment oluşur: doğrultucu moment = Δ × GZ.

GM = KM − KG
KM = KB + BM
GZ ≈ GM · sinθ (yaklaşık 10°’ye kadar)

Büyük açılarda küçük açı formülü geçersizdir.

Denge durumları

DurumKoşulSonuç
StabilGM > 0 (G, M’nin altında)Gemi dik konuma döner
NötrGM = 0 (G = M)Küçük açılarda doğrultucu moment yok
Stabil değilGM < 0 (G, M’nin üstünde)Gemi loll açısına yatar veya alabora olur

IMO Intact Stability Code, başlangıç GM değerinin en az 0,15 m olmasını şart koşar. Negatif GM’den kaynaklanan loll açısı, rüzgâr ya da yük kaymasından kaynaklanan meyil (list) ile karıştırılmamalıdır.

Bu simülasyon eğitim amaçlıdır ve kutu formlu (duba tipi) bir tekne kesiti kullanır. Güverte su geçirmez kabul edilmiştir. Gerçek gemilerde KN çapraz eğrileri ve onaylı stabilite kitapçığı kullanılmalıdır.